Ακίνητα αξίας άνω των 40 δισ. ευρώ έχουν περάσει στην ιδιοκτησία των συστημικών τραπεζών τα τελευταία χρόνια, καθιστώντας τες έναν από τους μεγαλύτερους ιδιοκτήτες ακινήτων στην Ελλάδα.

Πρόκειται για ακίνητα χωρίς βάρη, που έχουν περάσει στην πλήρη κυριότητα των τραπεζών και προέρχονται κυρίως από υποθήκες δανειοληπτών –επιχειρήσεων και νοικοκυριών– που δεν εξόφλησαν τις υποχρεώσεις τους αλλά και υποκαταστήματα τραπεζών που έχουν κλείσει, ακίνητα θυγατρικών τραπεζών κ.ά. Σύμφωνα με στελέχη τραπεζών για τα εν λόγω ακίνητα έχουν ολοκληρωθεί όλες οι απαιτούμενες νομικές ενέργειες (κατάσχεση, πλειστηριασμοί, υποθηκοφυλακεία κ.ά.) και κατά κανόνα δεν πρόκειται για ακίνητα από «κόκκινα» δάνεια που έχουν δημιουργηθεί κατά τα χρόνια της κρίσης, αλλά προηγούμενα χρόνια.

Οι τράπεζες εξετάζουν διάφορους τρόπους για την πώλησή τους, μεταξύ αυτών και μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας σε επενδυτές, ώστε να απαλλαγούν από το υψηλό κόστος συντήρησης που απαιτεί η διακράτηση «κενών» περιουσιακών στοιχειών και κυρίως για να απελευθερώσουν κεφάλαια και να αποκτήσουν ρευστότητα που θα διοχετεύσουν, μέσω δανείων, στην πραγματική οικονομία. Ορισμένες τράπεζες βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο για τη δημιουργία σχετικής πλατφόρμας με στόχο οι πρώτες δημοπρασίες να πραγματοποιηθούν εντός Ιουνίου.

Η αξιοποίηση του μεγάλου αποθέματος των ακινήτων αξίας άνω των 40 δισ. ευρώ θα ενισχύσει αποφασιστικά και την κεφαλαιακή βάση, αυξάνοντας τις δυνατότητες των τραπεζών να αντιμετωπίσουν το βουνό των μη εξυπηρετούμενων πιστωτικών ανοιγμάτων που σήμερα ξεπερνούν τα 100 δισ. ευρώ. Επιπλέον εκτιμάται ότι αν προσελκύσουν ξένους επενδυτές, αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει στην αναζωογόνηση της αγοράς ακινήτων η οποία τα τελευταία χρόνια έχει πιεστεί δραματικά εξαιτίας της παρατεταμένης ύφεσης. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι πράξεις-συναλλαγές ακινήτων το 2007 έφταναν τις 250.000, ενώ το 2012 κατέρρευσαν στις 30.000 πράξεις και το 2014 σημείωσαν νέα «βουτιά» και συρρικνώθηκαν στις 20.000!

Ηδη οι τράπεζες πραγματοποιούν συναλλαγές και έχουν πωλήσει μικρά και μεγάλα ακίνητα (όπως ξενοδοχεία) σε ξένους επενδυτές, ωστόσο για να μπορέσουν να προχωρήσουν σε μεγαλύτερης κλίμακας κινήσεις απαιτούνται άλλες διαδικασίες: απλές και διαφανείς. Στο πλαίσιο αυτό ορισμένες τράπεζες προχωρούν στη δημιουργία ηλεκτρονικής πλατφόρμας μέσω της οποίας θα πραγματοποιούνται online δημοπρασίες στις οποίες θα μπορεί να μετέχει ο καθένας είτε από την Ελλάδα είτε το εξωτερικό. Στην πλατφόρμα θα εισάγονται τα αναλυτικά στοιχεία κάθε ακινήτου, οι ενδιαφερόμενοι θα έχουν τη δυνατότητα να το επισκεφτούν και σε συγκεκριμένες ημερομηνίες θα μπορούν να καταθέτουν, μέσω του ηλεκτρονικού συστήματος, τις προσφορές τους.

Στελέχη τραπεζών σημειώνουν στην «Κ» ότι μόνο μια τέτοιου είδους πλατφόρμα στις ΗΠΑ την τελευταία δεκαετία έχει πωλήσει περισσότερα από 200.000 ακίνητα αξίας 34 δισ. δολαρίων σε επενδυτές από 100, και πλέον, χώρες. Πρόκειται για μια απόλυτα διαφανή διαδικασία, εύκολη, που δεν απαιτεί φυσική παρουσία και που πραγματοποιείται με πολύ χαμηλό κόστος συναλλαγής. Σημειώνεται ότι μέχρι τώρα οι παραδοσιακοί πλειστηριασμοί που διενεργούνται στην Ελλάδα, θυμίζουν περισσότερο διευθετήσεις μαφίας, με τα αποκαλούμενα «κοράκια» να ελέγχουν τις σχετικές και εντελώς αδιαφανείς συναλλαγές.

Υπάρχουν ατελείωτες ιστορίες πλειστηριασμών όπου τα διάφορα κυκλώματα κλείδωναν ακόμα και στην τουαλέτα ενδιαφερόμενους ώστε να μην μπορούν να συμμετέχουν στον πλειστηριασμό!

Ολες αυτές οι τριτοκοσμικές καταστάσεις, αλλά και η διαβόητη ανεπάρκεια της εγχώρια δημόσιας διοίκησης και της γραφειοκρατίας που καθιστούν τη χώρα ελκυστική μόνον για πολύ ειδικού τύπου επενδυτές θα μπορούσαν να ξεπεραστούν μέσω της ανάπτυξης μιας online ψηφιακής αγοράς ακινήτων. Οι τράπεζες εκτιμούν ότι μέσω μιας τέτοιας διαδικασίας και δεδομένων των ευκαιριών που δημιουργεί η μεγάλη πτώση των τιμών τα τελευταία χρόνια θα μπορούσαν να προσελκύσουν το ενδιαφέρον ξένων επενδυτών. Επιπλέον, πολλοί Ελληνες που τα τελευταία χρόνια λόγω της κρίσης και της αβεβαιότητας έχουν μεταφέρει τις καταθέσεις τους σε ξένες τράπεζες θα μπορούσαν να εκμεταλλευθούν τις ευκαιρίες που υπάρχουν στην αγορά ακινήτων, προχωρώντας σε αγορές ακινήτων των τραπεζών, επαναφέροντας έτσι –έμμεσα– τα χρήματά τους στη χώρα.