Δόθηκε στη δημοσιότητα η υπουργική απόφαση που καθορίζει τις κατηγορίες δαπανών οι οποίες θα «χτίζουν» το αφορολόγητο. Σ΄αυτές περιλαμβάνονται όλες οι συναλλαγές για την αγορά αγαθών και υπηρεσιών, περιλαμβανομένων των τιμολογίων των ΔΕΚΟ και για υπηρεσίες σταθερής, κινητής τηλεφωνίας και ίντερνετ. Εκτός τέθηκαν οι δαπάνες για πληρωμή ενοικίων, φορολογικών υποχρεώσεων και δόσεων στεγαστικών δανείων.

Η πλήρης ανακοίνωση του Υπουργείου Οικονομικών έχει ως εξής:

Υπεγράφη από την Υφυπουργό Οικονομικών Κατερίνα Παπανάτσιου η υπουργική απόφαση που καθορίζει τις κατηγορίες δαπανών οι οποίες υπολογίζονται στο ελάχιστο ποσό που πρέπει να πραγματοποιήσουν με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής μισθωτοί, συνταξιούχοι και κατ’ επάγγελμα αγρότες για το φορολογικό έτος 2017, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν.4446/2016.

Η απόφαση καθορίζει, επίσης, ποιές κατηγορίες από τους παραπάνω φορολογούμενους εξαιρούνται από την υποχρέωση χρήσης ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής για την πραγματοποίηση των δαπανών τους αλλά απαιτείται να προσκομίσουν αποδείξεις σύμφωνα με την προβλεπόμενη κλίμακα.

Στόχος του μέτρου είναι η φορολογική συμμόρφωση των επαγγελματιών και επιχειρήσεων μέσω της ενθάρρυνσης των φορολογούμενων να προτιμούν τις ηλεκτρονικές συναλλαγές και όχι η φορολογική επιβάρυνση για όσους δεν συμπληρώσουν το ελάχιστο ποσό δαπανών. Για το λόγο αυτό έχει επιλεγεί ένας συνδυασμός εύλογου ποσού δαπανών και σχετικά περιορισμένων εξαιρούμενων κατηγοριών, ώστε να μην δυσκολεύονται οι φορολογούμενοι να συμπληρώσουν το όριό τους.

Στο ελάχιστο απαιτούμενο ποσοστό υπολογίζονται δαπάνες αγοράς αγαθών και λήψης υπηρεσιών που χαρακτηρίζονται καταναλωτικές, δηλαδή εφόσον περιλαμβάνονται στις ακόλουθες ομάδες του δείκτη τιμών καταναλωτή της ΕΛ.ΣΤΑΤ.:

• Ομάδα 1 (Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά).
• Ομάδα 2 (Αλκοολούχα ποτά και  καπνός).
• Ομάδα 3 (Ένδυση και υπόδηση).
• Ομάδα 4 (Στέγαση), εξαιρουμένων των ενοικίων.
• Ομάδα 5 (Διαρκή αγαθά, είδη νοικοκυριού και υπηρεσίες).
• Ομάδα 7 (Μεταφορές), εξαιρουμένης της δαπάνης για τέλη κυκλοφορίας και της αγοράς οχημάτων, πλην των ποδηλάτων.
• Ομάδα 8 (Επικοινωνίες).
• Ομάδα 9 (Αναψυχή, πολιτιστικές δραστηριότητες), εξαιρουμένης της αγοράς σκαφών, αεροπλάνων και αεροσκαφών.
• Ομάδα 10 (Εκπαίδευση).
• Ομάδα 11 (Ξενοδοχεία, καφέ, εστιατόρια).
• Ομάδα 12 (Άλλα αγαθά και υπηρεσίες).

Σημειώνουμε ότι δεν συμπεριλαμβάνεται η Ομάδα 6 (Υγεία) καθώς οι σχετικές δαπάνες εμπίπτουν σε άλλη διάταξη του Ν. 4446/2016.

Διευκρινίζεται ακόμη ότι δεν συμπεριλαμβάνονται δαπάνες που δεν είναι καταναλωτικές και ως εκ τούτου δεν περιλαμβάνονται στους παραπάνω δείκτες. Τέτοιες είναι ενδεικτικά οι δαπάνες για αγορά κατοικίας, πληρωμή φόρων, δόσεις στεγαστικών δανείων, αγορά επενδυτικών προϊόντων (μετοχών, ομολόγων κλπ).

Εξαιρούνται από την υποχρέωση χρήσης ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής, αλλά υποχρεούνται να προσκομίσουν αποδείξεις ίσης αξίας: οι φορολογούμενοι εβδομήντα (70) ετών και άνω, άτομα με ποσοστό αναπηρίας ογδόντα τοις εκατό (80%) και άνω, όσοι βρίσκονται σε δικαστική συμπαράσταση, οι φορολογικοί κάτοικοι της Ε.Ε. ή του Ε.Ο.Χ., υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 20 του ν. 4172/2013, που υποχρεούνται σε υποβολή δήλωσης στην Ελλάδα και φορολογούνται με την κλίμακα από μισθωτή εργασία και συντάξεις.

Τα ίδια ισχύουν και για τις παρακάτω κατηγορίες:

• Δημόσιοι λειτουργοί και δημόσιοι υπάλληλοι που υπηρετούν στο εξωτερικό,
• Ανήλικοι που υποχρεούνται σε υποβολή δήλωσης φορολογίας εισοδήματος και φορολογούνται με την κλίμακα των μισθωτών και συνταξιούχων,
• Φορολογούμενοι που κατοικούν μόνιμα σε χωριά με πληθυσμό έως 500 κατοίκους και σε νησιά με πληθυσμό κάτω των 3.100 κατοίκων, σύμφωνα με την τελευταία απογραφή, εκτός αν πρόκειται για τουριστικούς τόπους,
• Φορολογούμενοι που δεν έχουν εισόδημα από καμία κατηγορία ή έχουν εισόδημα μόνο από κεφάλαιο ή/και από υπεραξία μεταβίβασης κεφαλαίου και το τεκμαρτό τους εισόδημα δεν υπερβαίνει το ποσό των 9.500 ευρώ, σύμφωνα με την περ. α΄ της παρ. 1 του άρθρου 34 του ν.4172/2013,
• Φορολογούμενοι που είναι εγγεγραμμένοι στο μητρώο ανέργων του ΟΑΕΔ, για τη διαφορά που προκύπτει μεταξύ του τεκμαρτού και του συνολικού εισοδήματός τους, σύμφωνα με την περ. δ΄ της παρ. 1 του άρθρου 34 του ν.4172/2013,
• Φορολογούμενοι που είναι δικαιούχοι Κοινωνικού Εισοδήματος Αλληλεγγύης (ΚΕΑ),
• Οι υπηρετούντες την υποχρεωτική στρατιωτική τους θητεία, 
• Οι φορολογούμενοι που βρίσκονται σε κατάσταση μακροχρόνιας νοσηλείας (πέραν των 6 μηνών).

Εξαιρούνται από την υποχρέωση χρήσης ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής και προσκόμισης αποδείξεων για την πραγματοποίηση δαπανών, οι υπάλληλοι του Υπουργείου Εξωτερικών, οι στρατιωτικοί, εφόσον υπηρετούν στην αλλοδαπή, οι υπηρετούντες στη Μόνιμη Ελληνική Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όσοι διαμένουν σε οίκο ευγηρίας και σε ψυχιατρικό κατάστημα και οι φυλακισμένοι.

Τέλος, διευκρινίζεται ότι το ποσό των  δαπανών δηλώνεται ατομικά από κάθε σύζυγο ή από κάθε μέρος συμφώνου συμβίωσης. Σε περίπτωση που καλύπτεται το απαιτούμενο ποσό δαπανών από οποιονδήποτε εκ των δυο συζύγων ή μερών συμφώνου συμβίωσης, το τυχόν πλεονάζον ποσό δύναται κατά την εκκαθάριση να μεταφερθεί στον άλλο σύζυγο ή στο άλλο μέρος συμφώνου συμβίωσης για τυχόν κάλυψη του ελάχιστου απαιτούμενου ποσού δαπανών.

Επισημαίνεται ότι η χρήση ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής δεν απαλλάσσει τις επιχειρήσεις από την υποχρέωση έκδοσης αποδείξεων.