Ο «καταληψίας μαθητής» του 1990-91 γράφει το δικό του κεφάλαιο στην ελληνική πολιτική ιστορία. Είναι ο πρώτος πολιτικός αρχηγός που γεννήθηκε μετά τη μεταπολίτευση (συγκεκριμένα μόλις τέσσερις ημέρες μετά την πτώση της χούντας).

Γεννήθηκε στην Αθήνα στις 28 Ιουλίου του 1974.

Αποφοίτησε από το Πολυκλαδικό Λύκειο Αμπελοκήπων. Από πολύ μικρή ηλικία εντάχθηκε στο χώρο της Αριστεράς και ειδικότερα στην ΚΝΕ. Ο ίδιος έχει πει για τότε σε συνέντευξή του στο περιοδικό  Schooligans: "Μου άρεσε η ιδέα να περάσω σε μια πιο οργανωμένη δράση. Να φύγω από το «εγώ» και να πάω στο «εμείς». Ήμουν, λοιπόν, πρόεδρος του 15μελούς του Γυμνασίου και είχαν έρθει οι μαθητές του Λυκείου να ζητήσουν συμπαράσταση στις πρώτες τότε μαθητικές κινητοποιήσεις – μιλάμε για το 1988. Κάποιοι απΆ αυτούς ήταν οργανωμένοι στην ΚΝΕ, οπότε κουβέντα την κουβέντα, οργανώθηκα κι εγώ. Θυμάμαι κάναμε ατέλειωτες συζητήσεις για το αν μπορούμε νΆ αλλάξουμε τον κόσμο, διαβάζαμε Μαρξ, Λένιν, Χέγκελ…". Πρωτοστάτησε στις μαθητικές κινητοποιήσεις του 1990 και του 1991. Φοίτησε στο τμήμα Πολιτικών Μηχανικών του ΕΜΠ και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στην Πολεοδομία και τη Χωροταξία.

Ως φοιτητής ανέπτυξε έντονη συνδικαλιστική δράση μέσω του σχήματος «Εγκέλαδος», το οποίο συμμετείχε στην ομοσπονδία των Εναλλακτικών Ριζοσπαστικών Αριστερών Σχημάτων (πρόγονος του σημερινού ΔΑΡΑΣ). Με τα ΕΡΑΣ εκλέχθηκε στο Κ.Σ. της ΕΦΕΕ την περίοδο 1995-1997.

Την ίδια περίοδο ήταν Γραμματέας Σπουδάζουσας Αθήνας της Νεολαίας ΣΥΝ (τότε Ένωσης Αριστερών Νέων). Το 1999 εξελέγη Γραμματέας του Κεντρικού Συμβουλίου της οργάνωσης και διατήρησε τη θέση αυτή έως το 2003.

Πρωτοστάτησε στις προσπάθειες για την ίδρυση του Ελληνικού Κοινωνικού Φόρουμ. Έλαβε μέρος στις διεθνείς διαδηλώσεις του κινήματος ενάντια στη νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση.

Το Δεκέμβριο του 2004, κατά το 4ο συνέδριο του Συνασπισμού, αποχώρησε από τη Νεολαία και εξελέγη με το 42% των ψήφων των συνέδρων (πέμπτος σε σειρά) στην Κεντρική Πολιτική Επιτροπή του Συνασπισμού και εν συνεχεία στην Πολιτική Γραμματεία του κόμματος, όπου ανέλαβε αρμόδιος για θέματα παιδείας και νεολαίας.

Ο Αλέξης Τσίπρας ήταν υποψήφιος στο Δήμο Αθηναίων στις δημοτικές εκλογές του 2006, επικεφαλής του συνδυασμού «Ανοιχτή Πόλη». Έλαβε ποσοστό 10,5% και ήλθε τρίτος πίσω από το Νικήτα Κακλαμάνη και τον Κώστα Σκανδαλίδη, ενώ ο συνδυασμός κατέλαβε συνολικά 4 έδρες στο δημοτικό συμβούλιο.

Στις 10 Φεβρουαρίου του 2008 εξελέγη πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, διαδεχόμενος τον Αλέκο Αλαβάνο που δεν επιθυμούσε να ανανεώσει τη θητεία του για αδιευκρίνιστους λόγους. Ο Τσίπρας συγκέντρωσε 840 ψήφους (70,41%) έναντι 342 ψήφων του Φώτη Κουβέλη (28,67%). Στις εθνικές εκλογές του 2009 έθεσε τον εαυτό του στην κρίση των πολιτών και εκλέχθηκε βουλευτής στην Α' Αθηνών.

Στην περίοδο της κρίσης, κατά γενική ομολογία ο Α. Τσίπρας άρχισε να κερδίζει έδαφος. Αποκορύφωμα της πολιτικής του πορείας αποτελεί η ανάδειξη του ΣΥΡΙΖΑ σε δεύτερο κόμμα στις εκλογές της 6ης Μαΐου. Ο Αλέξης Τσίπρας χαρακτήρισε τα αποτελέσματα των εκλογών "μήνυμα ειρηνικής επανάστασης".

Την ίδια στιγμή, τα διεθνή φλας στρέφονται προς τον 38χρονο πολιτικό αρχηγό. «Ο νεότερος σε ηλικία πολιτικός ηγέτης στην Ελλάδα, ο Τσίπρας, κεφαλαιοποίησε τους φόβους ότι στην "μετά το μνημόνιο" εποχή η Ελλάδα μετατρέπεται σε "προτεκτοράτο"» γράφει η βρετανική εφημερίδα Guardian.

«Ο Α. Τσίπρας βρίσκει μεγάλη ανταπόκριση σε έναν κόσμο που είδε τη ζωή του να σαρώνεται από το τσουνάμι της λιτότητας, στην άνεργη νεολαία, στους συνταξιούχους. Κερδίζει τους απογοητευμένους ψηφοφόρους του ΠαΣοΚ», είπε στο πρακτορείο Reuters τραπεζικός παράγων στην Ελλάδα.

Ο ίδιος ανέφερε πως η άνοδος του ΣΥΡΙΖΑ ήταν μια επιβράβευση της πρότασης για μια κυβέρνηση της Αριστεράς, που με τη στήριξη του λαού θα ακυρώσει το μνημόνιο και θα ανατρέψει την "προδιαγεγραμμένη πορεία του λαού μας προς τη δυστυχία"...