Ο Οργανισμός Πολιτισμού και Ανάπτυξης ΝΕΟΝ παρουσιάζει την έκθεση «Flying over the Αbyss – Η Υπέρβαση της Άβυσσος» και στην Αθήνα, στον νέο χώρο πολιτισμού του Ωδείου Αθηνών, από τις 18 Νοεμβρίου 2016 έως τις 31 Ιανουαρίου 2017.

Η έκθεση αξιοποιεί ένα μεγάλο πολιτιστικό κεφάλαιο της χώρας μας, τον στοχαστή Νίκο Καζαντζάκη, φέρνοντας το έργο του Ασκητική σε διάλογο με δημιουργίες ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών της σύγχρονης τέχνης.

Η Αθήνα είναι ο τρίτος σταθμός της έκθεσης μέσα σε δύο χρόνια, μετά το Ρέθυμνο και το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Κρήτης, και τη Θεσσαλονίκη και το Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης.

Παρουσιάζεται στον νέο χώρο πολιτισμού του Ωδείου Αθηνών, ο οποίος αναμορφώθηκε και χρηματοδοτήθηκε από τον ΝΕΟΝ και παραχωρήθηκε στη διαχείριση του Ωδείου, με σκοπό να εμπλουτίσει τη σκηνή της Αθήνας και να φιλοξενεί διοργανώσεις πολιτισμού και τέχνης.

Σε συνεπιμέλεια του ιστορικού τέχνης Δημήτρη Παλαιοκρασσά και της Διευθύντριας του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης Κρήτης Μαρίας Μαραγκού, η έκθεση «Flying over the Αbyss – Η Υπέρβαση της Άβυσσος» ιχνηλατεί την πορεία του ανθρώπου από τη ζωή προς το θάνατο, «ακολουθώντας» και αντλώντας έμπνευση από το έργο Ασκητική του μεγάλου στοχαστή Νίκου Καζαντζάκη. Σε σύμπραξη, δε, με το Μουσείο Καζαντζάκη, στην έκθεση θα φιλοξενηθεί και το χειρόγραφο της Ασκητικής, παρουσιαζόμενο για πρώτη φορά στην Αθήνα και μάλιστα σε αλληλεπίδραση με τη σύγχρονη τέχνη.

Συνολικά 34 καλλιτέχνες παρουσιάζουν έργα που βρίσκονται σε διάλογο μεταξύ τους, αλλά και με την Ασκητική, φωτίζοντας τη διαδρομή της ανθρώπινης ζωής, από το τραύμα της γέννησης, τον αγώνα για τη ζωή και τη δημιουργικότητα, έως το θάνατο.

Στην Αθήνα, τον τρίτο σταθμό της, η έκθεση παρουσιάζεται εμπλουτισμένη με νέα έργα καθώς και με μια νέα ανάθεση παραγωγής έργου του ΝΕΟΝ στους συνθέτες Γιώργο Κουμεντάκη και Σταύρο Γασπαράτο, που σηματοδοτεί τη σύμπραξη του Οργανισμού με την Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, στο πλαίσιο της έκθεσης.

Ειδικότερα, πρόκειται για την ηχητική/μουσική εγκατάσταση των Γιώργου Κουμεντάκη και Σταύρου Γασπαράτου, «Passage through the Abyss». Μουσικά θέματα των Γ. Κουμεντάκη και Σ. Γασπαράτου επικοινωνούν με τον ήχο του κτιρίου του Ωδείου Αθηνών καθώς και τον περιβάλλοντα χώρο του, διαγράφοντας και καταγράφοντας τη διαδρομή μεταξύ του ήχου της ζωής και του κενού. Η ηχητική εγκατάσταση συνομιλεί με τα πέντε στάδια της ύπαρξης, που συνιστούν τη ραχοκοκαλιά της έκθεσης, αλλά εγκαθίσταται σε έναν αυτόνομο, έκτο χώρο. Οι χώροι του Ωδείου Αθηνών καλωδιώνονται και ηχογραφούνται, ώστε οι απολήξεις τους να αλληλεπιδρούν μεταξύ τους αλλά και με τα μουσικά θέματα, κατασκευάζοντας μια εγκατάσταση που έχει ως στόχο της τη δημιουργία ενός νέου χώρο-χρόνου στο δαιδαλώδες κτίριο του Ωδείου Αθηνών.

Στην έκθεση συμμετέχουν έργα των: Marina Abramović, Aλέξης Ακριθάκης, Matthew Barney, Hans Bellmer, Lynda Benglis, John Bock, Louise Bourgeois, Heidi Bucher, Paul Chan, Σάββας Χριστοδουλίδης, Abraham Cruzvillegas, Σταύρος Γασπαράτος, Gilbert & George, Robert Gober, Asta Gröting, Jenny Holzer, Κώστας Ιωαννίδης, Βλάσης Κανιάρης, Mike Kelley, Martin Kippenberger, Γιώργος Κουμεντάκης, Sherrie Levine, Στάθης Λογοθέτης, Ana Mendieta, Μάρω Μιχαλακάκου, Bruce Nauman, Αλίκη Παλάσκα, Ιωάννα Πανταζοπούλου, Doris Salcedo, Kiki Smith, Paul Thek, Κώστας Τσόκλης, Mark Wallinger, Gary Webb.

Στο πλαίσιο της έκθεσης, θα πραγματοποιούνται εκπαιδευτικά προγράμματα από το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο, τα σαββατοκύριακα.

Όπως δηλώνει η Μαρία Μαραγκού, Διευθύντρια του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης Κρήτης και επιμελήτρια της έκθεσης, «Η σημασία της έκθεσης “Η Υπέρβαση της Άβυσσος” σε μια Αθήνα ηρωικά πληγωμένη, που προσπαθεί να υπερβεί τα δικά της δεινά, φτάνει πιο επίκαιρη παρά ποτέ. Αν και το κείμενο στο οποίο αναφέρεται και οι ίδιες οι ενότητες των έργων και η ποιότητά τους δεν έχουν χρόνο, ο ρόλος της παρουσίας της ως μια ισχυρή οντολογική κατάθεση, υπερασπίζεται το δικαίωμα της δικής της κραυγής, απέναντι στα γεγονότα. Και από αυτή την άποψη, η έκθεση είναι βαθιά πολιτική».

Σύμφωνα με τον Δημήτρη Παλαιοκρασσά, ιστορικό τέχνης και επιμελητή της έκθεσης, «Η διαχρονική ανησυχία για την ανθρώπινη οντότητα είναι το συνδετικό στοιχείο ανάμεσα στο έργο του μεγάλου Κρητικού ποιητή Νίκου Καζαντζάκη και 34 διεθνών και ελλήνων καλλιτεχνών της σύγχρονης τέχνης. Η ‘Υπέρβαση της Άβυσσος’ αφορά στον επίπονο αγώνα για το ενδιάμεσο διάστημα της ζωής, από τη γέννηση ως το θάνατο. Μια διαδρομή που κουβαλά το βάρος και την ατέλεια της θνητής φύσης μας και ταυτόχρονα εμπεριέχει τον τρόπο που μπορεί να προσδώσει νόημα και να εξυψώσει τον αγώνα αυτό: το στοιχείο της δημιουργικότητας, των ανθρώπινων σχέσεων και έργων που μπορούν να λάμψουν στην αιωνιότητα και να οδηγήσουν στην απόδραση από την άβυσσο, στο τέλος της διαδρομής».