Βούλγαροι μοναχοί είχαν σταλεί ως μυστικοί πράκτορες στα ορθόδοξα μοναστήρια του Αγίου Όρους στις δεκαετίες 1970 και 1980.

Όπως αποκαλύπτουν "ΤΑ ΝΕΑ", η μυστική υπηρεσία  της Νταρζάβνα Σίγκουρνοστ (DS), της μυστικής υπηρεσίας της κομμουνιστικής Βουλγαρίας, είχε βάλει στο μάτι τη κληρονομιά των μοναστηριών του Αγίου Όρους και έστειλε αποστολή με κωδικό όνομα "Ακρόπολη" για να αρπάξουν τα πλούτη του Αγίου Όρους.

Ο "πράκτορας Κοβάτσεφ", νυν μητροπολίτης Βάρνας Κυρίλλος, είχε αποστολή να αποσπάσει σπάνια βιβλία, εικονίσματα και άλλα ιστορικά κειμήλια και συνέλλεγε στοιχεία, τραβούσε φωτογραφίες και μετέφερε πληροφορίες από το εσωτερικό των μοναστηριών. Οι μοναχοί μάλωναν για τα κλειδιά του ταμείου, έκλεβαν ζαχαρωτά από την τραπεζαρία και διακινούσαν λαθραία οινοπνευματώδη!

"Η DS έθεσε επιδέξια προς όφελός της αυτές τις διαιρέσεις και τις αδυναμίες. Ο νεαρός μοναχός πήγε και σε άλλα μοναστήρια, αναζητώντας βουλγαρικά κειμήλια. Όταν δεν μπορούσε να τα κλέψει, κρατούσε σημειώσεις και τα φωτογράφιζε", αναφέρει χαρακτηριστικά.

Όμως η ελληνική υπηρεσία αντικατασκοπίας αύξησε την επαγρύπνησή της και τελικά έβαλαν αιφνιδίως τέλος στην παραμονή του πράκτορα Κοβάτσεφ την άνοιξη του 1979, με την αιτιολογία "υπερέβη τα καθήκοντά του". Στην ουσία όμως εκδιώχθηκε με τον πλέον εξευτελιστικό τρόπο, τον τραβούσαν από τα μαλλιά, του έβγαλαν τα ράσα και τον έδεσαν πάνω σε ένα μουλάρι.

Έπειτα βρέθηκε στο ¶γιο Όρος ο Ναθαναήλ, ή καλύτερα πράκτορας Μπλαγκόεφ, από το 1976 έως το 1980, ο οποίος ειδικευόταν στα ακίνητα των μοναχών που ενδιαφέρουν πολύ το βουλγαρικό κράτος.

Το 1980, κατά τη διάρκεια συνάντησης των υπουργών Εξωτερικών της Ελλάδας και της Βουλγαρίας, οι Βούλγαροι παρουσίασαν τη φωτοτυπία ενός εγγράφου του 1856 που φέρει τη σύγχρονη σφραγίδα της Μονής Ζωγράφου με κυριλλικούς χαρακτήρες, "γεγονός που έθεσε προσωρινά τέλος στις ελληνικές διεκδικήσεις" επί της μονής, γράφει ο ιστορικός Μόμτσιλ Μετόντιεφ.

Η σημαντικότερη επιχείρηση των βουλγαρικών υπηρεσιών στον ¶θω ήταν η κλοπή το 1988 του χειρογράφου της "Σλαβοβουλγαρικής Ιστορίας" του 17ου αιώνα, ενός κειμένου που θεωρείται ότι θεμελιώνει τη βουλγαρική εθνική ταυτότητα.

Η DS αντικατέστησε το πρωτότυπο έγγραφο με ένα σχεδόν τέλειο αντίγραφο. Το χειρόγραφο επέστρεψε το 1998 ο πρώτος δημοκρατικά εκλεγμένος Πρόεδρος της Βουλγαρίας Πέταρ Στογιάνοφ, υποστηρίζοντας πως "μια κλοπή και ιεροσυλία δεν έχει τίποτε ηρωικό, και ακόμη λιγότερο πατριωτικό".