Την εξουσία του θέλει να σταθεροποιήσει ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μετά την αποτυχία του στρατιωτικού πραξικοπήματος που κόστισε τη ζωή τουλάχιστον 265 ανθρώπων ενώ χιλιάδες συνελήφθησαν.

Ο Ερντογάν απαίτησε από την Ουάσινγκτον να εκδώσει τον εξόριστο ιεροκήρυκα Φετουλάχ Γκιουλέν, τον ορκισμένο εχθρό του τον οποίο κατηγορεί ότι υπέθαλψε το πραξικόπημα. Ο 75χρονος Γκιουλέν ζει εξόριστος στις ΗΠΑ από το 1999, αλλά ο ισλαμοσυντηρητικός πρόεδρος βλέπει το χέρι του πίσω από τη συντομη απόπειρα πραξικοπήματος.

«Εδώ απευθύνω έκκληση στην Αμερική, απευθύνω έκκληση στον πρόεδρο (των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα). Κύριε πρόεδρε, σας λέω, διώξτε ή παραδώστε μας αυτό το πρόσωπο», τόνισε ο Ερντογάν σε ομιλία που εκφώνησε χθες το βράδυ ενώπιον χιλιάδων ενθουσιασμένων οπαδών του στην Κωνσταντινουπολη, χωρίς πάντως να προφέρει το όνομα του Γκιουλέν. Εκείνος πάντως όχι μόνο αρνείται, μιλώντας στους New York Times οποιαδήποτε ανάμιξη στα γεγονότα της Παρασκευής αλλά υπονοεί πως ο Ερντογάν μπορεί να έχει ενορχηστρώσει ο ίδιος την απόπειρα πραξικοπήματος.

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Τζον Κέρι διαβεβαίωσε πως η Ουάσινγκτον θα βοηθήσει την Άγκυρα να ερευνήσει το πραξικόπημα που αποτράπηκε και κάλεσε την τουρκική κυβέρνηση να παράσχει αποδείξεις εναντίον του Γκιουλέν πριν εξεταστεί ενδεχόμενη έκδοσή του.

Χθες το βράδυ στην Κωνσταντινούπολη κυριαρχούσε κατ' αρχάς ο ενθουσιασμός. Οι οπαδοί του Ερντογάν βγήκαν μαζικά στους δρόμους για να εκδηλώσουν την υποστήριξή τους στο πρόσωπό του. «Η συγκέντρωση αυτή είναι ένα μήνυμα αλληλεγγύης που στέλνουμε σ' ολόκληρο τον κόσμο», εξήγησε ο 29χρονος Μπεσίρ Ντεμιροζούρ.

Όμως ο απολογισμός του αποτυχημένου πραξικοπήματος είναι πολύ βαρύς: 265 νεκροί και 1.440 τραυματίες μεταξύ των κυβερνητικών δυνάμεων και των αμάχων, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό Μπιναλί Γιλντιρίμ. Σύμφωνα με τον αρχηγό του στρατού, σκοτώθηκαν επίσης 104 πραξικοπηματίες ενώ οι εικόνες λιντσαρίσματός τους από το πλήθος προκαλούν σοκ.

Σε μια ένδειξη ότι η κατάσταση απέχει ακόμη πολύ από την επιστροφή στην ομαλότητα, το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών συμβούλευσε τους Αμερικανούς να μην επισκέπτονται την Τουρκία ενώ η αρμόδια υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας απαγόρευσε τις πτήσεις μεταξύ ΗΠΑ και Τουρκίας. Σε στρατιωτικό επίπεδο, οι προσβάσεις στη βάση του Ιντσιρλίκ έχουν κλείσει, ανακοίνωσαν οι ΗΠΑ, οι οποίες ανέστειλαν ως εκ τούτου τις αεροπορικές επιχειρήσεις τους εναντίον της τζιχαντιστικής οργάνωσης Ισλαμικό Κράτος στη Συρία.

Συνολικά 2.839 στρατιωτικοί έχουν συλληφθεί σε σχέση με το αποτυχημένο πραξικόπημα, όπως ανακοίνωσε ο Τούρκος πρωθυπουργός, σύμφωνα με τον οποίο «σ' αυτούς τους δειλούς θα επιβληθεί η ποινή που τους αξίζει».

Ζητώντας να αποφευχθεί κάθε συλλογική τιμωρία, ο Καναδός υπουργός Εξωτερικών Στεφάν Ντιόν κάλεσε τον τούρκο ομόλογό του Μεβλούτ Τσαβούσογλου να διευθετήσει την κατάσταση μετά την αποτυχία του πραξικοπήματος σύμφωνα με τις «θεμελιώδεις αρχές της δημοκρατίας». Διότι μετά την αποτυχία του πραξικοπήματος, υποστηρικτές του καθεστώτος λιντσάρισαν στασιαστές στρατιώτες σε γέφυρα της Κωνσταντινούπολης, σύμφωνα με φωτογράφο του Γαλλικού Πρακτορείου που ήταν αυτόπτης μάρτυρας. Είδε το πλήθος να λιντσάρει μέχρι θανάτου μπροστά στα μάτια του έναν από τους στρατιωτικούς, ενώ δεν γνωρίζει τι απέγινε ένας άλλος που είχε ξυλοκοπηθεί άγρια.

Στην Αλεξανδρούπολη οκτώ Τούρκοι στρατιωτικοί

Στον εισαγγελέα Αλεξανδρούπολης οδηγούνται σήμερα το πρωί οι οκτώ Τούρκοι στρατιωτικοί, πλήρωμα και επιβαίνοντες του στρατιωτικού ελικοπτέρου που προσγειώθηκε χθες το μεσημέρι στο αεροδρόμιο «ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ» της πρωτεύουσας του Έβρου.

Οι επιβαίνοντες του Black Hawk, οι οποίοι παραβίασαν τον ελληνικό εναέριο χώρο στην προσπάθειά τους να διαφύγουν τις συλλήψεις που ακολούθησαν την απόπειρα πραξικοπήματος στην Τουρκία, επικαλέσθηκαν μηχανική βλάβη για να τους επιτραπεί η προσγείωση στον ακριτικό αερολιμένα, προκειμένου στη συνέχεια να ζητήσουν πολιτικό άσυλο.

Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες του ΑΠΕ-ΜΠΕ το αυτόφωρο δικαστήριο θα γίνει πιθανότατα τη Δευτέρα, ενώ το κατηγορητήριο που τους βαρύνει αφορά σε παράνομη είσοδο στην Ελλάδα και απόπειρα διατάραξης των διεθνών σχέσεων της χώρας. Αμέσως μετά θα κινηθεί η διοικητική διαδικασία απέλασής τους, η οποία εκτιμάται πως δεν θα εκτελεστεί άμεσα δεδομένου ότι ήδη έχουν αιτηθεί πολιτικού ασύλου.

Το επίσημο αίτημα χορήγησης πολιτικού ασύλου θα υποβάλουν οι οκτώ συλληφθέντες στην Υπηρεσία Ασύλου, στη Ν. Χιλή Αλεξανδρούπολης, η οποία θα πρέπει να αποφανθεί σε διάστημα δύο-τριών εβδομάδων για την αποδοχή ή απόρριψη του αιτήματος. Η ίδια υπηρεσία θα αποφασίσει και για το εάν θα συνεχιστεί η κράτηση των συλληφθέντων ή θα αφεθούν ελεύθεροι.

Εφόσον κριθούν φυλακιστέοι η κράτηση των Τούρκων στρατιωτικών θα συνεχιστεί από την Διεύθυνση Αστυνομίας Αλεξανδρούπολης στο κέντρο κράτησης Φερών, έως ότου η επιτροπή ασύλου αποφανθεί επί του αιτήματός τους.

Το χρονικό

Λίγο πριν από τα μεσάνυχτα της Παρασκευής, ανακοινωθέν των «τουρκικών ενόπλων δυνάμεων» επέβαλλε την κήρυξη στρατιωτικού νόμου και την απαγόρευση της κυκλοφορίας σε όλη την Τουρκία.

Οι πραξικοπηματίες εξήγησαν ότι «καταλαμβάνουν πλήρως την εξουσία» επειδή υπάρχει ανάγκη «να αποκατασταθούν η συνταγματική τάξη, η δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και οι ελευθερίες και να επικρατήσει ο ανώτατος νόμος της χώρας».

Οι μάχες, με την υποστήριξη καταδιωκτικών αεροπλάνων και αρμάτων μάχης, προκάλεσαν στην Άγκυρα και την Κωνσταντινούπολη σκηνές βίας πρωτοφανείς εδώ και δεκαετίες. Στην πρωτεύουσα βομβαρδίσθηκε το κοινοβούλιο ενώ αεροπλάνο έριξε νωρίς το πρωί του Σαββάτου μια βόμβα κοντά στο προεδρικό μέγαρο, πέριξ του οποίου καταδιωκτικά F-16 επιτέθηκαν σε άρματα μάχης των ανταρτών, σύμφωνα με την προεδρία. Ο Ερντογάν δήλωσε πως το ξενοδοχείο στο οποίο έκανε τις διακοπές του βομβαρδίσθηκε μετά την αναχώρησή του.

Ο Ερντογάν κάλεσε αμέσως τον πληθυσμό να αντιταχθεί στο πραξικόπημα, με απ' ευθείας τηλεοπτική παρέμβασή του.

Πολύ γρήγορα άρχισαν να φθάνουν οι διεθνείς καταδίκες. Ο Μπαράκ Ομπάμα ζήτησε να υποστηριχθεί η «δημοκρατικά εκλεγμένη» τουρκική κυβέρνηση και το ίδιο έκανε η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Οι δηλώσεις υποστήριξης του Τούρκου προέδρου πολλαπλασιάσθηκαν στη Μέση Ανατολή. Η Ρωσία επέμεινε στους «κινδύνους για την περιφερειακή και διεθνή σταθερότητα» οι οποίοι αυξάνονταν μ' αυτή την απόπειρα πραξικοπήματος.