Το έργο του Ζαν Ζενέ «Τα Παραβάν», που αναστάτωσε τη γαλλική κοινωνία το 1966 όταν ανέβηκε στο θέατρο Οντεόν σε σκηνοθεσία Ροζέ Μπλεν, παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα σε σκηνοθεσία Δαμιανού Κωνσταντινίδη, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου, στην επέτειο των 30 χρόνων από το θάνατο του συγγραφέα και των 50 χρόνων από την πρώτη παράσταση των ‘Παραβάν’ στο Παρίσι. Θα δοθούν δύο παραστάσεις, το Σάββατο 30/7 και την Κυριακή 31/7/2016 ώρα 21:00, στην Πειραιώς 260.

Το έργο γράφτηκε κατά τη διάρκεια της «επιχείρησης διατήρησης της τάξης στην Αλγερία» (μεταξύ 1956 και 1961) και προκάλεσε μεγάλη δυσφορία τόσο στους συντηρητικούς όσο και τους προοδευτικούς κύκλους της εποχής, καθώς ο Ζενέ χρησιμοποίησε τη γαλλική εισβολή στην Αλγερία για να ανατρέψει τα πρότυπα του ηρωισμού, της ηθικής και της στράτευσης.

Καυστικό και γεμάτο αινίγματα, το έργο διατηρεί μια προκλητική ιδεολογική ανεξαρτησία που, σε συνδυασμό με τη μνημειώδη φόρμα του, εξηγούν τη δυσκολία της εποχής του να το δεχτεί.

Μέσα από την ακραία θεατρικότητα και το γκροτέσκο στοιχείο που χαρακτηρίζει τα έργα του, αποκαλύπτονται οι μηχανισμοί της Ιστορίας και η θέση του ατόμου στο κοινωνικό και πολιτικό ρεύμα της εποχής του.

«Ο Ζενέ χρησιμοποιεί γι’ ακόμα μια φορά το υλικό του για να αντιστρέψει τα στερεότυπα της ηθικής, του ηρωισμού, της ομορφιάς και ν’ απορρίψει την οποιαδήποτε στράτευση -αποθεώνοντας τη θεατρικότητα. Γιατί εκείνο που τον ενδιαφέρει είναι ο μηχανισμός της ιστορίας, όχι η περίπτωση, το αρχετυπικό σχήμα, όχι η συγκυρία…», σημειώνει η Δήμητρα Κονδυλάκη (δραματουργία, επιμέλεια μετάφρασης). «…τα Παραβάν αποτελούν μια ηχηρή απάντηση στο πάντα καυτό ερώτημα: κατά πόσον μπορεί το άτομο να συστρατευτεί με το κοινωνικό ρεύμα του καιρού του. Κατά τον Ζενέ «πρόκειται για μια πραγματική τραγωδία, έναν διάλογο κωφών».

«Τεράστιο έργο. … Έργο που δεν βολεύεται κάτω από μια ετικέτα και δεν βολεύει, ασυμμάζευτο, χαώδες, αβυσσαλέο. Άναρχο. Σαν να θέλει να πιάσει μέσα του όλο το σύμπαν, όλον τον άνθρωπο, όλον τον χρόνο και τον μη χρόνο», θεωρεί τα Παραβάν του Ζενέ ο σκηνοθέτης της παράστασης Δαμιανός Κωνσταντινίδης. Εκατό περίπου πρόσωπα ζουν, συγκρούονται, ερωτεύονται, ονειρεύονται, κάνουν σεξ, μισιούνται, πέρδονται, αποπατούν, κλέβουν, πέφτουν σε λυρικές ενατενίσεις, φιλοσοφούν, εξουσιάζουν και εξουσιάζονται, επαναστατούν, πολεμούν, σκοτώνουν, βεβηλώνουν, προδίδουν και πεθαίνουν στις σελίδες του, και ξαναζούν […] Στη δική μας σκηνική εκδοχή, δεκαπέντε μόνο ηθοποιοί θα επιδοθούν σ’ αυτό το παιχνίδι της αέναης αλλαγής ρόλων, σ’ αυτήν την κατ’ εξοχήν θεατρική άσκηση, της εξημέρωσης του θανάτου […] Είναι επίκαιρα τα Παραβάν; Ασφαλώς και είναι. Ακόμη ο κόσμος τους είναι αναγνωρίσιμος. Ακόμη ο κόσμος μας μπορεί να καθρεφτιστεί πάνω στον δικό τους. Δεν λείπουν ούτε τα μπορδέλα, ούτε οι πόλεμοι, ούτε οι εξεγέρσεις, ούτε –ακόμη κι αν παίρνουν άλλα ονόματα- οι επεκτατικές επιχειρήσεις και οι αποικίες. Αλλά το πραγματικό ενδιαφέρον των Παραβάν, η «επικαιρότητά» τους, έγκειται αλλού: στην αντισυμβατική αισθητική τους, στην ανατρεπτική ποίησή τους, στα οντολογικά ερωτήματα που θίγουν, στον καινούριο ανθρωπισμό που ευαγγελίζονται: στην πλήρη αποδοχή και εξύμνηση του ανθρώπου ως την πιο σκοτεινή και βρόμικη πτυχή του».

Συγγραφέας: Ζαν Ζενέ

Μεταφραστική ομάδα: Ειρήνη Κωστούλα-Αργυρού, Μαρία Μηνόγιαννη, Χρυσούλα Φουρνάρη

Διεύθυνση & επιμέλεια μετάφρασης / δραματουργία: Δήμητρα Κονδυλάκη

Σκηνοθεσία: Δαμιανός Κωνσταντινίδης

Σκηνικά – Κοστούμια: Αντώνης Δαγκλίδης

Βοηθοί σκηνογράφου: Αμαλία Θεοδωροπούλου και Λένα Λέκκου

Φωτισμοί: Ελευθερία Ντεκώ

Μουσική: Κωστής Βοζίκης

Κίνηση: Ίρις Νικολάου

Μακιγιάζ: Μελίνα Γλαντζή

Βοηθός σκηνοθέτη: Έλλη Μερκούρη

Παίζουν (με σειρά εμφάνισης):

Δήμητρα Χατούπη (Μητέρα)

Χρήστος Παπαδόπουλος (Σαΐντ / Λαρμπί / Πιέρ)

Έλλη Μερκούρη (Βαρντά / Αμπιμπά /Αμέρ)

Δέσποινα Σαραφείδου (Υπηρέτρια / Νετζμά / Κα Μπλανκενζύ / Ομμού)

Ρεβέκκα Τσιλιγκαρίδου (Μαλικά / Σιγκά / Βαμπ / Κουιντέρ)

Λεωνίδας Μαράκης (Μουσταφά / Ταλέμπ / Κος Μπλανκενζύ / Τραπεζίτης / Σριρ / Τζεμιλά / Μπακάλης / Σαλέμ)

Κίμων Κουρής (Μπραΐμ / Χαμπίμπ / Αστυνόμος / Χωροφύλακας / Φύλακας / Γάλλος στρατιώτης του 1840 / Άραβας στρατιώτης Α΄ / Αζούζ/ Χοσσεΐν / Μπασίρ)

Ιωσήφ Ιωσηφίδης (Αχμέντ / Σερ Χάρολντ / Καδής / Στρατηγός του 1840 / Μ’χάμεντ / Αμπντσελέμ / Στρατηγός λεγεώνας / Σι Σλιμάν / Πρώτος μαχητής)

Στέλλα Βογιατζάκη (Λεΐλά / Αράβισσα)

Αγγελική Λεμονή (Καντιντζά / Σύζυγος χωροφύλακα)

Θύμιος Κούκιος (Μαντανί – Το στόμα / Υπολοχαγός / Ακαδημαΐκός /Μ’μπαρέκ / Λασάν / Άντρας)

Ορέστης Καρύδας (Μαλίκ / Κόρη σερ Χάρολντ / Γιος σερ Χάρολντ / Λαουσίν / Λοχίας)

Συμμετέχουν:

Ανδρέας Κανελλόπουλος (Πρέστον / Δικαστής του 1840 / Καντούρ / Χέλμουτ / Άραβας στρατιώτης Β΄ / Νεστώρ / Ιεραπόστολος)

Φώτης Λαζάρου (Νασέρ / Ερναντέζ / Μοράλες / Ροζέ / Αξιωματούχος Άραβας / Δεύτερος μαχητής)

Λευτέρης Παπακώστας (Αμπντίλ / Βαλτέρ / Φωτορεπόρτερ / Αττράς / Φέλτον / Ζοζό / Μικρός / Τρίτος μαχητής)