Ακόμα  και οι ειδικοί επιστήμονες δεν έχουν τις απαντήσεις για τα απολιθωμένα κουφάρια 75 φαλαινών που βρέθηκαν μυστηριωδώς θαμμένα στην έρημο Ατακάμα της Χιλής και μάλιστα σε απόσταση σχεδόν ενός χιλιομέτρου από την ακτογραμμή. Οι σκελετοί βρέθηκαν κατά τη διάρκεια εργασιών κατασκευής του παναμερικανικού αυτοκινητοδρόμου, που θα διασχίζει κάθετα τη Χιλή. Οι επιστήμονες προσδιόρισαν την ηλικία των απολιθωμάτων σε δύο με επτά εκατομμύρια χρόνια. Τα 75 απολιθώματα βρέθηκαν σε πολύ κοντινή απόσταση μεταξύ τους και, σύμφωνα με τους παλαιοντολόγους, πρόκειται για ένα από τα πιο καλοδιατηρημένα νεκροταφεία προϊστορικών θηλαστικών.

Πώς όμως έφτασαν οι φάλαινες σε τόσο μεγάλη από τη θάλασσα; Όλα τα σενάρια είναι υπό συζήτηση. O Nicholas Pyenson, ειδικός επί των απολιθωμένων θαλάσσιων θηλαστικών στο Εθνικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Smithsonian, πιστεύει ότι στο σημείο υπήρχε μια λιμνοθάλασσα κι ότι οι φάλαινες παγιδεύτηκαν και πέθαναν εκεί. Οι ειδικοί ακόμα προσπαθούν να βρουν μια εξήγηση γιΆ αυτό το εύρημα, που κρίνεται ως ένα από τα σημαντικότερα στο είδος του.

Τέτοιοι μαζικοί τάφοι θηλαστικών έχουν βρεθεί κατά το παρελθόν στο Περού και την Αίγυπτο, όμως αυτός της Χιλής περιέχει τα περισσότερα απολιθώματα σε πολύ καλή κατάσταση. Από τους 75 σκελετούς, οι 20 είναι ολοκληρωμένοι και ανάμεσά τους βρίσκεται μια οικογένεια - μια θηλυκή, μια αρσενική και στη μέση το μικρό τους. Οι ειδικοί πιστεύουν ότι στην ίδια περιοχή βρίσκονται εκατοντάδες ακόμα απολιθώματα.

Τα περισσότερα απολιθώματα ανήκουν σε φάλαινες-μπαλένες κι έχουν περίπου οκτώ μέτρα μήκος. Βρέθηκαν επίσης μια σπερμοφάλαινα κι ένα εξαφανισμένο πλέον είδος δελφινιού, που έχει δύο χαυλιόδοντες σαν του θαλάσσιου ίππου. Το προηγούμενο απολίθωμα είχε βρεθεί στο Περού. «Είμαστε ενθουσιασμένοι με αυτό το εύρημα γιατί είναι ένα πολύ παράξενο ζώο», λέει ο κ. Pyenson.

«Πρόκειται για σπουδαία ευρήματα, γιατί τα απολιθώματα είναι πολύ καλά διατηρημένα και ολοκληρωμένα, πράγμα σπάνιο στην παλαιοντολογία. Θα μας βοηθήσουν να μάθουμε πολλά για την οικολογία και την εξέλιξη των εξαφανισμένων αυτών ειδών» δήλωσε σχετικά ο Δρ. Erich Fitzgerald, παλαιοντολόγος στο Μουσείο Βικτόρια της Μελβούρνης.