Ούτε μία ούτε δύο αλλά οχτώ διαφορετικές αποφάσεις παράβασης, για την παράλειψη πλήρους μεταφοράς και εφαρμογής του Κοινού Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου, εξέδωσε σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σε σχετική ανακοίνωση, επισημαίνεται ότι οι αποφάσεις αφορούν την Ελλάδα, την Κροατία, την Ιταλία, τη Μάλτα και την Ουγγαρία (βλ. IP/15/6228).

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η Κομισιόν, μεταξύ 20 Ιουλίου και 30 Νοεμβρίου καταγράφηκαν στην Ελλάδα περισσότερες από 492.000 αφίξεις, ωστόσο στη βάση δεδομένων Eurodac εστάλησαν δακτυλικά αποτυπώματα από περίπου 121.000 πρόσφυγες και μετανάστες. Με απλά λόγια, η Κομισιόν ρωτά την ελληνική πλευρά τι συνέβη και «χάθηκαν» σχεδόν 370.000 δακτυλικά αποτυπώματα προσφύγων και μεταναστών.

«Η Επιτροπή γνωρίζει καλά την πίεση που υφίστανται τα κράτη-μέλη, όπως είναι η Ιταλία και η Ελλάδα και για αυτό υιοθέτησε την προσέγγιση των Hot Spots» δήλωσε η εκπρόσωπος του αρμόδιου επιτρόπου Δημήτρη Αβραμόπουλου, κατά τη διάρκεια της καθιερωμένης ενημέρωσης του Τύπου στις Βρυξέλλες. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία δεν αλλάζει και είναι αναγκαία η «πλήρης εφαρμογή» της, είπε.

Τι ζητά η Κομισιόν

Η Κομισιόν καλεί την Ελλάδα, την Κροατία και την Ιταλία να εφαρμόσουν ορθά τον κανονισμό Eurodac (κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 603/2013), ο οποίος προβλέπει την αποτελεσματική λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων των αιτούντων άσυλο και τη διαβίβαση των δεδομένων στο κεντρικό σύστημα Eurodac εντός 72 ωρών. Η αποτελεσματική εφαρμογή του κανονισμού Eurodac είναι κρίσιμη για τη λειτουργία του συστήματος του Δουβλίνου και τα προγράμματα μετεγκατάστασης της ΕΕ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Οκτώβριο απηύθυνε διοικητικές επιστολές προς την Ελλάδα, την Κροατία και την Ιταλία. Δύο μήνες αργότερα, οι ανησυχίες δεν έχουν ακόμα αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά. Γι' αυτό η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε σήμερα να απευθύνει προειδοποιητικές επιστολές στην Ελλάδα, την Κροατία και την Ιταλία (το πρώτο βήμα της διαδικασίας παράβασης).

Η Επιτροπή καλεί επίσης την Ελλάδα και τη Μάλτα να κοινοποιήσουν τα μέτρα που έχουν λάβει για την πλήρη μεταφορά στην εθνική νομοθεσία της οδηγίας για τις διαδικασίες ασύλου (οδηγία 2013/32/ΕΕ), η οποία καθορίζει κοινές διαδικασίες για τη χορήγηση και την ανάκληση του καθεστώτος διεθνούς προστασίας, και της οδηγίας για τις συνθήκες υποδοχής (οδηγία 2013/33/ΕΕ), η οποία αφορά την πρόσβαση στις συνθήκες υποδοχής των αιτούντων άσυλο εν αναμονή της εξέτασης της αίτησής τους. Η Ελλάδα και η Μάλτα δεν έχουν κοινοποιήσει τα αναγκαία μέτρα μεταφοράς των οδηγιών. Στις 23 Σεπτεμβρίου 2015 η Επιτροπή απηύθυνε στην Ελλάδα, τη Μάλτα και άλλα 16 κράτη μέλη προειδοποιητικές επιστολές σχετικά με την οδηγία για τις διαδικασίες ασύλου. Την ίδια ημέρα απηύθυνε επίσης στην Ελλάδα, τη Μάλτα και άλλα 17 κράτη μέλη προειδοποιητικές επιστολές σχετικά με την οδηγία για τις συνθήκες υποδοχής. Παρά τις εν λόγω επιστολές, η Ελλάδα και η Μάλτα δεν έχουν ακόμη κοινοποιήσει στην Επιτροπή μέτρα μεταφοράς των οδηγιών. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή αποφάσισε σήμερα να απευθύνει "αιτιολογημένες γνώμες" σε αμφότερα τα κράτη μέλη σχετικά με τις δύο οδηγίες.

Τι συμβαίνει σε περίπτωση μη συμμόρφωσης

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Κομισιόν, οι προειδοποιητικές επιστολές είναι το πρώτο επίσημο βήμα της διαδικασίας παράβασης. Αφού λάβουν την προειδοποιητική επιστολή, τα κράτη μέλη οφείλουν να απαντήσουν εντός δύο μηνών και, σε περίπτωση μη κοινοποίησης, οφείλουν να κοινοποιήσουν στην Επιτροπή τα εθνικά μέτρα μεταφοράς των οδηγιών. Απουσία ικανοποιητικών απαντήσεων ή κοινοποίησης των εθνικών μέτρων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να απευθύνει αιτιολογημένες γνώμες, που είναι το δεύτερο βήμα της διαδικασίας παράβασης.

Αφού λάβουν τις αιτιολογημένες γνώμες, τα κράτη μέλη οφείλουν να απαντήσουν στην Επιτροπή εντός δύο μηνών, κοινοποιώντας της τα μέτρα που έλαβαν για να διασφαλίσουν την πλήρη μεταφορά ή για να εναρμονίσουν πλήρως την εθνική με την ενωσιακή νομοθεσία. Εάν δεν το πράξουν, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να παραπέμψει τα εν λόγω κράτη μέλη στο Δικαστήριο της ΕΕ. Σε περίπτωση που δεν υπάρξει κοινοποίηση των μέτρων μεταφοράς στην εθνική νομοθεσία, η Επιτροπή μπορεί να προτείνει στο Δικαστήριο της ΕΕ την επιβολή χρηματικών ποινών.