Τη θέσπιση αφορολόγητου ορίου για τον ενιαίο φόρο ιδιοκτησίας ακινήτων (ΕΝΦΙΑ) του 2016 σχεδιάζει το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης σε συνδυασμό με την ένταξη στα σχέδια πόλεων εκτάσεων της ηπειρωτικής και νησιωτικής Ελλάδας που υπάρχουν πολυτελείς κατοικίες και σήμερα πληρώνουν ελάχιστο φόρο. Εξετάζεται επίσης η αύξηση των συντελεστών του συμπληρωματικό φόρου για τις μεγάλες περιουσίες με στόχο όλες οι αλλαγές να οδηγήσουν στην ελάφρυνση κυρίως των αστικών ακινήτων που σήμερα υπερφορολογούνται.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το αφορολόγητο όριο δεν θα ξεπερνά τις 20.000 - 30.000 ευρώ και θα αφορά την πρώτη κατοικία η αντικειμενική αξία της οποίας δεν θα ξεπερνά για παράδειγμα τα 100.000 ή 150.000 ευρώ. Στις περιπτώσεις αυτές τα πρώτα 20.000 - 30.000 ευρώ θα είναι αφορολόγητα και το υπόλοιπο τμήμα θα φορολογείται με τους συντελεστές που ορίζει ο σχετικός νόμος. Ωστόσο, εάν πρόκειται για πρώτη κατοικία αξίας για παράδειγμα 300.000 δεν θα υπάρχει αφορολόγητο και το ακίνητο θα φορολογείται όπως και σήμερα από το πρώτο ευρώ. Οπως όλα δείχνουν το 2016 περισσότεροι από 6,1 εκατ. ιδιοκτήτες ακινήτων θα πληρώσουν έναν νέο φόρο ακινήτων τα έσοδα του οποίου θα ανέρχονται στο ποσό των 2,65 δισ. ευρώ, δηλαδή όσα ακριβώς έχουν εγγραφεί και στο μνημόνιο. Ανώτατο στέλεχος του υπουργείου Οικονομικών αναφέρει ότι όλες οι αλλαγές εκτός από το ότι θα πρέπει να δίνουν αποτέλεσμα για τα δημόσια έσοδα 2,65 δισ. ευρώ, θα πρέπει να είναι σε συνάρτηση και με τις νέες αντικειμενικές αξίες που θα αναπροσαρμοστούν τον Σεπτέμβριο του 2016. Ειδικότερα το σχέδιο που επεξεργάζεται το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης και το οποίο θα πρέπει να εγκριθεί από τους δανειστές της χώρας προβλέπει τα εξής:

1. Εφαρμογή αφορολόγητου ορίου για σύνολο ακίνητης περιουσίας η αξία της οποίας δεν ξεπερνάει τα 20.000-30.000 ευρώ. Οπως προαναφέρθηκε το αφορολόγητο όριο θα αφορά ακίνητα – πρώτη κατοικία που δεν ξεπερνούν ένα ύψος αντικειμενικής αξίας για παράδειγμα τα 100.000 – 150.000 ευρώ. Εάν κάποιος έχει μεγαλύτερης αξίας ακίνητα, ο ΕΝΦΙΑ θα υπολογίζεται από το πρώτο ευρώ, όπως και σήμερα.

2. Ενταξη στα σχέδια πόλεων εκτάσεων της ηπειρωτικής και νησιωτικής Ελλάδας στις οποίες έχουν εντοπιστεί πολυτελείς κατοικίες και σήμερα φορολογούνται ελάχιστα δηλαδή με ένα ευρώ το στρέμμα. Το πρόβλημα αυτό θα αντιμετωπιστεί στο πλαίσιο αναπροσαρμογής των αντικειμενικών αξιών τον Σεπτέμβριο του 2016.

3. Τροποποίηση των κλιμάκων υπολογισμού του κύριου φόρου με αλλαγές στους συντελεστές και τα κλιμάκια των τιμών ζώνης. Στόχος είναι να περιορισθούν οι επιβαρύνσεις κυρίως χαμηλές και μεσαίες αξίες όπου η αντικειμενική αξία δεν ξεπερνά τα 800-1.000 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο.

4. Αύξηση των συντελεστών του συμπληρωματικού φόρου. Ο συμπληρωτικός φόρος επιβάλλεται στα ακίνητα η αξία των οποίων υπερβαίνει τα 300.000 ευρώ. Οι συντελεστές του συμπληρωματικού φόρου κυμαίνονται από 0,1% έως 1%.

5. Καταργήσεις απαλλαγών και εκπτώσεων που ισχύουν σήμερα εφόσον θεσμοθετηθεί το αφορολόγητο όριο.

Τα εκκαθαριστικά του ΕΝΦΙΑ

Το αργότερο μέχρι τις 15 Οκτωβρίου θα έχουν αναρτηθεί όλα τα εκκαθαριστικά ΕΝΦΙΑ για 6,1 εκατ. φορολογούμενους. Συνολικά οι ιδιοκτήτες ακινήτων πρέπει να καταβάλουν 3,2 δισ. ευρώ (το εισπράξιμο υπολογίζεται σε 2,65 δισ. ευρώ) σε πέντε δόσεις. Η πρώτη δόση πρέπει να καταβληθεί στα τέλη Οκτωβρίου, ενώ η τελευταία στα τέλη Φεβρουαρίου.

Οσοι αδυνατούν να καταβάλουν τον ΕΝΦΙΑ δικαιούνται απαλλαγή ή έκπτωση, όπως επίσης και όσοι έχουν κενό και μη ηλεκτροδοτούμενο ακίνητο (έκπτωση 20%). Ειδικότερα και σύμφωνα με τη νομοθεσία, όσοι δεν μπορούν λόγω οικονομικής αδυναμίας να πληρώσουν τον φόρο δικαιούνται έκπτωση ή πλήρη απαλλαγή υπό προϋποθέσεις:

• Εκπτωση 50% μπορεί να γίνει αν διαπιστωθεί οικονομική αδυναμία πληρωμής της οφειλής για το συγκεκριμένο έτος. Πρέπει, όμως, να συντρέχουν σωρευτικά τα εξής:

α) Το συνολικό φορολογητέο οικογενειακό εισόδημα του προηγούμενου έτους να μην είναι πάνω από 9.000 ευρώ. Το ποσό αυτό αυξάνεται κατά 1.000 ευρώ για τον/τη σύζυγο και κάθε εξαρτώμενο μέλος.

β) Το σύνολο της επιφάνειας των κτισμάτων όλων των πιο πάνω προσώπων να μην είναι πάνω από 150 τ.μ.

γ) Η συνολική αξία της ακίνητης περιουσίας, όπως αυτή προσδιορίζεται για τον υπολογισμό του συμπληρωματικού φόρου, να μην ξεπερνάει το ποσό των 85.000 ευρώ για τον άγαμο, των 150.000 ευρώ για τον έγγαμο και τον ή τη σύζυγό του ή τη μονογονεϊκή οικογένεια με ένα εξαρτώμενο τέκνο και των 200.000 ευρώ για τον έγγαμο, τον ή τη σύζυγό του και τα εξαρτώμενα τέκνα τους ή τη μονογονεϊκή οικογένεια με δύο εξαρτώμενα τέκνα.

• Εκπτωση 100% μπορεί να γίνει αν υπάρχουν σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις:

α) Το φορολογητέο οικογενειακό εισόδημα του προηγούμενου έτους να μην είναι πάνω από 12.000 ευρώ. Το ποσό αυτό αυξάνεται κατά 1.000 ευρώ για τον/τη σύζυγο και κάθε εξαρτώμενο μέλος.

β) Το σύνολο της επιφάνειας των κτισμάτων όλων των πιο πάνω προσώπων να μην είναι πάνω από 150 τ.μ.

γ) Ο αριθμός των εξαρτώμενων τέκνων να είναι από τρία και πάνω ή ο φορολογούμενος, ο ή η σύζυγος ή κάποιο από τα εξαρτώμενα παιδιά της οικογένειας να έχει αναπηρία από 80% και πάνω.

Σημειώνεται ότι ο φόρος επιβάλλεται σε όλα τα ακίνητα, ανεξάρτητα αν πρόκειται για κτίσματα (σπίτια, καταστήματα κ.λπ.) ή για εδαφικές επιφάνειες (οικόπεδα, χωράφια, βοσκοτόπια κ.λπ.) εντός ή εκτός σχεδίου. Επίσης φορολογούνται κανονικά οι βοηθητικοί χώροι, όπως είναι οι αποθήκες, τα υπόγεια πάρκινγκ κ.λπ., ενώ το ίδιο ισχύει και για τις πισίνες. Είτε αυτές βρίσκονται σε μονοκατοικία και ανήκουν σε έναν ιδιοκτήτη είτε βρίσκονται σε πολυκατοικία και είναι υπάρχει συνιδιοκτησία. Σε περίπτωση συνιδιοκτησίας στο ακίνητο η πληρωμή του φόρου γίνεται ανάλογα με το ποσοστό που κατέχει ο καθένας και το εμπράγματο δικαίωμα (πλήρη κυριότητα, ψιλή κυριότητα, επικαρπία).