Για την εύρεση κατοικίας υπάρχουν, σε κάθε πόλη, μεσιτικά γραφεία, αγγελίες, ιστοσελίδες, ενοικιαστήρια, ανακοινώσεις κ.λπ. Καλό θα ήταν να γίνεται έρευνα από τις τοπικές εφημερίδες και τα μεσιτικά γραφεία και να αξιολογούνται οι μικρές αγγελίες.

Σε κάθε περίπτωση, όμως, όπως σημειώνει το ΚΕΠΚΑ, ψάχνοντας για σπίτι πρέπει να γνωρίζουμε πως τα σπίτια στο κέντρο των πόλεων είναι κατά κανόνα παλαιότερα και πιο ακριβά, σε σχέση με αυτά που βρίσκονται εκτός κέντρου.

Εμείς πρέπει πρώτα να ελέγξουμε την τοποθεσία του σπιτιού, τη γειτονιά και τι μας παρέχει αυτή (σουπερμάρκετ, τράπεζες, τακτική αστική συγκοινωνία, πρόσβαση στην πανεπιστημιούπολη κ.λπ.), και δεύτερον πρέπει να ελέγξουμε μήπως στο σπίτι υπάρχουν βλάβες - αν ναι, τότε πρέπει να τις επισημάνουμε στον ιδιοκτήτη, ώστε να τις διορθώσει.

Στις μισθώσεις κατοικιών, το ύψος του μισθώματος διαμορφώνεται ελεύθερα και δεσμεύει και τις δύο πλευρές. Η μίσθωση κατοικίας ισχύει τουλάχιστον για τρία χρόνια και αν ακόμα έχει συμφωνηθεί μικρότερος ή αόριστος χρόνος.

Αν ο συμβατικός χρόνος έχει καθοριστεί μικρότερος της τριετίας και δεν υπάρχει συμφωνία αναπροσαρμογής του μισθώματος για τον υπόλοιπο χρόνο, το καταβαλλόμενο μίσθωμα αυξάνει ετησίως κατά ποσοστό εβδομήντα πέντε τοις εκατό (75%) του τιμαρίθμου του κόστους ζωής, που δίνει η Τράπεζα της Ελλάδος για τους αμέσως προηγούμενους δώδεκα (12) μήνες. Η μίσθωση ορισμένου χρόνου λήγει μόλις περάσει το διάστημα αυτό, χωρίς να απαιτείται τίποτε άλλο. Μάλιστα, θεωρείται ότι ανανεώνεται για αόριστο χρόνο όταν, μετά την παρέλευση του συμφωνημένου χρόνου, ο μεν ενοικιαστής εξακολουθεί να χρησιμοποιεί την κατοικία ο δε ιδιοκτήτης δεν εναντιώνεται. Η μίσθωση αόριστης διάρκειας, μετά την παρέλευση της τριετίας λήγει με καταγγελία του ιδιοκτήτη ή του ενοικιαστή.

Το ενοίκιο καταβάλλεται την ημερομηνία που έχουν συμφωνήσει ιδιοκτήτης και ενοικιαστής. Η καταβολή της εγγύησης δεν αποτελεί υποχρέωση του ενοικιαστή που πηγάζει από το νόμο, αλλά έχει επικρατήσει ως μισθωτική συνήθεια. Ακόμα, τονιζει το ΚΕΠΚΑ, δεν πρέπει να αποδεχτούμε προτάσεις για αποδείξεις ενοικίου ή συμφωνητικά για ποσά διαφορετικά των πραγματικών. Γινόμαστε συνένοχοι σε φοροδιαφυγή του ιδιοκτήτη.

Σημαντικό είναι να μην αποδεχτούμε ούτε να υπογράψουμε όρους που δεν κατανοούμε ή με τους οποίους δεν συμφωνούμε απόλυτα. Σε πολλά συμβόλαια ενοικίασης, περιέχονται όροι δυσμενείς για τους ενοικιαστές π.χ. "Εάν ο ενοικιαστής διακόψει τη μίσθωση πριν από τη συμφωνημένη λήξη της, υποχρεούται να καταβάλει όλα τα ενοίκια, μέχρι τη λήξη". Τότε θα πρέπει να διαγράψουμε κάτι τέτοιο από το συμβόλαιο.

ΤΟ ΚΕΠΚΑ τονίζει πως ο ιδιοκτήτης έχει την υποχρέωση να παραδώσει στον ενοικιαστή την κατοικία κατάλληλη για τη χρήση που συμφωνήθηκε και να τη διατηρεί, κατάλληλα, κατά τη μίσθωση. Ο ιδιοκτήτης φέρει τα βάρη του ακινήτου και αποδίδει στον ενοικιαστή τις αναγκαίες δαπάνες που αυτός έκανε στο ακίνητο.

Έτσι, μπορούμε να διεκδικήσουμε: 1) να αναλάβει ο ιδιοκτήτης την υποχρέωση να κάνει, με δικά του έξοδα, τις απαραίτητες επισκευές στο σπίτι (π.χ. βάψιμο, επισκευή παραθύρων κ.λπ.), ώστε αυτό να είναι κατάλληλο για να κατοικήσουμε, 2) να αναλάβει ο ιδιοκτήτης την υποχρέωση να επισκευάζει, με δικά του έξοδα, τις βλάβες που θα προξενούνται στο σπίτι, στο πλαίσιο της συνηθισμένης από εμάς χρήσης του. Φυσικά, ο ιδιοκτήτης δεν είναι υποχρεωμένος να αποκαθιστά ζημιές που εμείς προκαλούμε, λόγω κακής χρήσης του σπιτιού.

Ο ενοικιαστής από τη μεριά του δεν ευθύνεται για φθορές ή μεταβολές που οφείλονται στη συμφωνημένη. Ακόμα πρέπει να επιδείξει συνέπεια ως προς την καταβολή των μισθωμάτων, την καλή χρήση του σπιτιού και την εφαρμογή των κανονισμών της οικοδομής. Η καθυστέρηση καταβολής των δαπανών κοινοχρήστων έχει τα ίδια αποτελέσματα καθυστέρησης του ενοικίου. Ακόμα ο ενοικιαστής πρέπει να παραδώσει το σπίτι ακριβώς στην κατάσταση που ήταν όταν το παρέλαβε, κατά τη λήξη της μίσθωσης.

Τέλος, το ΚΕΠΚΑ υπενθυμίζει πως από 01/01/2008 το χαρτόσημο έχει καταργηθεί για τις κατοικίες.