ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Σήμερα έμαθα: Το «νεκροταφείο διαστημοπλοίων» στον Ειρηνικό

Το πιο απομονωμένο σημείο του πλανήτη

Γράφει ο ΠΕΤΡΟΣ ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ 
Δημοσίευση 18/11/2026 | 00:00
Σήμερα έμαθα: Το «νεκροταφείο διαστημοπλοίων» στον Ειρηνικό
King of Hearts / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Βαθιά στον Νότιο Ειρηνικό Ωκεανό, ανάμεσα στη Νέα Ζηλανδία και τη Χιλή, βρίσκεται μια θαλάσσια περιοχή τόσο αποκομμένη από τον πολιτισμό, που οι πλησιέστεροι άνθρωποι σε αυτήν δεν πατούν καν στη Γη. Πρόκειται για το περίφημο «Σημείο Νέμο» (Point Nemo), τον ωκεάνιο πόλο της απροσπέλαστης περιοχής, το οποίο πήρε το όνομά του από τον θρυλικό καπετάνιο του Ιουλίου Βερν.

 Το κοντινότερο κομμάτι στεριάς απέχει περισσότερα από 2.688 χιλιόμετρα, γεγονός που σημαίνει ότι όταν ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός περνά πάνω από το συγκεκριμένο σημείο, οι αστροναύτες σε τροχιά —σε ύψος περίπου 400 χιλιομέτρων— είναι κυριολεκτικά οι κοντινότεροι γείτονές του.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Λόγω της τεράστιας απόστασης από οποιαδήποτε ανθρώπινη δραστηριότητα και της έλλειψης θαλάσσιων ρευμάτων πλούσιων σε θρεπτικά συστατικά, τα νερά στο Σημείο Νέμο φιλοξενούν ελάχιστη θαλάσσια ζωή. Αυτή ακριβώς η απόλυτη ερημιά το μετέτρεψε από τη δεκαετία του 1970 στον ιδανικό προορισμό για τις διαστημικές υπηρεσίες όλου του κόσμου, οι οποίες χρειάζονταν ένα ασφαλές «νεκροταφείο» για τον παροπλισμένο εξοπλισμό τους.

Πώς προσγειώνονται εκεί τα διαστημικά συντρίμμια

Όταν ένας δορυφόρος, ένα φορτηγό διαστημόπλοιο ανεφοδιασμού ή ένας ολόκληρος διαστημικός σταθμός ολοκληρώνει τον κύκλο ζωής του, δεν μπορεί απλώς να αφεθεί να πέσει ανεξέλεγκτα στη Γη, καθώς υπάρχει κίνδυνος να πλήξει κατοικημένες περιοχές. Αντί γι' αυτό, οι μηχανικοί εδάφους υπολογίζουν με ακρίβεια την τροχιά επανεισόδου στην ατμόσφαιρα, ώστε τα κομμάτια που δεν θα καούν από την τριβή να καταλήξουν στη συγκεκριμένη ζώνη του Ειρηνικού, σε βάθος περίπου 4.000 μέτρων.

Μέχρι σήμερα, περισσότερα από 260 διαστημικά αντικείμενα της NASA, της ρωσικής Roscosmos, της ευρωπαϊκής ESA και της ιαπωνικής JAXA αναπαύονται στον βυθό του. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν πάνω από 140 ρωσικά σκάφη ανεφοδιασμού Progress, αρκετοί ευρωπαϊκοί δορυφόροι, καθώς και ο θρυλικός σοβιετικός διαστημικός σταθμός Mir, ο οποίος βυθίστηκε ελεγχόμενα εκεί το 2001, ζυγίζοντας πάνω από 120 τόνους.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Ο επόμενος μεγάλος «ένοικος» του βυθού

Παρότι ο όρος «νεκροταφείο» παραπέμπει σε ένα τακτοποιημένο μέρος, στην πραγματικότητα τα συντρίμμια είναι διάσπαρτα σε μια τεράστια έκταση ωκεανού, εκατοντάδων χιλιομέτρων, αφού τα διαστημικά σκάφη διαλύονται σε φλεγόμενα κομμάτια καθώς διαπερνούν την ατμόσφαιρα με ιλιγγιώδη ταχύτητα. Το περιβαλλοντικό αποτύπωμα θεωρείται ελάχιστο, δεδομένου ότι το μεγαλύτερο μέρος των καυσίμων καίγεται πριν την πρόσκρουση, ενώ τα υπόλοιπα υλικά καταλήγουν σε μια περιοχή με μηδαμινή βιοποικιλότητα.

Το Σημείο Νέμο, ωστόσο, ετοιμάζεται να υποδεχθεί τον μεγαλύτερο και πιο διάσημο «ένοικο» στην ιστορία του. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της NASA, γύρω στο 2030, όταν ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός (ISS) αποσυρθεί οριστικά, θα οδηγηθεί σε ελεγχόμενη πτώση ακριβώς σε αυτά τα απομονωμένα νερά, κλείνοντας εκεί ένα από τα λαμπρότερα κεφάλαια της ανθρώπινης εξερεύνησης του διαστήματος.

ΜΗΝ ΧΑΣΕΤΕ
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ