Abeille Marengo: Σήκωσε άγκυρα το «Abeille Marengo» ‑ Αποπλέει από το λιμάνι του Ηρακλείου

Σηκώνει άγκυρα από το λιμάνι του Ηρακλείου το γαλλικό σκάφος «Abeille Marengo» σηματοδοτώντας μια νέα εξέλιξη στην πορεία του έργου της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Κύπρου (Great Sea Interconnector - GSI).

Το πλοίο βάζει πλώρη για την ευρύτερη θαλάσσια περιοχή της Καρπάθου, όπου προγραμματίζεται η επανέναρξη των υποθαλάσσιων ερευνών για τη χάραξη της διαδρομής του καλωδίου.

Αναμένεται να κινηθεί αρχικά κατά μήκος των βόρειων ακτών της Κρήτης, προκειμένου να πραγματοποιήσει τις τελευταίες δοκιμές ακριβείας και τη βαθμονόμηση των οργάνων του.

Η διαδικασία αυτή εκτιμάται ότι θα διαρκέσει από 24 έως 36 ώρες. Στη συνέχεια, το ερευνητικό θα κινηθεί προς την Κάρπαθο και την Κάσο, όπου προβλέπεται να εκτελέσει βυθομετρικές και γεωλογικές έρευνες για τη χαρτογράφηση της διαδρομής του υποθαλάσσιου καλωδίου.

Εφόσον δεν υπάρξει απρόοπτο, αναμένεται να προσεγγίσει την ευρύτερη περιοχή μέχρι το τέλος της εβδομάδας. Στο επίκεντρο βρίσκεται η θαλάσσια περιοχή της Κάσου, όπου είχαν διακοπεί οι εργασίες το καλοκαίρι του 2024, υπό το βάρος των τουρκικών αντιδράσεων.

Η πλέον κρίσιμη φάση, ωστόσο, θα αρχίσει όταν το γαλλικό πλοίο κινηθεί προς τις θαλάσσιες περιοχές εκτός των ελληνικών χωρικών υδάτων έως την Κύπρο.

«Το ταξίδι θα ολοκληρωθεί χωρίς αναταράξεις», εκτίμησε σήμερα αναφορικά με την πόντιση του καλωδίου της ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κρήτης με την Κύπρο ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.

Η αναχώρηση του γαλλικού σκάφους πραγματοποιείται μετά την ολοκλήρωση των απαραίτητων προετοιμασιών στο λιμάνι του Ηρακλείου, όπου παρέμενε το προηγούμενο διάστημα εν αναμονή των οδηγιών για την έναρξη της αποστολής του.

Η ρηματική διακοίνωση και το διπλωματικό παρασκήνιο

Η επανεκκίνηση των εργασιών έρχεται έπειτα από την ολοκλήρωση των αδειοδοτικών διαδικασιών από τις αρμόδιες ελληνικές και κυπριακές αρχές και την έκδοση της σχετικής NAVTEX από τον σταθμό του Ηρακλείου, στις 6 Νοεμβρίου. Η ναυτική αγγελία έχει ισχύ μέχρι τις 6 Μαρτίου 2027.

Η Άγκυρα αντέδρασε εκδίδοντας αντι-NAVTEX, επαναλαμβάνοντας τις αξιώσεις της για συντονισμό των ερευνών με τις τουρκικές αρχές.

Στο διπλωματικό «πόκερ» προστέθηκε η ρηματική διακοίνωση που απέστειλε η Γαλλία στην Τουρκία, ενημερώνοντας για την έναρξη των εργασιών. Η κίνηση αυτή προκάλεσε ερωτήματα από κόμματα της αντιπολίτευσης σχετικά με το περιεχόμενο της ενημέρωσης και το ενδεχόμενο να αξιοποιηθεί από την Άγκυρα ως έμμεση αναγνώριση των αξιώσεών της.

Η ελληνική κυβέρνηση απορρίπτει κατηγορηματικά μια τέτοια ερμηνεία.

Ο πρωθυπουργός διαμήνυσε πως μόνο η Ελλάδα και η Κύπρος έδωσαν άδεια για την ερευνητική δραστηριότητα του πλοίου «Abeille Marengo».

Επιπρόσθετα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε πως η ρηματική διακοίνωση της κυβέρνησης της Γαλλίας προς την Άγκυρα, δεν δημιουργεί κανένα ζήτημα στην Αθήνα και «δεν δημιουργεί κανένα νομικό προηγούμενο».

Ο πρωθυπουργός με φόντο τις Navtex Ελλάδας, Κύπρου αλλά και την αντι-Navtex της Άγκυρας, εκτίμησε πως «δεν θα υπάρξει κλιμάκωση», ωστόσο είπε «είμαστε έτοιμοι για όλα τα ενδεχόμενα».

Σε επιφυλακή η Αθήνα - Το βλέμμα στις κινήσεις της Άγκυρας

Στην Αθήνα παρακολουθούν στενά τις κινήσεις της Τουρκίας, χωρίς να προεξοφλούν νέα κλιμάκωση. Παρά την έκδοση της αντι-NAVTEX και τις αρχικές αντιδράσεις, η Άγκυρα εμφανίζεται τις τελευταίες ώρες να έχει ρίξει τους τόνους.

Η μεταβολή αυτή δεν έχει περάσει απαρατήρητη από την ελληνική πλευρά, η οποία εκτιμά ότι η Τουρκία ενδέχεται να επιλέξει να περιοριστεί σε διπλωματικές διαμαρτυρίες, αποφεύγοντας μια νέα κρίση στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ωστόσο, δεν αποκλείεται η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων στην περιοχή, είτε για την παρακολούθηση των ερευνών είτε για την επαναδιατύπωση των τουρκικών αξιώσεων επί του πεδίου.

Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, το ελληνικό λιμενικό βρίσκεται σε μερική επιφυλακή. Έχει δοθεί εντολή σε δύο σκάφη του λιμενικού που βρίσκονται ήδη στο νοτιοανατολικό Αιγαίο, εκτελώντας τις συνήθεις υπηρεσίες θαλάσσιας επιτήρησης, να βρίσκονται σε ετοιμότητα, προκειμένου, εάν και εφόσον τους ζητηθεί, να παράσχουν συνδρομή.

Την ίδια στιγμή, οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα, με το Πολεμικό Ναυτικό να παρακολουθεί τις εξελίξεις. Η Αθήνα δεν επιθυμεί τη στρατιωτικοποίηση του ζητήματος, διαμηνύει ωστόσο ότι θα υπάρξει ανάλογη αντίδραση σε περίπτωση απόπειρας παρεμπόδισης των εργασιών.

Το πλοίο θα επιτηρείται διαρκώς από αυτόνομα μέσα των Ενόπλων Δυνάμεων, κατηγορίας 2 και 3, drones, τα οποία θα παρακολουθούν τις κινήσεις του.

Στην εξίσωση εντάσσεται και η τουρκική ναυτική άσκηση «Γαλάζια Φάλαινα», που πραγματοποιείται στην ευρύτερη περιοχή της Αττάλειας έως τις 12 Νοεμβρίου. Το ενδεχόμενο μετακίνησης τουρκικών μονάδων προς την Κάσο μετά την ολοκλήρωσή της αποτελεί ένα από τα σενάρια που εξετάζονται, χωρίς πάντως να υπάρχουν επιβεβαιωμένες πληροφορίες για σχετική απόφαση της Άγκυρας.

Η γαλλική παρουσία και ο ρόλος των ΗΠΑ

Ξεχωριστή σημασία αποδίδεται στη γαλλική εμπλοκή, καθώς το Παρίσι έχει αναλάβει την ενημέρωση της Άγκυρας για τις εργασίες που εκτελεί η Nexans.

Διπλωματικοί παρατηρητές εκτιμούν ότι η γαλλική παρέμβαση ενδέχεται να λειτουργήσει ως δίαυλος αποκλιμάκωσης, επιτρέποντας στην Τουρκία να παρουσιάσει στο εσωτερικό της τη γραπτή ενημέρωση ως αποτέλεσμα των πιέσεών της, χωρίς να απαιτηθεί επίσημη συναίνεσή της για την υλοποίηση του έργου.

Το εάν αυτή η διπλωματική φόρμουλα αρκεί για να αποφευχθεί μια νέα ένταση θα φανεί τις επόμενες ημέρες.

Σημαντική παράμετρο αποτελεί και το αμερικανικό ενδιαφέρον για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας - Κύπρου, ένα έργο που εντάσσεται στην ευρύτερη αρχιτεκτονική ενεργειακής ασφάλειας της Ανατολικής Μεσογείου και διαθέτει ευρωπαϊκή χρηματοδοτική στήριξη.

Το στοίχημα της Κάσου

Το βάρος μεταφέρεται πλέον από το διπλωματικό παρασκήνιο στη θάλασσα. Η αναχώρηση του «Abeille Marengo» θα σηματοδοτήσει την επανεκκίνηση των προπαρασκευαστικών ερευνών.

Το κρίσιμο στοίχημα για την Αθήνα είναι να συνεχιστούν απρόσκοπτα οι εργασίες έως την Κύπρο, και στις περιοχές όπου η Άγκυρα προβάλλει αμφισβητούμενες αξιώσεις.

Η πραγματική δοκιμασία θα γίνει επί του πεδίου. Όταν το γαλλικό πλοίο φθάσει στις επίμαχες θαλάσσιες ζώνες, θα φανεί εάν η Τουρκία έχει επιλέξει πράγματι να αποκλιμακώσει την ένταση ή εάν η διπλωματική αντιπαράθεση θα μεταφερθεί εκ νέου στο πεδίο.