Ποιος βρίσκεται πίσω από την κυβερνοεπίθεση στα σούπερ μάρκετ;

Κύμα κυβερνοεπίθεσης στα συστήματα ψύξης ευρωπαϊκών σούπερ μάρκετ χτύπησε Σουηδία, Βέλγιο, Λουξεμβούργο και Ιρλανδία στις 2 Νοεμβρίου, με τρόφιμα να καταστρέφονται και προϊόντα να αποσύρονται από τα ράφια.

Η κυβερνοεπίθεση στα σούπερ μάρκετ της Ευρώπης δεν συνοδεύτηκε από καμία οικονομική απαίτηση. Σύμφωνα με τον Τομ Χέγκελ (Tom Hegel), ερευνητή της εταιρείας κυβερνοασφάλειας SentinelOne, αυτό ενισχύει το ενδεχόμενο να πρόκειται για πράξεις δολιοφθοράς και όχι για κλασικό εκβιασμό. Σε κατάστημα της ICA στη Στοκχόλμη, η θερμοκρασία στους καταψύκτες έφτασε τους 50 βαθμούς Κελσίου και τα κατεψυγμένα προϊόντα καταστράφηκαν.

Το κύμα των επιθέσεων εξαπολύθηκε τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου. Προκάλεσε σοβαρές ζημιές σε τρόφιμα και ανάγκασε αρκετά καταστήματα να αποσύρουν προϊόντα από τα ψυγεία και τους καταψύκτες τους. Σύμφωνα με το Reuters, επηρεάστηκαν οι αλυσίδες Ahold Delhaize και Colruyt στο Βέλγιο και το Λουξεμβούργο, καθώς και οι σουηδικές ICA και Coop. Πρόβλημα καταγράφηκε επίσης σε τουλάχιστον ένα κατάστημα IKEA.

Ποια σούπερ μάρκετ επηρέασε η κυβερνοεπίθεση;

Στη Στοκχόλμη, η υπεύθυνη πωλήσεων του καταστήματος της ICA περιέγραψε την κατάσταση ως ολοκληρωτική καταστροφή. Η επίθεση σημειώθηκε στις 2 τα ξημερώματα, αλλά έγινε αντιληπτή αρκετές ώρες αργότερα. Εκπρόσωπος της ICA επιβεβαίωσε ότι ένας περιορισμένος αριθμός καταστημάτων επηρεάστηκε από περιστατικό που έπληξε τα συστήματα ψύξης και κατάψυξης.

Στο Βέλγιο, πέντε καταστήματα της Colruyt Group, η οποία διαχειρίζεται τα σούπερ μάρκετ Spar, δέχθηκαν επίθεση στα συστήματα ψύξης. Στην Ιρλανδία, η εταιρεία χονδρικής Musgrave ανακοίνωσε ότι επηρεάστηκαν τα συστήματα 13 καταστημάτων SuperValu, με αποτέλεσμα να αποσυρθούν προϊόντα συντήρησης και κατάψυξης.

Η Carrefour ανακοίνωσε ότι επηρεάστηκαν 15 από τα 700 καταστήματά της στο Βέλγιο. Η IKEA επιβεβαίωσε ότι ένα κατάστημά της στη χώρα αντιμετώπισε πρόβλημα, χωρίς να αποκλείει αντίστοιχα περιστατικά και σε άλλες τοποθεσίες. Στη Σουηδία, η Coop ανέφερε ότι επηρεάστηκαν επτά από τα 800 καταστήματά της.

Μικρές επιχειρήσεις και προηγούμενα περιστατικά

Οι επιθέσεις δεν περιορίστηκαν στις μεγάλες εταιρείες. Ιδιοκτήτης βελγικής αλυσίδας κρεοπωλείων είδε στο κατάστημά του, νότια της Αμβέρσας, τη θερμοκρασία των ψυγείων να ανεβαίνει στους 18 βαθμούς Κελσίου. Η ζημιά από την αλλοίωση των κρεάτων εκτιμήθηκε σε περίπου 15.000 ευρώ. Όπως δήλωσε στο Reuters, οι χάκερ φαίνεται να παρενέβαιναν εξ αποστάσεως στα συστήματα καταγραφής και ελέγχου της θερμοκρασίας, αλλάζοντας τις ρυθμίσεις τους.

Το περιστατικό δεν είναι μεμονωμένο. Τον προηγούμενο μήνα είχε σημειωθεί παρόμοια επίθεση στη Γαλλία. Σύμφωνα με την αστυνομία, χάκερ απέκτησαν τον έλεγχο των συστημάτων ψύξης εκατοντάδων σούπερ μάρκετ, προκαλώντας ακόμη και πυρκαγιές και σημαντικές απώλειες τροφίμων. Η Ahold είχε επίσης αναφέρει περιστατικό κυβερνοασφάλειας στις αστυνομικές αρχές τον περασμένο μήνα.

Γιατί αποτελούν στόχο τα σούπερ μάρκετ;

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η ψηφιοποίηση έχει μετατρέψει σε δυνητικά ευάλωτα σημεία ακόμη και συστήματα που παλαιότερα λειτουργούσαν κυρίως μηχανικά. Ψυγεία, εγκαταστάσεις θέρμανσης, κάμερες ασφαλείας και συναγερμοί ελέγχονται πλέον συχνά από μακριά, κάτι που δημιουργεί νέες δυνατότητες για κυβερνοεγκληματικές ενέργειες.

Ο Χέγκελ εξηγεί ότι επιθέσεις αυτού του είδους συνδέονται συνήθως με εκβιασμούς, πολιτικά κίνητρα ή επιχειρήσεις κρατικών φορέων. Οι αλυσίδες λιανικής αποτελούν εύκολο στόχο, καθώς διαθέτουν τεράστιο αριθμό συστημάτων ελέγχου ψύξης, διαχείρισης κτιρίων, πρόσβασης και ταμειακών μηχανών. Επιπλέον, η ανίχνευση των δραστών είναι ιδιαίτερα δύσκολη.

Ποιος βρίσκεται πίσω από την κυβερνοεπίθεση στα σούπερ μάρκετ;

Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Κυβερνοασφάλειας του Βελγίου διερευνά τα περιστατικά. Μέχρι στιγμής δεν έχει εξακριβωθεί ποιος βρίσκεται πίσω από τις επιθέσεις ούτε αν αυτές συνδέονται μεταξύ τους. Εκπρόσωπός του επισήμανε ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί πλέον να αξιοποιηθεί για τον εντοπισμό και την εκμετάλλευση αδυναμιών στα πληροφοριακά συστήματα.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαρακτήρισε τα περιστατικά σκόπιμη προσπάθεια διατάραξης της εφοδιαστικής αλυσίδας τροφίμων και υπονόμευσης της εμπιστοσύνης των καταναλωτών. Προς το παρόν, καμία ομάδα ή οργάνωση δεν έχει αναλάβει την ευθύνη. Οι ευρωπαϊκές αρχές αντιμετωπίζουν με αυξανόμενη ανησυχία την επανάληψη τέτοιων περιστατικών, στο πλαίσιο του ευρύτερου προβληματισμού για υβριδικές απειλές κατά κρίσιμων υποδομών της Ευρώπης.