Η συναισθηματική και ψυχολογική χειραγώγηση συχνά προηγείται της σωματικής βίας σε μια σχέση. Ένας σύντροφος που απαιτεί να γνωρίζει κάθε κίνηση, ελέγχει τα μηνύματα, δυσφορεί με τις κοινωνικές επαφές και οργίζεται μπροστά σε ένα «όχι» δεν εκδηλώνει απλώς ενδιαφέρον.
Όταν αυτές οι συμπεριφορές επαναλαμβάνονται, συγκροτούν ένα επικίνδυνο μοτίβο ελέγχου που κλιμακώνεται σταδιακά, μεταμφιεσμένο πολλές φορές σε έντονη αγάπη ή προστατευτικότητα.
Η Κατερίνα Ασλάνογλου, ψυχολόγος στο Κέντρο Διοτίμα —φορέα που παρέχει εξειδικευμένη υποστήριξη σε γυναίκες που βιώνουν έμφυλη βία— αναλύει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ τα πρώιμα προειδοποιητικά σημάδια. Όπως επισημαίνει, η ειδοποιός διαφορά ανάμεσα σε μια υγιή και σε μια τοξική σχέση έγκειται στην αντοχή της πρώτης απέναντι στην αυτονομία, τη διαφωνία και τα προσωπικά όρια του άλλου, χωρίς την παρουσία του φόβου.
Τα 7 πρώιμα σημάδια του μοτίβου ελέγχου
Σύμφωνα με την κ. Ασλάνογλου, τα πρωταρχικά καμπανάκια κινδύνου που δεν πρέπει να αγνοούνται περιλαμβάνουν:
- Υπερβολική ζήλια και κτητικότητα: Απαίτηση για διαρκή ενημέρωση σχετικά με το πού και με ποιον βρίσκεται η σύντροφος.
- Σταδιακή απομόνωση: Προσπάθεια περιορισμού των επαφών με την οικογένεια, τους φίλους και το υποστηρικτικό της δίκτυο.
- Ψηφιακός έλεγχος: Παρακολούθηση του τηλεφώνου, των social media και απαίτηση για κοινοποίηση κωδικών πρόσβασης.
- Υποτίμηση και απαξίωση: Συστηματικές προσβολές ή μειωτικά σχόλια, τα οποία συχνά παρουσιάζονται εκ των υστέρων ως «αθώα αστεία».
- Εκφοβισμός και καταστροφή αντικειμένων: Απειλητική συμπεριφορά και ξέσπασμα οργής, ιδιαίτερα όταν η γυναίκα θέτει όρια.
- Οικονομική χειραγώγηση: Έλεγχος των πόρων ή επιβολή οικονομικής εξάρτησης.
- Παραβίαση ορίων: Πίεση ή εξαναγκασμός σε σεξουαλικό ή προσωπικό επίπεδο.
Οι παράγοντες υψηλού κινδύνου και η κρίσιμη στιγμή του χωρισμού
Όταν στο ιστορικό της σχέσης υπάρχουν προηγούμενα περιστατικά σωματικής βίας, απειλές κατά της ζωής, πρόσβαση σε όπλα, καταδίωξη (stalking) ή παραβίαση περιοριστικών μέτρων, ο κίνδυνος κλιμακώνεται κατακόρυφα. Ιδιαίτερα επικίνδυνο στάδιο αποτελεί η στιγμή που η γυναίκα αποφασίζει να αποχωρήσει ή έχει μόλις χωρίσει, καθώς η απώλεια του ελέγχου μπορεί να πυροδοτήσει έντονη επιθετικότητα.
Γι' αυτόν τον λόγο, η απλή προτροπή «φύγε» κρίνεται συχνά ανεπαρκής και επικίνδυνη. Η αποχώρηση απαιτεί προσεκτικό σχεδιασμό με τη συνδρομή εξειδικευμένων φορέων, λαμβάνοντας υπόψη την ασφάλεια της ίδιας και των παιδιών. Όπως υπογραμμίζει η ψυχολόγος, η ευθύνη της βίας ανήκει αποκλειστικά στον δράστη, ενώ η παραμονή σε μια κακοποιητική σχέση λόγω φόβου, οικονομικού αδιεξόδου ή απομόνωσης δεν συνιστά σε καμία περίπτωση συναίνεση.
Η εικόνα στην Ελλάδα: Πάνω από 14.500 καταγγελίες το 2026
Τα επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας αποτυπώνουν την έκταση του φαινομένου στη χώρα μας. Κατά το οκτάμηνο Ιανουαρίου – Αυγούστου 2026, καταγράφηκαν:
- 14.519 περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας στις αρμόδιες αρχές.
- 8.920 συλλήψεις στο πλαίσιο του αυτόφωρου ή σχετικών δικογραφιών.
- 14.978 φερόμενοι δράστες (11.950 άνδρες και 3.028 γυναίκες).
Παράλληλα, στην εφαρμογή Panic Button έχουν εγγραφεί συνολικά 15.113 γυναίκες και 1.470 άνδρες μέχρι τον Αύγουστο του 2026, ενώ έχουν αποσταλεί 2.935 αυτόματα μηνύματα άμεσης επέμβασης προς την αστυνομία. Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι δεν χρειάζεται να φτάσει κανείς στη σωματική βία για να ζητήσει βοήθεια. Σε حالة άμεσης ανάγκης, οι πολίτες μπορούν να καλούν το 100 (ή να στέλνουν SMS με ονοματεπώνυμο, διεύθυνση και είδος ανάγκης), ενώ η γραμμή SOS 15900 λειτουργεί επί 24ώρου βάσεως για συμβουλευτική και υποστήριξη.





Πάσχα
Eurovision
Summer
Xmas
