Έρχονται αυξήσεις‑σοκ στα τσιγάρα, απλά και ηλεκτρονικά ‑Πόσο θα αυξηθεί η τιμή τους στην Ελλάδα

Οι αυξήσεις στα τσιγάρα, απλά και ηλεκτρονικά, βρίσκονται στο τραπέζι του ECOFIN στις 9 Νοεμβρίου. Με τους νέους ελάχιστους φόρους της ΕΕ, το πακέτο στην Ελλάδα θα φτάσει τα 6,50 ευρώ από 4,80.

Οι αυξήσεις στα τσιγάρα μπαίνουν στην ατζέντα του ECOFIN της 9ης Νοεμβρίου. Αν οι Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης αναπροσαρμοστούν στα επίπεδα που σχεδιάζουν οι Βρυξέλλες, το πακέτο στις πιο δημοφιλείς μάρκες στην Ελλάδα θα απογειωθεί στα 6,50 ευρώ από 4,80 ευρώ. Η πρόταση καλύπτει και τα ηλεκτρονικά τσιγάρα.

Στη συνεδρίαση η προσοχή στρέφεται στη φορολογία των καπνικών. Το ειδικό ενημερωτικό σημείωμα αναφέρει ότι «αυτή η αναθεώρηση των ισχυόντων παρωχημένων κανόνων στοχεύει στον εκσυγχρονισμό του φορολογικού πλαισίου του καπνού προς υποστήριξη των στόχων δημόσιας υγείας και στην ευθυγράμμιση της δημοσιονομικής πολιτικής με την τρέχουσα δυναμική της αγοράς».

Τι κρύβεται πίσω από τη φορολογία των καπνικών στην ΕΕ

Πίσω από αυτήν τη μάλλον διπλωματική γλώσσα κρύβεται η πρόθεση, κυρίως των Βορειοευρωπαίων, να καλύψουν σημαντικό μέρος του νέου Ευρωπαϊκού Προϋπολογισμού με την αύξηση του φόρου των καπνικών. Αυτό θα γίνει με αύξηση των ελάχιστων συντελεστών Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης σε ολόκληρη την ΕΕ και με επέκταση των προϊόντων που καλύπτονται, ώστε να συμπεριληφθούν νέα προϊόντα καπνού και νικοτίνης.

Η Αθήνα έχει κρατήσει εξ αρχής αρνητική στάση. Επιδιώκει μεταβατικά διαστήματα, ώστε να μην προκληθεί σοκ στους καταναλωτές. Ζητά επίσης νέες ασφαλιστικές δικλείδες, για να μην αυξηθεί ξανά το λαθρεμπόριο καπνικών.

Τα τρία σημεία της πρότασης για τα τσιγάρα και τα ηλεκτρονικά

Οι αυξήσεις δύσκολα θα αποφευχθούν, όπως δείχνει το τρίπτυχο των αλλαγών. Το πρώτο είναι η αύξηση των ελάχιστων φορολογικών συντελεστών, για να μειωθεί η ανισότητα στους συντελεστές των κρατών-μελών. Ο ελάχιστος συντελεστής της ΕΕ θα προσαρμόζεται ανάλογα με την οικονομική κατάσταση κάθε χώρας, με βάση τα γενικά επίπεδα τιμών.

Σύμφωνα με την Κομισιόν, η επικράτηση του καπνίσματος δεν μειώνεται αρκετά γρήγορα για να επιτευχθεί ο στόχος του ευρωπαϊκού σχεδίου για τον καρκίνο: λιγότερο από 5% του πληθυσμού να χρησιμοποιεί καπνό έως το 2040. Σήμερα το κάπνισμα στην ΕΕ βρίσκεται στο 24%.

Το δεύτερο σημείο είναι η επέκταση της οδηγίας σε νέα προϊόντα, όπως τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, ο θερμαινόμενος καπνός και τα σακουλάκια νικοτίνης. Θα καλύπτονται από νέους ελάχιστους φόρους. Εκτιμάται ότι η αυξημένη φορολογία θα μειώσει την ελκυστικότητά τους ως υποκατάστατων του καπνού.

Το τρίτο είναι οι καλύτεροι έλεγχοι για τον ακατέργαστο καπνό, που μπορεί να εκτραπεί στην παράνομη αλυσίδα εφοδιασμού. Το υπάρχον ηλεκτρονικό σύστημα καταγραφής και παρακολούθησης της διακίνησης προϊόντων με ειδικούς φόρους κατανάλωσης θα εφαρμόζεται και σε αυτόν. Έτσι τα κράτη μέλη θα εντοπίζουν και θα καταπολεμούν καλύτερα το παράνομο εμπόριο.

Πόσο επιβαρύνεται η Ελλάδα από τους νέους φόρους στα τσιγάρα

Σύμφωνα με μελέτη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, οι φόροι έχουν αυξηθεί σημαντικά σε όλα τα κράτη-μέλη από την εφαρμογή της Οδηγίας καπνικών το 2014. Το μέγεθος των αυξήσεων δεν ήταν όμως ομοιόμορφο. Η Βουλγαρία, η Ουγγαρία και η Ελλάδα παραμένουν μόνο οριακά πάνω από την ελάχιστη απαίτηση των 90 ευρώ ανά 1.000 τσιγάρα.

Η πιο άμεση συνέπεια της αναθεωρημένης κατώτατης κλίμακας θα είναι η αύξηση των φόρων και των τιμών του καπνού. Έξι κράτη μέλη (η Δανία, η Ιρλανδία, η Φινλανδία, το Βέλγιο, οι Κάτω Χώρες και η Γαλλία) υπερβαίνουν ήδη τα νέα ελάχιστα όρια. Τα υπόλοιπα θα πρέπει να αυξήσουν τους ελάχιστους συντελεστές τους κατά μέσο όρο περίπου 50%.

Οι μεγαλύτερες αυξήσεις συγκεντρώνονται στα νότια και ανατολικά κράτη μέλη. Η Κύπρος, η Ελλάδα, η Ουγγαρία και η Βουλγαρία θα πρέπει να αυξήσουν τους ελάχιστους συντελεστές Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης για τα τσιγάρα κατά περισσότερο από 80%, ώστε να συμμορφωθούν με τα αναθεωρημένα ελάχιστα όρια.