Tελικά υπήρχε νερό στον Αρη: Το αποδεικνύει μετεωρίτης που βρέθηκε στη Σαχάρα

Ο μετεωρίτης Teghaza 001, που βρέθηκε το 2022 στη Σαχάρα, σχηματίστηκε πριν από τουλάχιστον 4,1 δισ. χρόνια στον Άρη και δείχνει ότι υπήρχε νερό στον Άρη, σε υγρή μορφή, στην επιφάνειά του.

Ο μετεωρίτης Teghaza 001, που βρέθηκε το 2022 στην έρημο Σαχάρα στο Μαλί, σχηματίστηκε πριν από τουλάχιστον 4,1 δισεκατομμύρια χρόνια στον φλοιό του Άρη. Είναι ο αρχαιότερος από τους 435 αρειανούς μετεωρίτες που έχουν βρεθεί μέχρι σήμερα στη Γη. Η σύστασή του δείχνει ότι υπήρχε νερό στον Άρη σε υγρή μορφή, στην επιφάνεια του πλανήτη, στις αρχές της ιστορίας του.

Οι επιστήμονες σημειώνουν ότι το εύρημα ενισχύει την άποψη πως οι συνθήκες στον κόκκινο πλανήτη ίσως ήταν ευνοϊκές για την ανάπτυξη μικροβιακής ζωής. Η ειδική στους πλανήτες Γιανγκ Λιου (Yang Liu) του Jet Propulsion Laboratory της NASA, τη διαχείριση του οποίου έχει το πανεπιστήμιο Caltech στην Καλιφόρνια, χαρακτήρισε τον μετεωρίτη «μάρτυρα μιας εποχής που ο Άρης ήταν πιθανώς θερμότερος και υγρότερος», σε σύγκριση με το μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας του.

Τι δείχνει ο μετεωρίτης για το νερό στον Άρη

Η χημεία του Teghaza 001, ενός πυριγενούς πετρώματος που αποκαλείται γάββρος, δείχνει ότι υπέστη αλληλεπιδράσεις με νερό καθώς ψυχόταν αργά και κρυσταλλωνόταν στο αρειανό υπέδαφος. Αν και αποτελεί μέρος του αρειανού φλοιού, σχηματίστηκε από μάγμα που προήλθε από μεγαλύτερα βάθη στον μανδύα του πλανήτη.

Σήμερα ο Άρης είναι κρύος, ξηρός και έρημος. Υπάρχουν όμως αποδείξεις ότι στην επιφάνειά του υπήρχε νερό, με τη μορφή ποταμών, λιμνών και ακόμη και ενός ωκεανού στο βόρειο ημισφαίριο, πριν από δισεκατομμύρια χρόνια.

Πού βρέθηκε και πώς χρονολογήθηκε ο Teghaza 001

Ο μετεωρίτης βρέθηκε σε οκτώ κομμάτια, το μεγαλύτερο με μέγεθος γροθιάς, στην έρημο, περίπου 34 χιλιόμετρα από το χωριό Μπιρ Σάλι του Μαλί. Τα κύρια ορυκτά του είναι ο άστριος και ο πυροξένης, ενώ περιέχει και κρυστάλλους ζιρκονίου που φέρουν το στοιχείο ουράνιο. Οι ερευνητές προσδιόρισαν την ηλικία του με μια τεχνική που βασίζεται στη ραδιενεργό διάσπαση του ουρανίου σε μόλυβδο με την πάροδο του χρόνου.

«Οι αρειανοί μετεωρίτες είναι τα μόνα μας δείγματα από τον Άρη, αποτελούν τη βάση για να κατανοήσουμε τον σχηματισμό του πλανήτη στην αρχή της ιστορίας του και μας επιτρέπουν να αξιολογήσουμε σε εργαστηριακό περιβάλλον κατά πόσο ο Άρης θα μπορούσε να υποστηρίξει συνθήκες κατάλληλες για τη διαβίωση», είπε η Λιου, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση Science.

«Οι λεπτομερείς πληροφορίες που μπορούμε να εξάγουμε από αυτά τα δείγματα συμπληρώνουν και επικυρώνουν την εξερεύνησή μας στον Άρη με τη χρήση δορυφόρων και οχημάτων εδάφους», πρόσθεσε. Όπως εξήγησε, τα στοιχεία αυτά φωτίζουν πώς η εξέλιξη του Άρη απέκλινε από εκείνη της Γης όταν και οι δύο πλανήτες ήταν ακόμη «βρέφη» και η ζωή άρχισε να ριζώνει στη Γη. Η Γη, ο Άρης και οι άλλοι πλανήτες του ηλιακού συστήματος υπολογίζεται ότι σχηματίστηκαν πριν από περίπου 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια.

Μόλις τρεις αρειανοί μετεωρίτες, συμπεριλαμβανομένου του Teghaza 001, χρονολογούνται στην πρώιμη ιστορία του πλανήτη. Ένας από αυτούς ανακαλύφθηκε στην Ανταρκτική το 1984 και αρχικά θεωρήθηκε ηλικίας περίπου 4,5 δισ. ετών, όμως πρόσφατα εξακριβώθηκε ότι είναι περίπου συνομήλικος του Teghaza 001. Ο Teghaza 001 είναι πιθανότατα ο «γηραιότερος» από τους δύο.

Υπήρξε ζωή στον Άρη; Τι λένε οι ερευνητές

Τα νέα ευρήματα στηρίζουν την ιδέα ότι ο πρώιμος Άρης διέθετε τα απαραίτητα συστατικά και τις συνθήκες για να φιλοξενήσει ζωή, αλλά δεν απαντούν ευθέως στο ερώτημα αν όντως υπήρξε ζωή στον πλανήτη. Αυτό εξήγησε η Λι Σάπερ (Lee Saper), που συμμετείχε στη συγγραφή της μελέτης και εργάζεται στο Ames Research Center της NASA και στο Ινστιτούτο BAER στην Καλιφόρνια.

Η χημεία του μετεωρίτη δείχνει ότι είναι διαφορετικός από τους άλλους γνωστούς αρειανούς μετεωρίτες. Ενδέχεται να προήλθε από τα νότια υψίπεδα του πλανήτη, πιθανώς από τη Λεκάνη Ελλάς, έναν από τους μεγαλύτερους κρατήρες πρόσκρουσης του Άρη, είπε η Λιου.

Η ιστορία του ήταν πολυτάραχη. «Αποκολλήθηκε και εκτοξεύτηκε στο διάστημα από μια πρόσκρουση στην επιφάνεια του Άρη και ταξίδευε μέχρι που η τροχιά του διασταυρώθηκε με εκείνη της Γης. Στη συνέχεια, μπήκε στη γήινη ατμόσφαιρα ως μετέωρο και προσγειώθηκε στη Σαχάρα, αλλά δεν γνωρίζουμε πότε συνέβη αυτό», πρόσθεσε.