Πάσχα
Eurovision
Summer
Xmas
Η πώληση παλιού χαλκού γίνεται παγκόσμια τάση στο TikTok, με την τιμή του μετάλλου σε ιστορικό υψηλό. Για πολλούς δημιουργούς, τα περισσότερα έσοδα έρχονται από τις προβολές των βίντεο και όχι από τον χαλκό.
Στο TikTok η πώληση παλιού χαλκού εξελίσσεται σε παγκόσμια τάση, με την τιμή του μετάλλου σε ιστορικό υψηλό. Η πραγματική πηγή εσόδων για πολλούς δημιουργούς, όμως, δεν είναι ο ίδιος ο χαλκός αλλά τα κέρδη από τις προβολές των βίντεο. Η Κόρτνεϊ (@Courtney2291) εισέπραξε μόλις 99 δολάρια για περίπου 13,5 κιλά χαλκού που μάζεψε σε έξι μήνες, ενώ ένα μόνο βίντεό της, με 6,8 εκατομμύρια προβολές, της απέφερε 1.446 δολάρια.
Χρήστες από διάφορες χώρες καταγράφουν με κάθε λεπτομέρεια πώς απογυμνώνουν καλώδια για να πουλήσουν το μέταλλο. Γύρω από τον χαλκό έχει δημιουργηθεί ένα ολόκληρο οικοσύστημα, όπου πωλούνται και εργαλεία απογύμνωσης. Οι χρήστες μετατρέπουν τη μονότονη εργασία σε κοινωνικές εκδηλώσεις, όπως «βραδιές κοριτσιών» ή ραντεβού, για να την κάνουν πιο υποφερτή.
Μια γυναίκα με μπλε φόρμα εργασίας και ροζ αμάνικο μπλουζάκι κάθεται σε έναν πάγκο, σε ένα εργαστήριο γεμάτο εργαλεία. Στο ένα χέρι κρατά ένα σπασμένο χάλκινο καλώδιο, στο άλλο ένα μικρό μηχανικό εργαλείο. Κοιτάζει την κάμερα, χαμογελά και λέει: «Πάμε να βγάλουμε λεφτά γδύνοντας...». Κάνει παύση για το εφέ. «Καλώδια!»
Ποιοι ξεγυμνώνουν καλώδια στο TikTok;
Το λογοπαίγνιο επανέρχεται συχνά σε μια ιδιαίτερη γωνιά του TikTok. Εκεί, χρήστες καταγράφουν πώς αφαιρούν τη μόνωση από χάλκινα καλώδια για να πουλήσουν το μέταλλο. Οι περισσότεροι δεν φαίνεται να συνεργάζονται, δεν έχουν κοινή ετικέτα και δεν έχουν επινοήσει κάποιον όρο της μόδας. Τα βίντεό τους, όμως, μοιράζονται μια εντυπωσιακή αισθητική: μια περίπλοκη συσκευή διαλύεται κομμάτι κομμάτι ή ένα βιομηχανικό καλώδιο ανοίγει σαν κορδόνι. Στο τέλος μένει μια δέσμη από αστραφτερό μέταλλο.
Οι πρωταγωνιστές είναι κάθε λογής. Υπάρχουν ερασιτέχνες και ηλεκτρολόγοι που θέλουν ένα συμπληρωματικό εισόδημα, άνθρωποι που μαζεύουν χρήματα για μια μεγάλη αγορά, αλλά και έφηβοι που μοιάζουν να έχουν ανάγκη από χαρτζιλίκι. Μιλούν αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, γερμανικά, ρουμανικά. Τουλάχιστον ένας διατηρεί κατάστημα στο Etsy.
Γιατί αυξάνονται οι κλοπές όταν ακριβαίνει ο χαλκός;
Η πώληση χαλκού δεν είναι κάτι καινούργιο. Το μέταλλο είναι σχετικά σπάνιο, άριστος αγωγός του ηλεκτρισμού και ανακυκλώνεται πλήρως. Γι' αυτό είναι επί αιώνες ένα από τα πιο πολύτιμα μέταλλα. Φέτος, όμως, η τιμή του έφτασε σε ιστορικό υψηλό. Τον Σεπτέμβριο, σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, ο τόνος κόστιζε περίπου 14.473 δολάρια, πάνω από διπλάσια τιμή σε σχέση με τον Σεπτέμβριο του 2020.
Αξιόπιστα στοιχεία για το πόσο συχνά πουλιέται παλιός χαλκός δεν υπάρχουν. Κάποιες ενδείξεις δίνουν οι κλοπές του μετάλλου από οχήματα, υδραυλικές εγκαταστάσεις ή στέγες. Ο Κρεγκ Ντέπκεν (Craig Depken), καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας στη Σάρλοτ, έχει μελετήσει το φαινόμενο.
Εξηγεί ότι οι κλοπές αυξάνονται υπό δύο προϋποθέσεις. Η πρώτη είναι όταν ανεβαίνει η τιμή, όπως τώρα. Η δεύτερη είναι όταν η «οικονομική δυσπραγία» φτάνει σε σημείο που το κέρδος μοιάζει να αξίζει το ρίσκο. Στις ΗΠΑ η πώληση νόμιμα αποκτημένου χαλκού επιτρέπεται παντού, εκτός από τη Μινεσότα, όπου απαιτείται πολιτειακή άδεια.
Πώς βγαίνουν λεφτά από το ξεγύμνωμα καλωδίων;
Στο TikTok δεν είναι δύσκολο να βρει κανείς λογαριασμούς για τον χαλκό με εκατοντάδες χιλιάδες ακολούθους. Στο ηλεκτρονικό κατάστημα της πλατφόρμας, οι αρχάριοι μπορούν να αγοράσουν και δικό τους απογυμνωτή καλωδίων. Πρόκειται για το μικρό εργαλείο που «καταπίνει» το καλώδιο και χωρίζει τον χαλκό από το περίβλημά του. Το δημοφιλέστερο μοντέλο έχει πουλήσει πάνω από 20.000 τεμάχια παγκοσμίως.
Η τιμή του ανακυκλωμένου χαλκού εξαρτάται από την ποιότητα, την κατηγορία και από το αν είναι ακόμη μονωμένος. Ο μονωμένος πιάνει ένα κλάσμα της τιμής του γυμνού, γι' αυτό πολλοί αφαιρούν μόνοι τους τη μόνωση. Η δουλειά, όμως, είναι μονότονη, και τα βίντεο μοιάζουν με τρόπο να γίνει πιο υποφερτή.
Κάποιοι οργανώνουν «βραδιά κοριτσιών», «βραδιά σινεμά» ή ακόμη και ραντεβού με καλώδια. Σε ένα βίντεο του Αυγούστου, η χρήστρια @Payciencu.u ξεγυμνώνει καλώδια πάνω σε ένα κρεβάτι, δίπλα σε έναν άντρα με κόκκινο φούτερ. Η λεζάντα γράφει: «Πόσο απελπισμένη είσαι; Ε, ξεγυμνώνω καλώδια μόνο και μόνο για να είμαι μαζί του».
Ποιοι είναι οι νόμιμοι συλλέκτες χαλκού;
Ο Μπέντζαμιν Στίκλ (Benjamin Stickle) είναι καθηγητής Ποινικής Δικαιοσύνης στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Μέσου Τενεσί και συγγραφέας του βιβλίου «Συλλέκτες μετάλλων και κλέφτες» (2017). Διακρίνει τρεις κατηγορίες νόμιμων συλλεκτών: όσους παλεύουν να τα βγάλουν πέρα, εργαζόμενους που πουλούν μέταλλα από τη δουλειά τους και όσους μαζεύουν χρήματα για φιλανθρωπικό σκοπό. Οι ηλεκτρολόγοι του TikTok ανήκουν στη δεύτερη. Άλλοι κατατάσσονται δυσκολότερα, ιδίως όταν κερδίζουν και από την ίδια την πλατφόρμα.
Η Κόρτνεϊ άρχισε φέτος να καταγράφει την προσπάθειά της να μαζέψει από τον χαλκό 20.000 δολάρια για ένα σπίτι με τρία υπνοδωμάτια. Έβρισκε καλώδια και παλιά μηχανήματα από συγγενείς, από τη μάντρα όπου πουλούσε και από αγγελίες στο Facebook. Δούλευε σχεδόν καθημερινά. Στις 10 Οκτωβρίου, λίγο περισσότερο από έξι μήνες αργότερα, ανακοίνωσε ότι έπιασε τον στόχο.
Τα περισσότερα χρήματα, όμως, δεν ήρθαν από το μέταλλο. Σύμφωνα με απόδειξη που δημοσίευσε η ίδια, εισέπραξε μόλις 99 δολάρια για περίπου 13,5 κιλά χαλκού. Αντίθετα, το βίντεό της με 6,8 εκατομμύρια προβολές της απέφερε 1.446 δολάρια. «Όταν το σπίτι γίνει δικό μου και είναι έτοιμο να κατοικηθεί, θα συνεχίσω με το ίδιο περίπου περιεχόμενο», λέει. Επόμενος στόχος είναι το δάνειο για το οικόπεδο των περίπου οκτώ στρεμμάτων.
