Πάσχα
Eurovision
Summer
Xmas
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου ζητά ποινική έρευνα για τους στρατιωτικούς που μίλησαν ανώνυμα στο ντοκιμαντέρ «NAZA» για τη Γάζα. Ζητά να εντοπιστούν και να ελεγχθούν για αποκάλυψη απορρήτων, δυσφήμιση και βλάβη των συμφερόντων της χώρας.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου (Benjamin Netanyahu) ζήτησε την Κυριακή 11 Οκτωβρίου να διεξαχθεί ποινική έρευνα για τους στρατιωτικούς που εμφανίζονται ανώνυμα στο ντοκιμαντέρ «NAZA». Η ταινία των Γιουβάλ Άμπραχαμ (Yuval Abraham) και Ρέιτσελ Ζορ (Rachel Szor) βραβεύτηκε τον Σεπτέμβριο στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας.
Οι μάρτυρες του ντοκιμαντέρ μίλησαν μέσα στο σκοτάδι, με κρυμμένα πρόσωπα και αλλοιωμένες φωνές. Περιέγραψαν όσα γνώριζαν για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Γάζα. Τώρα ο Νετανιάχου ζητά να αποκαλυφθούν οι ταυτότητές τους.
Η επιστολή Νετανιάχου σε στρατό, Shin Bet και γενική εισαγγελέα
Ο Νετανιάχου απέστειλε επιστολή στον αρχηγό του ισραηλινού στρατού, στον επικεφαλής της υπηρεσίας εσωτερικής ασφάλειας Shin Bet και στη γενική εισαγγελέα του Ισραήλ. Με αυτήν ζήτησε να εντοπιστούν όσοι συμμετείχαν στην ταινία και να διερευνηθεί αν έχουν διαπράξει ποινικά αδικήματα. Ανάμεσα στις πιθανές παραβάσεις που επικαλείται είναι η αποκάλυψη απόρρητων πληροφοριών, η ποινική δυσφήμιση και η πρόκληση βλάβης στα διπλωματικά και στρατιωτικά συμφέροντα της χώρας.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός χαρακτήρισε το ντοκιμαντέρ ψευδές, παραπλανητικό και μεροληπτικό. Υποστήριξε ότι δυσφημεί διεθνώς το Ισραήλ και τις ένοπλες δυνάμεις του. Μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί ότι ασκήθηκαν νέες διώξεις σε συνέχεια της παρέμβασής του.
Τι καταγγέλλουν οι 24 μάρτυρες του ντοκιμαντέρ «NAZA»;
Το «NAZA» είναι παραγωγή του Guardian και στηρίζεται στις μαρτυρίες 24 Ισραηλινών στρατιωτικών και στελεχών των υπηρεσιών πληροφοριών. Οι συνεντεύξεις γυρίστηκαν κρυφά, κυρίως τη νύχτα, σε ταράτσες του Τελ Αβίβ. Οι άνθρωποι που μιλούν περιγράφουν τους μηχανισμούς επιτήρησης, συλλογής πληροφοριών και επιλογής στόχων στη Γάζα. Αναφέρονται επίσης στη χρήση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης στις στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με τις καταγγελίες της ταινίας, οι ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών χρησιμοποιούσαν τεχνολογικά συστήματα για τον εντοπισμό στόχων. Παράλληλα υπολόγιζαν πόσοι άμαχοι ήταν πιθανό να σκοτωθούν από κάθε βομβαρδισμό. Από αυτήν ακριβώς την πρακτική προέρχεται και ο τίτλος «NAZA», ένα στρατιωτικό ακρωνύμιο που παραπέμπει στις λεγόμενες «παράπλευρες απώλειες». Οι μαρτυρίες περιλαμβάνουν σοβαρές καταγγελίες για τις διαδικασίες έγκρισης πληγμάτων, ακόμη και όταν υπήρχε πρόβλεψη για μεγάλο αριθμό νεκρών αμάχων.
Πώς απαντά ο ισραηλινός στρατός στις καταγγελίες
Ο ισραηλινός στρατός έχει απορρίψει τις βασικές καταγγελίες. Υποστηρίζει ότι το ντοκιμαντέρ παρουσιάζει διαστρεβλωμένη εικόνα των διαδικασιών του. Κατά τον ίδιο, η ταινία βασίζεται σε ανώνυμες μαρτυρίες των οποίων η αξιοπιστία δεν μπορεί να επαληθευτεί.
Σε αναλυτική απάντησή του, ο στρατός υποστηρίζει ότι τις αποφάσεις για την επιλογή και την έγκριση στρατιωτικών στόχων τις λαμβάνουν άνθρωποι. Απορρίπτει επίσης τους ισχυρισμούς της ταινίας για προκαθορισμένα όρια αποδεκτών απωλειών αμάχων.
Από το Όσκαρ του «No Other Land» στο βραβείο της Βενετίας
Οι δημιουργοί του «NAZA» είναι δύο από τους τέσσερις σκηνοθέτες του «No Other Land» («Καμία άλλη γη»). Η ταινία αυτή κέρδισε το Όσκαρ καλύτερου ντοκιμαντέρ το 2025. Εκτελεστικός παραγωγός της νέας τους ταινίας είναι ο Τζόναθαν Γκλέιζερ (Jonathan Glazer), σκηνοθέτης του «The Zone of Interest».
Το «NAZA» απέσπασε το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής στο 83ο Φεστιβάλ Βενετίας. Η βράβευση ήρθε έπειτα από μια προβολή που ολοκληρώθηκε με χειροκρότημα διάρκειας περίπου 25 λεπτών.
Απειλές, νόμος για την υπηκοότητα και το «NAZA: The Real Story»
Η διεθνής αναγνώριση συνοδεύτηκε από έντονες αντιδράσεις στο Ισραήλ. Κυβερνητικά στελέχη κατηγόρησαν τους δημιουργούς για προδοσία. Ο Νετανιάχου ανακοίνωσε ότι σκοπεύει να προωθήσει νομοθεσία για την αφαίρεση της ισραηλινής υπηκοότητας από πρόσωπα τα οποία, σύμφωνα με τη διατύπωσή του, δυσφημούν Ισραηλινούς στρατιώτες στο εξωτερικό.
Οι δύο σκηνοθέτες δέχθηκαν απειλές, ενώ διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν έξω από το σπίτι των γονιών της Ζορ. Η Επιτροπή για την Προστασία των Δημοσιογράφων και άλλες διεθνείς οργανώσεις καταδίκασαν τις πιέσεις. Εξέφρασαν ανησυχία για την ασφάλεια των κινηματογραφιστών και για την ελευθερία της δημοσιογραφικής έρευνας.
Στο μεταξύ, ισραηλινές πρεσβείες προώθησαν μια διαφορετική διαδικτυακή ταινία με τίτλο «NAZA: The Real Story», η οποία επιχειρεί να αντικρούσει τις καταγγελίες του ντοκιμαντέρ. Σύμφωνα με την ισραηλινή κυβέρνηση, την ταινία δεν την παρήγαγε το υπουργείο Εξωτερικών. Ωστόσο, προβλήθηκε από επίσημους ισραηλινούς λογαριασμούς. Αρχικά, μάλιστα, η ιστοσελίδα που τη φιλοξενούσε παρουσιαζόταν παραπλανητικά ως σελίδα του αυθεντικού «NAZA».
Διανομή σε πάνω από 50 χώρες και δωρεάν προβολή από τον Νοέμβριο
Το ντοκιμαντέρ έχει εξασφαλίσει διανομή σε περισσότερες από 50 χώρες. Από τον Νοέμβριο θα διατίθεται δωρεάν μέσω της ιστοσελίδας του Guardian.
Η νέα παρέμβαση του Νετανιάχου, ωστόσο, στρέφει την προσοχή από τους δημιουργούς στους ανθρώπους που δέχθηκαν να καταθέσουν όσα γνώριζαν. Η ταινία στηρίχθηκε στην προστασία της ανωνυμίας των πηγών της. Πλέον βρίσκεται στο επίκεντρο μιας ποινικής αντιπαράθεσης, και οι ισραηλινές αρχές στρέφονται στις ταυτότητες των μαρτύρων.
Με στοιχεία από ABC News, The Times of Israel
