Εορτολόγιο 3 Οκτωβρίου: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα ‑ Ο Αγιος Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης, πολιούχος της Αθήνας

Σύμφωνα με το εορτολόγιο, σήμερα Σάββατο 3 Οκτωβρίου 2026 η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τον Άγιο Διονύσιο τον Αρεοπαγίτη, Επίσκοπο και πολιούχο Αθηνών, την Αγία Δάμαρι την Αθηναία και τους Μάρτυρες Ρουστίκο και Ελευθέριο.

Σήμερα, Σάββατο 3 Οκτωβρίου 2026, το εορτολόγιο έχει στο επίκεντρο τον Άγιο Διονύσιο τον Αρεοπαγίτη, μία από τις σημαντικότερες μορφές της πρώτης Εκκλησίας και πολιούχο της Αθήνας.

Ποιοι γιορτάζουν σήμερα

Την ονομαστική τους εορτή έχουν όσοι φέρουν τα ονόματα Διονύσιος, Διονύσης, Νιόνιος, Νύσης, Ντένης, Διονυσία, Διονυσούλα, Νύσα, Σίσσυ, Ντενίζ και Ντενίς.

Ο Άγιος Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης

Ο Άγιος Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης συνδέεται άμεσα με το κήρυγμα του Αποστόλου Παύλου στην Αθήνα. Σύμφωνα με τις Πράξεις των Αποστόλων, ήταν ένας από εκείνους που πίστεψαν μετά την περίφημη ομιλία του Παύλου στον Άρειο Πάγο.

Η εκκλησιαστική παράδοση τον παρουσιάζει ως άνδρα με σημαντική μόρφωση και κοινωνική θέση, ενώ αργότερα αναδείχθηκε σε Επίσκοπο Αθηνών. Η Ορθόδοξη Εκκλησία τον τιμά ως Ιερομάρτυρα και η Αθήνα τον έχει ως πολιούχο.

Η ομιλία του Αποστόλου Παύλου στον Άρειο Πάγο

Η γνωριμία του Διονυσίου με τον Χριστιανισμό συνδέεται με την άφιξη του Αποστόλου Παύλου στην Αθήνα. Ο Παύλος κλήθηκε να εξηγήσει στους Αθηναίους τη νέα διδασκαλία που κήρυττε και μίλησε στον Άρειο Πάγο για τον «άγνωστο Θεό».

Όταν αναφέρθηκε στην Ανάσταση των νεκρών, αρκετοί από τους ακροατές αντέδρασαν ή αποχώρησαν. Κάποιοι όμως πίστεψαν, ανάμεσά τους ο Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης και μία γυναίκα με το όνομα Δάμαρις, όπως καταγράφεται στις Πράξεις των Αποστόλων.

Η Αγία Δάμαρις η Αθηναία

Η Αγία Δάμαρις τιμάται επίσης στις 3 Οκτωβρίου και θεωρείται από την εκκλησιαστική παράδοση μία από τις πρώτες Αθηναίες που ασπάστηκαν τον Χριστιανισμό μετά το κήρυγμα του Αποστόλου Παύλου.

Το όνομά της αναφέρεται ρητά στην Καινή Διαθήκη μαζί με εκείνο του Διονυσίου του Αρεοπαγίτη, γεγονός που της δίνει ξεχωριστή θέση στην ιστορία της πρώτης χριστιανικής κοινότητας της Αθήνας.

Πολιούχος της Αθήνας

Ο Άγιος Διονύσιος τιμάται ως πολιούχος της Αθήνας και η μνήμη του έχει ιδιαίτερη σημασία για την πρωτεύουσα. Ο Καθεδρικός Ναός του Αγίου Διονυσίου του Αρεοπαγίτου στην οδό Σκουφά αποτελεί ένα από τα σημεία που έχουν συνδεθεί με την τιμή προς τον Άγιο.

Σύμφωνα με τον Ορθόδοξο Συναξαριστή, τμήματα των ιερών λειψάνων του φυλάσσονται σε αρκετές μονές του Αγίου Όρους και σε άλλα ορθόδοξα προσκυνήματα.

Το μαρτύριο του Αγίου Διονυσίου

Η εκκλησιαστική παράδοση αναφέρει ότι ο Άγιος Διονύσιος συνέχισε το αποστολικό του έργο και τελικά οδηγήθηκε στο μαρτύριο κατά τους διωγμούς εναντίον των Χριστιανών.

Μαζί του μαρτύρησαν οι μαθητές του Ρουστίκος και Ελευθέριος. Ο Ρουστίκος ήταν ιερέας και ο Ελευθέριος διάκονος, ενώ η παράδοση τοποθετεί το μαρτύριό τους στην εποχή του αυτοκράτορα Δομετιανού.

Οι Άγιοι Ρουστίκος και Ελευθέριος

Οι δύο Άγιοι υπήρξαν στενοί μαθητές του Διονυσίου του Αρεοπαγίτη και παρέμειναν μαζί του μέχρι το τέλος. Η Εκκλησία τούς τιμά από κοινού στις 3 Οκτωβρίου.

Σύμφωνα με τον Συναξαριστή, μαρτύρησαν διά ξίφους μαζί με τον δάσκαλό τους, αποτελώντας μέρος της πρώτης γενιάς Χριστιανών που συνδέθηκε με τη διάδοση της νέας πίστης στην Αθήνα.

Ο Όσιος Ιωάννης ο Χοζεβίτης

Στο εορτολόγιο της ημέρας περιλαμβάνεται και ο Όσιος Ιωάννης ο Χοζεβίτης, Επίσκοπος Καισαρείας, μία σημαντική μορφή της μοναστικής παράδοσης των Αγίων Τόπων.

Ποιοι άλλοι Άγιοι τιμώνται στις 3 Οκτωβρίου

Η Εκκλησία τιμά ακόμη τον Άγιο Θεαγένη ή Θεογένη, ο οποίος σύμφωνα με τον Συναξαριστή μαρτύρησε διά πυρός, καθώς και τον Όσιο Διονύσιο τον Έγκλειστο «εν τω Σπηλαίω».

Η 3η Οκτωβρίου αποτελεί έτσι μία ημέρα με ιδιαίτερη σχέση με την Αθήνα και την πρώτη χριστιανική κοινότητα της πόλης, καθώς στο επίκεντρο βρίσκονται πρόσωπα που συνδέθηκαν άμεσα με το κήρυγμα του Αποστόλου Παύλου στον Άρειο Πάγο.