Επίσημα αποτυχία το Brexit: Τι σκέφτεται να κάνει η Βρετανία από εδώ και πέρα

Σχεδόν μία δεκαετία μετά το ιστορικό δημοψήφισμα του 2016, η συζήτηση για τις επιπτώσεις του Brexit δεν αποτελεί πλέον πεδίο ιδεολογικής αντιπαράθεσης, αλλά μια σκληρή οικονομική πραγματικότητα.

Με την παραδοχή ότι «το Brexit προκάλεσε περισσότερο κακό παρά καλό» να ακούγεται πλέον από τα πιο επίσημα χείλη, το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκεται μπροστά σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι: να παραμείνει εγκλωβισμένο στην απομόνωση ή να αναζητήσει μια νέα, ριζική επαναπροσέγγιση με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ, μιλώντας στο BBC και στο ετήσιο συνέδριο του Εργατικού Κόμματος, ξεκαθάρισε ότι η χώρα δεν αντέχει άλλη μία δεκαετία αβεβαιότητας. Θέτοντας το ερώτημα «τι κάνουμε από εδώ και πέρα;», άνοιξε διάπλατα την κουβέντα για τα μελλοντικά σενάρια, τα οποία περιλαμβάνουν από τη δημιουργία μιας τελωνειακής ένωσης μέχρι και την πλήρη επανένταξη της Βρετανίας στο ευρωπαϊκό μπλοκ.

Τι αποκαλύπτουν οι αριθμοί: Η οικονομική ζημιά του «διαζυγίου»

Η παραδοχή της αποτυχίας επιβεβαιώνεται από τα αμείλικτα στοιχεία ανεξάρτητων οικονομικών φορέων:

• Συρρίκνωση του ΑΕΠ: Σύμφωνα με το Office for Budget Responsibility (OBR), το ΑΕΠ του Ηνωμένου Βασιλείου είναι μακροπρόθεσμα μειωμένο κατά 4% σε σύγκριση με το σενάριο που η χώρα παρέμενε στην ΕΕ, ενώ οι συνολικές εισαγωγές και εξαγωγές έχουν υποστεί πλήγμα της τάξης του 15%.
• Έλλειψη εργατικού δυναμικού: Η κατάργηση της ελεύθερης μετακίνησης προκάλεσε σοβαρές ελλείψεις σε κρίσιμους τομείς, όπως η περίθαλψη, οι κατασκευές, η εστίαση και οι εφοδιαστικές αλυσίδες.
• Γραφειοκρατία και κόστος: Η επιβολή νέων τελωνειακών ελέγχων αύξησε κατακόρυφα το λειτουργικό κόστος για τις βρετανικές επιχειρήσεις, καθιστώντας τα προϊόντα τους λιγότερο ανταγωνιστικά στην ευρωπαϊκή αγορά.

Τα 4 σενάρια για το μέλλον της Βρετανίας

Ο Άντι Μπέρναμ υπογράμμισε ότι όλες οι διαθέσιμες επιλογές πρέπει να αξιολογηθούν με γνώμονα «τι είναι εφικτό», παρουσιάζοντας τα βασικά μοντέλα που βρίσκονται στο τραπέζι:

1. Διατήρηση του Status Quo: Παραμονή στη σημερινή συμφωνία ελεύθερου εμπορίου (TCA), ένα σενάριο που όμως διατηρεί τα γραφειοκρατικά εμπόδια και τη στασιμότητα.
2. Τελωνειακή Ένωση (Πρόταση Τζορτζ Όσμπορν): Εξάλειψη των περισσότερων τελωνειακών ελέγχων στα εμπορεύματα, όπως υποστηρίζει ο πρώην υπουργός Οικονομικών των Συντηρητικών, χωρίς όμως ελεύθερη μετακίνηση ανθρώπων.
3. Επιστροφή στην Ενιαία Αγορά (Πρόταση Φιλελεύθερων Δημοκρατών): Πλήρης αποκατάσταση της ελεύθερης κυκλοφορίας αγαθών, υπηρεσιών, κεφαλαίων και προσώπων (μοντέλο Νορβηγίας/ΕΟΧ), με αντάλλαγμα τη συμμόρφωση στους ευρωπαϊκούς κανόνες.
4. Πλήρης Επανένταξη στην ΕΕ: Η ολική επιστροφή της χώρας ως ισότιμο μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης — μια προοπτική που ο Μπέρναμ έχει δηλώσει ότι θα ήθελε να δει να πραγματοποιείται.

Τι σκέφτεται η βρετανική κοινή γνώμη (Bregret)

Το κλίμα στη βρετανική κοινωνία έχει μετατοπιστεί θεαματικά. Το φαινόμενο που οι αναλυτές ονομάζουν «Bregret» (μεταμέλεια για το Brexit) αποτυπώνεται ξεκάθαρα στις δημοσκοπήσεις της YouGov, όπου σταθερά πάνω από το 55%-60% των Βρετανών θεωρεί πλέον ότι η αποχώρηση από την ΕΕ ήταν λανθασμένη απόφαση.

Επιπλέον, η πλειοψηφία των πολιτών —ιδιαίτερα οι νεότερες ηλικίες— τάσσεται πλέον υπέρ της στενότερης σύνδεσης με την Ευρώπη, ζητώντας λύσεις για την ακρίβεια, την ενέργεια και τις ευκαιρίες εργασίας.

Η κρίσιμη σύνοδος κορυφής του Νοεμβρίου

Ο Βρετανός πρωθυπουργός αναμένεται να αξιοποιήσει τη σύνοδο κορυφής Βρετανίας–ΕΕ τον Νοέμβριο για να παρουσιάσει στους Ευρωπαίους ηγέτες τις προτάσεις του για μια μακροπρόθεσμη, στρατηγική σχέση.

Αν και οι Βρυξέλλες ξεκαθαρίζουν ότι δεν υπάρχει δυνατότητα επιλογής «αλά καρτ» προνομίων χωρίς τις αντίστοιχες υποχρεώσεις, η διάθεση για έναν πραγματιστικό διάλογο είναι πλέον πιο ώριμη από ποτέ. Η Βρετανία δείχνει έτοιμη να αφήσει πίσω της τις ιδεολογικές αγκυλώσεις και να αναζητήσει τον δρόμο της επιστροφής στην ευρωπαϊκή οικογένεια.