Σοκ στην Ευρώπη: Μόλις 1 στους 10 Έλληνες ελέγχει αν μια είδηση είναι αληθινή

Μια είδηση εμφανίζεται στην οθόνη, γίνεται μια γρήγορη ανάγνωση και μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα μπορεί να έχει ήδη γίνει… κοινή πεποίθηση. Στην εποχή των social media, όπου η πληροφορία ταξιδεύει με ταχύτητα και οι ψευδείς ειδήσεις μπορούν να διαδοθούν εξίσου εύκολα, η διασταύρωση μιας είδησης αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία.

Μια είδηση εμφανίζεται στην οθόνη, γίνεται μια γρήγορη ανάγνωση και μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα μπορεί να έχει ήδη γίνει… κοινή πεποίθηση. Στην εποχή των social media, όπου η πληροφορία ταξιδεύει με ταχύτητα και οι ψευδείς ειδήσεις μπορούν να διαδοθούν εξίσου εύκολα, η διασταύρωση μιας είδησης αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία.

Η Ελλάδα στην τελευταία θέση της Ευρώπης

Νέα στοιχεία της Eurostat, όμως, δείχνουν μια ιδιαίτερα χαμηλή επίδοση για την Ελλάδα. Το 2025, μόλις 9,8% των Ελλήνων ηλικίας 16 έως 74 ετών δήλωσαν ότι προσπάθησαν να ελέγξουν αν μια πληροφορία που είδαν online ήταν αληθινή.

Το ποσοστό αυτό κατατάσσει την Ελλάδα στην τελευταία θέση μεταξύ των 27 χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με τα στοιχεία, λιγότεροι από ένας στους δέκα Έλληνες που συμμετείχαν στην έρευνα δήλωσαν ότι προσπάθησαν να επιβεβαιώσουν την εγκυρότητα μιας είδησης ή άλλης πληροφορίας που είχαν συναντήσει σε ειδησεογραφική ιστοσελίδα ή στα social media.

Η μεγάλη διαφορά από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο

Η απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο είναι εντυπωσιακή. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, το αντίστοιχο ποσοστό έφτασε το 29,2%, δηλαδή σχεδόν τριπλάσιο από αυτό της Ελλάδας.

Ακόμη υψηλότερα ήταν τα ποσοστά στις 21 χώρες που χρησιμοποιούν το ευρώ, όπου διαμορφώθηκαν στο 30,3%. Με άλλα λόγια, η συνήθεια να αναζητηθεί μια δεύτερη πηγή πριν γίνει πιστευτή μια πληροφορία φαίνεται να είναι πολύ λιγότερο διαδεδομένη στην Ελλάδα σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη.

Η Ιρλανδία στην κορυφή

Την πρώτη θέση καταλαμβάνει η Ιρλανδία, όπου το 63,6% των πολιτών δήλωσε ότι προσπάθησε να επαληθεύσει πληροφορίες που βρήκε στο διαδίκτυο. Ακολουθούν:

• Ολλανδία: 53,1%
• Λουξεμβούργο: 45,2%
• Σουηδία: 44,6%

Εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Νορβηγία κατέγραψε ακόμη υψηλότερο ποσοστό, 45,6%, χωρίς όμως να περιλαμβάνεται στην κατάταξη των κρατών-μελών. Στον αντίποδα, η Ελλάδα βρέθηκε στο χαμηλότερο σημείο με 9,8%, ενώ ακολούθησαν η Λιθουανία με 14,9% και η Ρουμανία με 18,2%.

Και η Κύπρος παραμένει χαμηλά

Χαμηλή επίδοση καταγράφηκε και στην Κύπρο, όπου το 19,1% των πολιτών δήλωσε ότι είχε ελέγξει την ακρίβεια περιεχομένου που είχε συναντήσει online.

Παρότι το ποσοστό είναι περίπου διπλάσιο από εκείνο της Ελλάδας, παραμένει αισθητά χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 29,2%. Έτσι, Ελλάδα και Κύπρος συγκαταλέγονται στις χώρες της Ευρώπης όπου η πρακτική της επαλήθευσης διαδικτυακών πληροφοριών εμφανίζεται λιγότερο συχνά.

Τι ακριβώς μέτρησε η έρευνα

Υπάρχει, ωστόσο, μια σημαντική λεπτομέρεια που αξίζει να διευκρινιστεί. Τα στοιχεία της Eurostat δεν δείχνουν αν οι πολίτες κατάφεραν τελικά να διαπιστώσουν αν μια είδηση ήταν αληθινή ή ψευδής. Μετρούν αν δήλωσαν ότι προσπάθησαν να επιβεβαιώσουν την αλήθεια της, αναζητώντας πληροφορίες από άλλη πηγή.

Επομένως, το 9,8% δεν σημαίνει ότι το υπόλοιπο 90,2% πιστεύει απαραίτητα ό,τι βλέπει στο διαδίκτυο. Δείχνει, όμως, ότι ένα πολύ μικρό ποσοστό δήλωσε πως μπήκε στη διαδικασία να ελέγξει μια πληροφορία πριν την αποδεχθεί ως αξιόπιστη.

Γιατί έχει σημασία η διασταύρωση

Markus Winkler / Pexels

Η ανάγκη για μεγαλύτερη προσοχή γίνεται ακόμη πιο έντονη σε ένα περιβάλλον όπου η πληροφορία διακινείται κυρίως μέσα από οθόνες και μπορεί να αναπαραχθεί μέσα σε λίγα λεπτά. Μια εντυπωσιακή ανάρτηση, ένας τίτλος που προκαλεί έντονα συναισθήματα ή ένα βίντεο χωρίς σαφή πηγή μπορεί εύκολα να αποκτήσει μεγάλη διάδοση, ακόμη και όταν το περιεχόμενό του είναι παραπλανητικό.

Η απλή αναζήτηση της ίδιας είδησης σε μια δεύτερη αξιόπιστη πηγή, ο έλεγχος της ημερομηνίας δημοσίευσης και η αναζήτηση της αρχικής πηγής μπορούν να λειτουργήσουν ως ένα πρώτο φίλτρο απέναντι στην παραπληροφόρηση. Τα στοιχεία της Eurostat καταγράφουν, τελικά, μια μεγάλη διαφορά στην ψηφιακή συμπεριφορά των Ευρωπαίων. Και για την Ελλάδα, το μόλις 9,8% αποτελεί ένα ιδιαίτερα ηχηρό καμπανάκι σε μια εποχή όπου η πληροφορία βρίσκεται διαρκώς μπροστά στην οθόνη.