Πάσχα
Eurovision
Summer
Xmas
Η τεχνητή νοημοσύνη πλησιάζει στο να αποκωδικοποιήσει τον τρόπο επικοινωνίας των ζώων, όμως ειδικοί προειδοποιούν πως η εξέλιξη αυτή ενέχει σοβαρούς κινδύνους για τα δικαιώματα και την προστασία τους.
Μοντέλα μηχανικής μάθησης χρησιμοποιούνται ήδη για την καταγραφή, ταξινόμηση και ακόμη και μίμηση των ήχων που χρησιμοποιούν τα ζώα για να επικοινωνούν μεταξύ τους. Οι ερευνητές θεωρούν ότι η τεχνολογία μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο επικοινωνούν τα ζώα και του κόσμου στον οποίο ζουν.
Ωστόσο, νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Springer Nature επισημαίνει έναν κίνδυνο που, σύμφωνα με τους ερευνητές, δεν έχει μέχρι σήμερα λάβει την απαιτούμενη προσοχή στην ερευνητική δεοντολογία: την πιθανή παραβίαση της ιδιωτικότητας των ζώων.
Το ζήτημα της ιδιωτικότητας των ζώων
Όπως αναφέρουν οι ερευνητές, η ιδιωτικότητα συνδέεται με το δικαίωμα ενός οργανισμού να ελέγχει τον τρόπο με τον οποίο εμφανίζεται στους άλλους. Οι πολύπλοκες κοινωνικές ζωές πολλών ζώων, υποστηρίζουν, αποτελούν ισχυρό λόγο για να θεωρήσουμε ότι διαθέτουν και εκείνα ένα αντίστοιχο συμφέρον.
Η συζήτηση αφορά μεταξύ άλλων μια τεχνική γνωστή ως playback, κατά την οποία ηχογραφημένες φωνές ζώων αναπαράγονται μέσα στο φυσικό τους περιβάλλον. Ο βιολόγος Vittorio Baglione, ο οποίος έχει αφιερώσει την καριέρα του στην καταγραφή των ήχων των κορακιών, εντυπωσιάστηκε από το πόσο αποτελεσματικά μπορούν τα μοντέλα AI να ταξινομούν τις ηχογραφήσεις του και να εντοπίζουν κοινά χαρακτηριστικά σε συγκεκριμένες κραυγές.
Ο κίνδυνος της κακής χρήσης
Ανάμεσα στους ήχους που μελέτησε υπήρχε ένας που, σύμφωνα με τον ίδιο, ουσιαστικά σήμαινε «Έι! Ελάτε να βοηθήσετε!». Τα κοράκια χρησιμοποιούν τη συγκεκριμένη κραυγή για να καλέσουν άλλα μέλη της ομάδας ώστε να βοηθήσουν στην προστασία της φωλιάς.
Ωστόσο, ο Baglione προειδοποιεί ότι τέτοιες γνώσεις θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν από κυνηγούς ή ανθρώπους με κακές προθέσεις για να παρασύρουν τα πουλιά. «Μπορείς να στρεσάρεις τα ζώα. Μπορείς να διαταράξεις το κοινωνικό τους περιβάλλον. Μπορείς να προκαλέσεις συγκρούσεις μεταξύ τους, ειδικά αν δεν καταλαβαίνεις πραγματικά το νόημα της κραυγής», ανέφερε.
Εκμετάλλευση της εμπιστοσύνης
Ο César Rodríguez-Garavito, διευθυντής του προγράμματος More-Than-Human Life (MOTH) στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, εξηγεί ότι το playback είναι αμφιλεγόμενο επειδή εκμεταλλεύεται την εμπιστοσύνη ενός ζώου σε έναν συγκεκριμένο ήχο, ώστε να το κάνει να αντιδράσει με τον τρόπο που επιθυμεί ο άνθρωπος.
Σε έκθεσή του το 2025 για την ανάπτυξη μοντέλων AI που επιχειρούν να αποκωδικοποιήσουν την επικοινωνία των ζώων, ο Rodríguez-Garavito προειδοποίησε ότι η τεχνολογία θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε μαζική προσέγγιση ζώων από ανθρώπους που θέλουν να «συνομιλήσουν» μαζί τους ή στην εργαλειοποίησή τους.
Προηγούμενα πειράματα έχουν δείξει πόσο έντονη μπορεί να είναι η αντίδραση των ζώων σε τεχνητά αναπαραγόμενους ήχους. Το 2007, η ζωολόγος Katy Payne είχε παραδεχθεί ότι προκάλεσε μεγάλη αναστάτωση σε έναν ελέφαντα αναπαράγοντας μια ηχογράφηση με τη φωνή του νεκρού παππού του.
Το βραβείο των 10 εκατομμυρίων δολαρίων
Παρά τους προβληματισμούς, η προσπάθεια συνεχίζεται. Υπάρχει μάλιστα έπαθλο 10 εκατομμυρίων δολαρίων για ένα πρόγραμμα που θα καταφέρει να επικοινωνήσει με ένα ζώο χωρίς εκείνο να αντιληφθεί ότι επικοινωνεί με ανθρώπους.
AI may soon allow humans to talk with animals – but some say it could violate the animals' right to privacy https://t.co/7nasI7Cib0 pic.twitter.com/gwEiK28S3c
— New York Post (@nypost) September 6, 2026
Ο δισεκατομμυριούχος του private equity Jeremy Coller, ο οποίος χρηματοδοτεί το Coller Doolittle Challenge, δήλωσε στην τελευταία εκδήλωση του διαγωνισμού, τον Ιούνιο, ότι οι άνθρωποι πιθανότατα θα πετύχουν αυτόν τον στόχο μέσα στην επόμενη δεκαετία.
«Επειδή η AI είναι τόσο γρήγορη, είμαι απολύτως πεπεισμένος ότι θα αποκωδικοποιήσουμε τον κώδικα μέχρι το 2030», δήλωσε.
