Άλλη μία απόπειρα να εφαρμόσει τον νόμο που η ίδια ψήφισε το 2021 για την αναμόρφωση και τον εκσυγχρονισμό των εξετάσεων υποψηφίων οδηγών που θα έβαζε τέλος στο «λάδωμα» και τις αδιαφανείς διαδικασίες, οι οποίες επί δεκαετίες ρίχνουν σκιές στην έκδοση αδειών οδήγησης, κάνει η κυβέρνηση.

Πέντε χρόνια μετά την ψήφιση του νόμου 4850/2021 οι κάμερες στα εκπαιδευτικά οχήματα, η ψηφιακή εποπτεία των πρακτικών εξετάσεων, η πλήρης ψηφιοποίηση των θεωρητικών δοκιμασιών, η διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων και οι αυτοματοποιημένοι μηχανισμοί ελέγχου της διαφθοράς έμειναν στα χαρτιά. Την ίδια στιγμή και το νομοσχέδιο που προβλεπόταν ότι θα αποσαφήνιζε τη διαδικασία της ψηφιακής επιτήρησης αναφορικά με την ανάληψη του κόστους από τις σχολές οδηγών φαίνεται ότι παίρνει ακόμα μία παράταση.

Στόχος, πλέον, όπως προκύπτει από την προετοιμασία της Περιφέρειας Αττικής είναι το νέο ενιαίο σύστημα τουλάχιστον για τις θεωρητικές εξετάσεις να εφαρμοστεί έως τα τέλη της χρονιάς. Η Περιφέρεια Αττικής πριν λίγες ημέρες προκήρυξε ηλεκτρονικό ανοικτό διαγωνισμό για την προμήθεια του απαραίτητου εξοπλισμού που θα υποστηρίξει το νέο Μηχανογραφικό Σύστημα Θεωρητικής Εξέτασης Υποψηφίων Οδηγών.

Σχεδόν 450.000 ευρώ ο προϋπολογισμός

Ο συνολικός προϋπολογισμός της σύμβασης ανέρχεται με τον ΦΠΑ και την προαίρεση σε 443.917,52 ευρώ και προβλέπει την προμήθεια:

236 ηλεκτρονικών υπολογιστών,

8 οθονών για τις θέσεις των επιτηρητών,

228 οθονών για τις θέσεις των εξεταζόμενων,

Ο εξοπλισμός θα εγκατασταθεί στις επτά Διευθύνσεις Μεταφορών και Επικοινωνιών της Αττικής, δηλαδή στις Περιφερειακές Ενότητες Κεντρικού, Βόρειου, Νότιου και Δυτικού Τομέα Αθηνών, Ανατολικής και Δυτικής Αττικής, καθώς και Πειραιά και Νήσων με στόχο να δημιουργηθούν οκτώ πλήρως αναβαθμισμένες αίθουσες θεωρητικών εξετάσεων με συνολικά 228 θέσεις εξεταζόμενων και οκτώ θέσεις επιτηρητών.

Οι περισσότεροι σταθμοί εργασίας θα εγκατασταθούν στη Διεύθυνση Μεταφορών Κεντρικού Τομέα Αθηνών, όπου προβλέπονται δύο θέσεις επιτηρητών και 56 θέσεις εξεταζόμενων, ενώ ακολουθούν ο Δυτικός Τομέας με 35 θέσεις, ο Νότιος Τομέας με 34, ο Πειραιάς με 30, η Ανατολική Αττική με 28, ο Βόρειος Τομέας με 25 και η Δυτική Αττική με 20 θέσεις.

Ο προβλεπόμενος χρόνος παράδοσης είναι πέντε μήνες από την υπογραφή της σύμβασης, ενώ ο ανάδοχος θα υποχρεούται να παρέχει εγγύηση καλής λειτουργίας και τεχνική υποστήριξη για πέντε χρόνια στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές και τις οθόνες και τρία χρόνια στους εκτυπωτές.

Ο εν λόγω εξοπλισμός αποτελεί την απαραίτητη υποδομή για τη λειτουργία του νέου Μηχανογραφικού Συστήματος Θεωρητικής Εξέτασης Υποψηφίων Οδηγών, το οποίο αναπτύσσεται από το Ινστιτούτο Πληροφορικής του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ) και προβλεπόταν από εγκύκλιο που είχε εκδώσει το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών από τον περασμένο Οκτώβριο με αποδέκτες το σύνολο των Περιφερειών της χώρας.

Πώς θα λειτουργεί το νέο σύστημα

Με το νέο ενιαίο σύστημα προβλέπεται η αυτόματη άντληση του προγραμματισμού και των στοιχείων των εξεταζομένων από την κεντρική βάση δεδομένων. Παράλληλα προβλέπεται η αυτόματη εμφάνιση στην οθόνη της ψηφιακής φωτογραφίας κάθε υποψηφίου για άμεση ταυτοπροσωπία, ενώ το αποτέλεσμα της εξέτασης θα μεταφέρεται σε πραγματικό χρόνο στο ηλεκτρονικό δελτίο του χωρίς να απαιτείται νέα καταχώριση από τους υπαλλήλους.

Οι υποψήφιοι θα ενημερώνονται αυτόματα μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και SMS αμέσως μετά την ολοκλήρωση της εξέτασης, ενώ το πληροφοριακό σύστημα θα συνεχίζει να λειτουργεί ακόμη και σε περίπτωση προσωρινής απώλειας σύνδεσης στο διαδίκτυο, αποθηκεύοντας τα αποτελέσματα και αποστέλλοντάς τα μόλις αποκατασταθεί η επικοινωνία.

Στόχος είναι όλες οι θεωρητικές εξετάσεις της χώρας να πραγματοποιούνται μέσα από μία ενιαία κεντρική πλατφόρμα, η οποία θα δίνει τη δυνατότητα στο υπουργείο να συλλέγει πανελλαδικά δεδομένα για την ποιότητα των ερωτήσεων, να εντοπίζει θέματα με ασυνήθιστα υψηλά ποσοστά αποτυχίας και να εξετάζει αν χρειάζονται αναθεώρηση. Ταυτόχρονα θα ενεργοποιηθούν μηχανισμοί στατιστικής παρακολούθησης που θα αναλύουν τα ποσοστά επιτυχίας ανά αίθουσα εξετάσεων ακόμη και ανά επιτηρητή.

Σύμφωνα με την εγκύκλιο, οι αυτοματοποιημένοι αυτοί έλεγχοι θα μπορούν να εντοπίζουν μη φυσιολογικές αποκλίσεις, δημιουργώντας για πρώτη φορά δείκτες που θα επιτρέπουν στις αρμόδιες υπηρεσίες να διερευνούν πιθανές περιπτώσεις αδιαφάνειας ή χειραγώγησης της εξεταστικής διαδικασίας.

Ψηφιακά και ο προγραμματισμός των εξετάσεων

Ταυτόχρονα με τον διαγωνισμό για τον εξοπλισμό των αιθουσών εξετάσεων, η Περιφέρεια Αττικής, αλλά και η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας υπέγραψαν τον Ιούνιο συμβάσεις με το ΙΤΕ, οι οποίες αφορούν την αναβάθμιση της εφαρμογής προγραμματισμού θεωρητικών και πρακτικών εξετάσεων, καθώς και τη συντήρησή της για έναν χρόνο.

Να σημειωθεί ότι σήμερα ο προγραμματισμός των εξετάσεων γίνεται σε μεγάλο βαθμό... χειροκίνητα και εξακολουθεί να απαιτεί σημαντική παρέμβαση των υπηρεσιών και αλλεπάλληλες επικοινωνίες μεταξύ σχολών οδηγών και Διευθύνσεων Μεταφορών. Με το νέο σύστημα οι σχολές οδηγών θα υποβάλλουν ηλεκτρονικά την αίτηση συμμετοχής στις θεωρητικές ή πρακτικές εξετάσεις μαζί με το ηλεκτρονικό παράβολο και τα απαραίτητα δικαιολογητικά μέσω της πλατφόρμας του υπουργείου.

Ο αρμόδιος υπάλληλος της Διεύθυνσης Μεταφορών θα ελέγχει ηλεκτρονικά τα δικαιολογητικά και θα εγκρίνει ή θα απορρίπτει το αίτημα. Μόνο μετά την έγκριση θα ανοίγει για τη σχολή οδηγών η δυνατότητα επιλογής ημερομηνίας και ώρας εξέτασης μέσα από τις διαθέσιμες θέσεις που θα έχει ήδη δημοσιεύσει η υπηρεσία. Το σύστημα θα επιτρέπει επίσης την παρακολούθηση της διαθεσιμότητας ανά εξεταστικό κέντρο, ενώ σε περίπτωση ακύρωσης η μεταβολή θα γίνεται από την υπηρεσία ύστερα από αίτημα της σχολής οδηγών.

Μέχρι τώρα η διαδικασία είχε ψηφιοποιηθεί μόνο... νομοθετικά με αποτέλεσμα πολλές σχολές οδηγών να λειτουργούν με χειρόγραφα παρουσιολόγια, τα εξεταστικά κέντρα με παλαιούς υπολογιστές και διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα, ενώ πολλές από τις προβλεπόμενες υπουργικές αποφάσεις δεν εκδόθηκαν ποτέ.

Χαρακτηριστικό ήταν το ναυάγιο, στο οποίο οδηγήθηκε το έργο της «Ολοκληρωμένης Πλατφόρμας Διαφανούς Εξέτασης Οδηγών», το οποίο είχε ανατεθεί στο Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ) στα τέλη του 2022.

Αν και προοριζόταν να αποτελέσει τη βάση για τις κάμερες στα οχήματα, την ηλεκτρονική εποπτεία των πρακτικών εξετάσεων και την αυτοματοποιημένη διαχείριση των διαδικασιών, στην πορεία κρίθηκε από την αρμόδια επιτροπή ότι δεν μπορούσε να παραληφθεί και παρά τις αλλεπάλληλες διορθώσεις τελικά η σύμβαση λύθηκε στις αρχές του 2024 χωρίς να παραχθεί λειτουργικό σύστημα.

Την ίδια στιγμή πηγές των εκπαιδευτών οδήγησης σημειώνουν ότι για την πλήρη εφαρμογή του νόμου απαιτούνταν περίπου 20 υπουργικές και κοινές υπουργικές αποφάσεις, πολλές από τις οποίες ουδέποτε εκδόθηκαν, με αποτέλεσμα το θεσμικό πλαίσιο να παραμείνει ουσιαστικά ανενεργό.

Ξανά στο προσκήνιο και οι κάμερες στο όχημα εξέτασης

Παράλληλα με το ενιαίο σύστημα των θεωρητικών εξετάσεων, στο προσκήνιο επανέρχεται και το σχέδιο για την εγκατάσταση καμερών στα οχήματα των πρακτικών δοκιμασιών με την ευθύνη του εξοπλισμού να ανατίθεται στις σχολές οδηγών. Οι εξεταστές θα χρησιμοποιούν ειδικά tablets από τα οποία θα ενεργοποιείται η καταγραφή μέσω QR Code πριν από κάθε εξέταση, ενώ θα αποτυπώνονται τα στιγμιότυπα για την αντιμετώπιση ενστάσεων αλλά και καταγγελιών για πιθανές απόπειρες «λαδώματος».

Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας ο εξεταστής θα καταχωρίζει άμεσα το αποτέλεσμα, το οποίο θα ενημερώνει αυτόματα το πληροφοριακό σύστημα, επιτρέποντας την ταχύτερη έκδοση της άδειας οδήγησης χωρίς ενδιάμεσα στάδια και καθυστερήσεις.