Ένα αγόρι 11 ετών από τον Καναδά έχασε τη ζωή του από λύσσα. Λίγες μέρες πριν πεθάνει είχε ξυπνήσει με μια νυχτερίδα πάνω στη μύτη και το στόμα του.

Το περιστατικό συνέβη κατά τη διάρκεια επίσκεψης σε εξοχική κατοικία στη βόρεια Οντάριο το 2024, σύμφωνα με έκθεση που δημοσιεύτηκε τη Δευτέρα στο Canadian Medical Association Journal.

Το αγόρι ξύπνησε έντρομο και χτύπησε τη νυχτερίδα για να την απομακρύνει από το πρόσωπό του και στη συνέχεια πατέρας του την έπιασε με μια κατσαρόλα και την απελευθέρωσε εκτός του σπιτιού, σύμφωνα με τους γιατρούς από το Τμήμα Παιδιατρικής και Υγείας του Παιδιού του Πανεπιστημίου του Μανιτόμπα στον Καναδά.

Επειδή το παιδί δεν είχε ορατά σημάδια δαγκώματος και η συμπεριφορά της νυχτερίδας δεν φαινόταν ασυνήθιστη, οι γονείς του δεν αναζήτησαν ιατρική βοήθεια.

Ωστόσο, 19 ημέρες αργότερα, το αγόρι άρχισε να παρουσιάζει προοδευτικό μυρμήγκιασμα και μούδιασμα στη δεξιά πλευρά του προσώπου του, ακολουθούμενα από πρήξιμο στο πρόσωπο και απώλεια όρεξης.

Τέσσερις ημέρες μετά την έναρξη των συμπτωμάτων, μια τοπική κλινική επειγόντων περιστατικών του χορήγησε φαρμακευτική αγωγή για έρπητα, καθώς θεωρήθηκε ότι είχε συμπτώματα παράλυσης Bell (Bell’s palsy) που προκαλούνται από τον ιό του έρπητα.

Τρεις ημέρες αργότερα μεταφέρθηκε στο τμήμα επειγόντων περιστατικών ενός νοσοκομείου στην Οντάριο με επώδυνη δυσκαταποσία και εμετούς.

Σύμφωνα με το CNN η κλινική εξέταση έδειξε έλκη στα ούλα και ήπια βλάβη σε νεύρο στη δεξιά πλευρά του προσώπου που παρέχει αισθητικότητα και ελέγχει τη μάσηση.

Η οικογένεια του αγοριού ενημέρωσε τους γιατρούς για το περιστατικό με τη νυχτερίδα και, την επόμενη μέρα, ο γιατρός του τμήματος επειγόντων ενημέρωσε τις τοπικές αρχές δημόσιας υγείας.

Ωστόσο, το νοσοκομείο έδωσε εξιτήριο στο παιδί με πιθανή διάγνωση ερπητικής ουλοστοματίτιδας (herpes gingivostomatitis), δηλαδή πληγές στα χείλη ή στο στόμα που προκαλούνται από έρπητα.

Το επόμενο πρωί το αγόρι επέστρεψε στο νοσοκομείο με αδυναμία στη δεξιά πλευρά του προσώπου, μειωμένη αισθητικότητα και δυσκαθαρσία στην ομιλία.

Ενώ περίμενε να εισαχθεί, εμφάνισε πυρετό, δυσκολία στην κατάποση, σύγχυση και οπτικές παραισθήσεις.

Το ίδιο βράδυ η κατάστασή του επιδεινώθηκε ραγδαία. Διασωληνώθηκε και εισήχθη στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας Παίδων (PICU).

«Όταν είδαμε τον ασθενή στη ΜΕΘ Παίδων, είχαμε ισχυρή υποψία για λύσσα», ανέφεραν οι γιατροί.

Μια εξέταση PCR επιβεβαίωσε τη διάγνωση λύσσας την τέταρτη ημέρα νοσηλείας. Στη συνέχεια, ο Καναδικός Οργανισμός Επιθεώρησης Τροφίμων εντόπισε επίσης παραλλαγή του ιού της λύσσας από νυχτερίδα.

Το παιδί πέθανε την 17η ημέρα νοσηλείας του.

Γιατί η επαφή ανθρώπου με νυχτερίδα θεωρείται «υψηλού κινδύνου»

Η λύσσα είναι ένας ιός που προσβάλλει το κεντρικό νευρικό σύστημα ανθρώπων και άλλων θηλαστικών και είναι σχεδόν πάντα θανατηφόρος μόλις εμφανιστούν τα συμπτώματα.

Μεταδίδεται μέσω δαγκώματος ή γρατζουνιάς από μολυσμένο ζώο ή αν σωματικά υγρά του ζώου εισέλθουν στα μάτια, τη μύτη, το στόμα ή σε ανοιχτή πληγή, σύμφωνα με τον Καναδικό Κτηνιατρικό Σύλλογο (CVMA).

Ενώ στον Καναδά καταγράφονται κάθε χρόνο αρκετές χιλιάδες κρούσματα λύσσας σε ζώα, η νόσος στους ανθρώπους είναι πολύ σπάνια, με μόλις 28 ανθρώπινα κρούσματα από το 1924.

Το συγκεκριμένο περιστατικό ήταν το πρώτο καταγεγραμμένο εγχώριο κρούσμα λύσσας στο Οντάριο από το 1967, ανέφεραν οι γιατροί.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, λιγότεροι από 10 άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από λύσσα. Ωστόσο, τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) επισημαίνουν ότι η λύσσα αποτελεί σοβαρή απειλή δημόσιας υγείας, καθώς υπάρχει στην άγρια πανίδα σε όλη τη χώρα, εκτός από τη Χαβάη.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, η λύσσα αποτελεί σημαντικό κίνδυνο σε περισσότερες από 150 χώρες, κυρίως στην Αφρική και την Ασία, προκαλώντας δεκάδες χιλιάδες θανάτους κάθε χρόνο, με τα παιδιά κάτω των 15 ετών να αποτελούν περίπου το 40% των θυμάτων, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (2024).

Μετάδοση και πρόληψη

Οι σκύλοι προκαλούν το 99% των ανθρώπινων κρουσμάτων λύσσας παγκοσμίως, σύμφωνα με τον ΠΟΥ, αλλά στην Αμερική, όπου η νόσος είναι καλύτερα ελεγχόμενη, οι νυχτερίδες αποτελούν την κύρια πηγή.

Στον Καναδά, τα μεφίτιδες (skunks) και οι αλεπούδες είναι επίσης συχνοί φορείς.

Τα συμπτώματα στους ανθρώπους εμφανίζονται συνήθως 20 έως 60 ημέρες μετά την έκθεση, αλλά μπορεί να εμφανιστούν και νωρίτερα ή πολύ αργότερα.

Αρχικά περιλαμβάνουν συμπτώματα γρίπης, όπως πυρετό, πονοκέφαλο ή αδυναμία, καθώς και πόνο στο σημείο του δαγκώματος. Στη συνέχεια μπορεί να εξελιχθούν σε δυσκολία στην κατάποση, υπερβολική σιελόρροια, μυϊκούς σπασμούς, επιληπτικές κρίσεις, σύγχυση, άγχος, υδροφοβία και ανώμαλη συμπεριφορά.

Οι υγειονομικές αρχές συνιστούν να μην αφήνονται τα κατοικίδια να κυκλοφορούν ανεξέλεγκτα, να αποφεύγεται η προσέγγιση άγνωστων ζώων, να αναφέρονται άγρια ζώα με ασυνήθιστη συμπεριφορά και να προστατεύονται τα σπίτια από την είσοδο άγριας ζωής.

Το CDC επίσης συνιστά οι ιδιοκτήτες να διατηρούν τα εμβόλια των κατοικιδίων ενημερωμένα και να συμβουλεύονται γιατρό πριν από ταξίδια σχετικά με τον κίνδυνο έκθεσης.

Αν κάποιος δαγκωθεί ή γρατζουνιστεί από ζώο, πρέπει να πλύνει καλά την πληγή με σαπούνι και νερό για 15 λεπτά, να εφαρμόσει οινόπνευμα και να αναζητήσει άμεσα ιατρική βοήθεια.

Εάν χορηγηθεί έγκαιρα πριν την εμφάνιση συμπτωμάτων, η προφυλακτική αγωγή μετά την έκθεση (PEP) -που περιλαμβάνει εμβόλια και ανοσοσφαιρίνη - μπορεί να προλάβει τη νόσο.

Δεν υπάρχει αποτελεσματική θεραπεία για τη λύσσα όταν εμφανιστούν τα συμπτώματα και ο θάνατος συνήθως επέρχεται μέσα σε 7 έως 14 ημέρες από την έναρξή τους.

«Οι νυχτερίδες μπορεί να εμφανίζουν ή να μην εμφανίζουν κλασικά σημάδια λύσσας· επομένως, κάθε άμεση ανθρώπινη επαφή με νυχτερίδα θεωρείται υψηλού κινδύνου», πρόσθεσαν οι γιατροί του Πανεπιστημίου του Μανιτόμπα.