Συνεχίζεται με αμείωτο ρυθμό η διπλωματική κρίση ανάμεσα σε Πολωνία και Ουκρανία εξαιτίας διαφορετικών ιστορικών προσεγγίσεων σε γεγονότα του Β Παγκοσμίου Πολέμου.

Το τελευταίο επεισόδιο αφορά την απόφαση του προέδρου της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι να ακυρώσει τη συμμετοχή του σε ένα συνέδριο στην Πολωνία για την ανοικοδόμηση της χώρας του.

Την ίδια στιγμή η Πολωνία δηλώνει ότι δεν επιθυμεί διαμεσολαβητές προκειμένου να εκτονωθεί η ένταση αν και οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν εντείνει την έκκλησή τους στις δύο χώρες για αποκλιμάκωση.

Η Πολωνία δεν χρειάζεται εξωτερικούς μεσολαβητές για να επιλύσει τη διπλωματική διαμάχη της με την Ουκρανία, η οποία επιδεινώνεται, δήλωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της Πολωνίας Άνταμ Σουάπκα.

Σύμφωνα με το πολωνικό μέσο ενημέρωσης TVP World, ο Άνταμ Σουάπκα αναγνώρισε ότι οι σχέσεις μεταξύ Βαρσοβίας και Κιέβου έχουν γίνει πιο τεταμένες, αλλά δήλωσε ότι οι δύο χώρες πρέπει να συνεργαστούν άμεσα για να μειώσουν τις εντάσεις.

«Πιστεύω ότι δεν χρειαζόμαστε μεσολαβητές στις σχέσεις της Πολωνίας με την Ουκρανία. Πιστεύω ότι είναι προς το συμφέρον τόσο της Πολωνίας όσο και της Ουκρανίας να αποκλιμακωθεί αυτή η διαμάχη. Έχουμε πολλά να κάνουμε μαζί», τόνισε ο Άνταμ Σουάπκα.

Πώς ξεκίνησε η ένταση

Η διαμάχη προέκυψε μετά από διαφωνίες σχετικά με ιστορικά ζητήματα που αφορούν τις δολοφονίες Πολωνών από ουκρανικές εθνικιστικές ομάδες κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ένα θέμα που εδώ και καιρό δημιουργεί εντάσεις στις σχέσεις μεταξύ των δύο γειτονικών χωρών.

Ο Ζελένσκι αποφάσισε στα τέλη Μαΐου να επιτρέψει να τιμηθεί η μνήμη των μαχητών του Ουκρανικού Επαναστατικού Στρατού (UPA), οι οποίοι άσκησαν ένοπλη αντίσταση κατά του σοβιετικού καθεστώτος στην Ουκρανία μέχρι και τη δεκαετία του 1950.

Στην Πολωνία πιστεύουν ότι ο Ουκρανικός Επαναστατικός Στρατός προχώρησε σε σφαγές Πολωνών στη διάρκεια του Β Παγκοσμίου Πολέμου ενώ το κοινοβούλιο χαρακτήρισε ως γενοκτονία τα εγκλήματα του UPA.

Η Ουκρανία θεωρεί τα γεγονότα ως μέρος ενός ευρύτερου αγώνα για εθνική ανεξαρτησία, κατά τη διάρκεια μιας περιόδου κατά την οποία τα ουκρανικά εδάφη ήταν διαιρεμένα μεταξύ της Πολωνίας και της Σοβιετικής Ένωσης.

Οργή στο Κίεβο

Οι σχέσεις επιδεινώθηκαν περαιτέρω την περασμένη εβδομάδα, αφού ο πρόεδρος της Πολωνίας Κάρολ Ναβρότσκι ανακάλεσε το «Τάγμα του Λευκού Αετού», την υψηλότερη κρατική τιμητική διάκριση της Πολωνίας, που είχε απονεμηθεί στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι το 2023.

Ο Ναβρότσκι δήλωσε ότι η κίνηση αυτή προκλήθηκε από την απόφαση του Ζελένσκι να τιμήσει τον UPA. Το Κίεβο ανακοίνωσε ότι ο Ζελένσκι δεν θα παρευρεθεί σε μια σημαντική διάσκεψη στην Πολωνία με θέμα τη μελλοντική ανοικοδόμηση της Ουκρανίας, ενώ πολιτικοί και αξιωματούχοι και από τις δύο χώρες επέστρεψαν κρατικές διακρίσεις.

Αρκετοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι προσφέρθηκαν να βοηθήσουν στη διευκόλυνση του διαλόγου μεταξύ Βαρσοβίας και Κιέβου. Η εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Πάουλα Πίνιο, δήλωσε ότι η ΕΕ είναι έτοιμη να συμβάλει στην επίλυση της διαμάχης, υποστηρίζοντας ότι οι διαφωνίες μεταξύ Πολωνίας και Ουκρανίας τελικά ωφελούν τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.

Η σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του προέδρου της Λιθουανίας, Άστα Σκάισγκιριτε, πρότεινε επίσης ότι ενδέχεται να απαιτηθούν πρόσθετες διπλωματικές προσπάθειες. «Πιθανότατα θα χρειαστεί να καταβάλουμε εκ νέου προσπάθειες για να φέρουμε τους δύο προέδρους στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων», δήλωσε η Σκάισγκιριτε, σύμφωνα με τα λιθουανικά ΜΜΕ.

Από την πλευρά του ο πρωθυπουργός της Πολωνίας Ντόναλντ Τουσκ κάλεσε επίσης σε αυτοσυγκράτηση, χαρακτηρίζοντας τη δημόσια διαμάχη μεταξύ Ναβρότσκι και Ζελένσκι ως «στρατηγικό λάθος». Σε δήλωση που εξέδωσε την Τρίτη, ο Τουσκ ανέφερε ότι η κυβέρνησή του καταβάλλει προσπάθειες για να περιορίσει τις πολιτικές συνέπειες της διαφωνίας.

«Κατανοώ το κλίμα που επικρατεί, αλλά έχοντας κατά νου τη στρατηγική ασφάλεια της Πολωνίας, δεν θα συμβάλω στην όξυνση αυτών των εντάσεων», δήλωσε ο Τουσκ. «Είναι προς το μακροπρόθεσμο συμφέρον της Πολωνίας να οικοδομήσει σχέσεις με την Ουκρανία βασισμένες σε ένα όραμα για το μέλλον», πρόσθεσε ο πρωθυπουργός της Πολωνίας.