Η επιδημία Έμπολα στο Κονγκό εξαπλώνεται με ανησυχητικούς ρυθμούς: 676 κρούσματα και 136 θάνατοι, με τον ΠΟΥ να εκτιμά ότι χρειάζονται 518 εκατ. δολάρια για να τεθεί υπό έλεγχο.

Τα τελευταία στοιχεία του ΟΗΕ για την επιδημία Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό σχεδιάζουν μια ανησυχητική εικόνα: 676 επιβεβαιωμένα κρούσματα και 136 θάνατοι, με τη συντριπτική πλειονότητα να καταγράφεται στην επαρχία Ιτούρι, στα ανατολικά της χώρας. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) αναφέρει ότι ο αριθμός των κρουσμάτων σχεδόν διπλασιάζεται κάθε εβδομάδα, ενώ οι ομάδες που επιχειρούν στην περιοχή κάνουν λόγο για σοβαρές ελλείψεις σε εξοπλισμό και μέσα μεταφοράς.

Παράλληλα, ειδικοί προειδοποιούν ότι η παραπληροφόρηση, η δυσπιστία απέναντι στις αρχές και η συνεχιζόμενη ένοπλη βία στις πληγείσες περιοχές δυσχεραίνουν σημαντικά τις προσπάθειες περιορισμού της επιδημίας.

Γιατί οι ειδικοί ανησυχούν

Η ταχύτητα με την οποία εξαπλώνεται η νόσος αποτελεί τη μεγαλύτερη ανησυχία των υγειονομικών αρχών. Σύμφωνα με τον επικεφαλής του Africa CDC, Ζαν Κασέγια, ο αριθμός των επαφών κρουσμάτων που παρακολουθούνται παραμένει πολύ χαμηλότερος από αυτόν που θα ανέμεναν οι ειδικοί για μια επιδημία αυτού του μεγέθους.

Με περίπου 600 επιβεβαιωμένα κρούσματα σε μία μόνο περιοχή, οι επιδημιολόγοι εκτιμούν ότι θα έπρεπε να παρακολουθούνται δεκάδες χιλιάδες επαφές. Ωστόσο, οι καταγεγραμμένες επαφές ανέρχονται σε λιγότερες από 5.000, ενώ μόλις λίγο περισσότεροι από τους μισούς παρακολουθούνται συστηματικά. «Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει σημαντικός κίνδυνος η μετάδοση να συνεχιστεί μέσα στις κοινότητες», προειδοποίησε ο Κασέγια, σημειώνοντας ότι ορισμένοι επιβεβαιωμένοι ασθενείς εξακολουθούν να βρίσκονται εκτός νοσοκομείων.

Υγειονομικοί στο στόχαστρο του ιού

Ανάμεσα στα θύματα της επιδημίας βρίσκονται και πολλοί εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας. Ο ιός Έμπολα μεταδίδεται μέσω σωματικών υγρών, γεγονός που αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο μόλυνσης για γιατρούς, νοσηλευτές και διασώστες.

Ο επιδημιολόγος Σαλίμ Αμπντούλ Καρίμ, ο οποίος επισκέφθηκε πρόσφατα κέντρο θεραπείας στην πόλη Μπουνία, ανέφερε ότι από τους 22 ασθενείς που νοσηλεύονταν εκεί, οι πέντε ήταν υγειονομικοί — μεταξύ των οποίων δύο γιατροί και ένας αναισθησιολόγος.

Η παραπληροφόρηση δυσκολεύει την αντιμετώπιση

Πέρα από τις ελλείψεις σε προσωπικό και εξοπλισμό, οι οργανώσεις που επιχειρούν στην περιοχή βρίσκονται αντιμέτωπες με έντονη δυσπιστία από μέρος του πληθυσμού. Σύμφωνα με το Africa CDC, σε ορισμένες κοινότητες κάτοικοι αμφισβητούν την ύπαρξη της νόσου ή αντιστέκονται στα μέτρα απολύμανσης και απομόνωσης.

Έχουν επίσης καταγραφεί περιστατικά βίας εναντίον υγειονομικών, ενώ ο ΠΟΥ έχει καταγράψει περισσότερα από 520 περιστατικά ασφαλείας που επηρέασαν τις ομάδες του στο πεδίο από την έναρξη της επιδημίας. Ιδιαίτερα δύσκολο αποδεικνύεται το ζήτημα των ταφικών τελετών, καθώς πολλές οικογένειες διστάζουν να παραδώσουν τους νεκρούς σε ειδικά συνεργεία — παρότι η επαφή με τις σορούς αποτελεί έναν από τους βασικούς τρόπους μετάδοσης του ιού.

Αγώνας δρόμου για εμβόλια και χρηματοδότηση

Παρά τη δύσκολη εικόνα, υπάρχουν και θετικές εξελίξεις. Ερευνητικές ομάδες εργάζονται ήδη για την ανάπτυξη εμβολίων κατά του στελέχους Bundibugyo που ευθύνεται για το τρέχον ξέσπασμα, ενώ τα πρώτα στοιχεία δείχνουν ότι ορισμένες υπάρχουσες αντιικές θεραπείες ενδέχεται να αποδειχθούν αποτελεσματικές.

Ωστόσο, η αντιμετώπιση της επιδημίας απαιτεί σημαντικούς οικονομικούς πόρους. Σύμφωνα με κοινό σχέδιο του ΠΟΥ και του Africa CDC, θα χρειαστούν περίπου 518 εκατομμύρια δολάρια μέσα στους επόμενους έξι μήνες για να τεθεί η κατάσταση υπό έλεγχο. Μοντέλα των αμερικανικών Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) προειδοποιούν ότι, αν η εξάπλωση δεν ανακοπεί, η επιδημία θα μπορούσε να προσεγγίσει την κλίμακα της καταστροφικής επιδημίας της Δυτικής Αφρικής το 2014–2016, η οποία στοίχισε τη ζωή σε περισσότερους από 11.000 ανθρώπους.