Υπάρχουν πόλεις που τις επισκέπτεσαι και ζεις το τώρα, και πόλεις που μοιάζουν σαν να σε ρουφάνε μέσα σε άλλη εποχή. Η Ματέρα, στη νότια Ιταλία, ανήκει ξεκάθαρα στη δεύτερη κατηγορία! Είναι μια πόλη που άλλαξε βίαια, έγινε μόδα, αλλά ακόμα αντιστέκεται στο να γίνει απλώς ένα όμορφο σκηνικό για φωτογραφίες.

Χτισμένη πάνω σε βράχους, γεμάτη πέτρινα σπίτια, σπηλιές και στενά που θυμίζουν κινηματογραφικό σκηνικό, θεωρείται μία από τις πιο ιδιαίτερες πόλεις της Ευρώπης. Και τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι ταξιδιώτες την ανακαλύπτουν.

Η εικόνα της είναι σχεδόν εξωπραγματική. Τα περίφημα “Sassi”, οι ιστορικές συνοικίες της πόλης, είναι ένα σύμπλεγμα από σπηλαιώδεις κατοικίες που κατοικούνται εδώ και χιλιάδες χρόνια. Το βράδυ, όταν ανάβουν τα φώτα, η Ματέρα μοιάζει σαν πέτρινο αμφιθέατρο που αιωρείται μέσα στο σκοτάδι. Δεν είναι τυχαίο ότι έχουν γυριστεί εκεί δεκάδες ταινίες, από βιβλικές παραγωγές μέχρι James Bond.

Κι όμως, πίσω από αυτή τη μαγευτική εικόνα κρύβεται μια πολύ διαφορετική ιστορία. Μέχρι και τη δεκαετία του ’50, η Ματέρα θεωρούταν “η ντροπή της Ιταλίας”. Πολλές οικογένειες ζούσαν μέσα στις σπηλιές χωρίς νερό, ηλεκτρικό και βασικές υποδομές. Η φτώχεια ήταν ακραία και το ιταλικό κράτος είχε αναγκαστεί να μεταφέρει κατοίκους σε νέες κατοικίες εκτός του ιστορικού κέντρου.

Σήμερα η πόλη έχει μεταμορφωθεί. Από τόπος εγκατάλειψης έγινε ένα από τα πιο hot ταξιδιωτικά destinations της Ιταλίας. Boutique hotels μέσα σε σπηλιές, design εστιατόρια, wine bars και πολυτελή Airbnb έχουν αλλάξει εντελώς την εικόνα της περιοχής. Το 2019, όταν η Ματέρα ανακηρύχθηκε Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης, ο τουρισμός εκτοξεύτηκε ακόμα περισσότερο.

Το μεγάλο ερώτημα όμως είναι άλλο: μπορεί μια πόλη τόσο τουριστική πόλη να διατηρήσει την ψυχή της;

Η αλήθεια είναι πως η Ματέρα βρίσκεται σε ένα μεταβατικό στάδιο. Ναι, υπάρχουν τουρίστες παντού. Ναι, πολλά σημεία έχουν πλέον στηθεί γύρω από την ταξιδιωτική εμπειρία. Αλλά, σε αντίθεση με άλλες ιταλικές πόλεις που έχουν σχεδόν παραδοθεί ολοκληρωτικά στον μαζικό τουρισμό, εδώ εξακολουθείς να νιώθεις ότι υπάρχει πραγματική ζωή.

Ακόμα βλέπεις ηλικιωμένους να κάθονται έξω από τα σπίτια τους, μικρά τοπικά μαγαζιά που δεν έχουν γίνει “viral spots” και γειτονιές που κρατούν μια αυθεντική σιωπή. Η Ματέρα μοιάζει σαν μια πόλη που προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ιστορία της και στη νέα της ταυτότητα.