Φοροδιαφυγή εντοπίζουν 1 στους 3 ψηφιακούς ελέγχους από την ΑΑΔΕ - Ο ρόλος του ψηφιακού πελατολόγιου και του ψηφιακού δελτίου αποστολής

Το 30% άγγιξε το 2025 το ποσοστό παραβατικότητας που εντοπίστηκε στους ελέγχους της ΑΑΔΕ ενώ, σε συγκεκριμένους κλάδους όπως τα συνεργεία, σχεδόν 2 στους 3 ελέγχους διαπιστώνουν παραβάσεις.

Παρότι οι επιτόπιοι έλεγχοι μειώθηκαν κατά 16% το 2025 (9.000 λιγότεροι από το 2024), αποδείχθηκαν πολύ πιο αποδοτικοί καθώς το ποσοστό παραβατών στο οποίο διαπιστώθηκε αυξήθηκε κατά 10%.

Τα στοιχεία για τα αποτελέσματα των ελέγχων που διενεργήθηκαν το 2025 δείχνουν γιατί υπουργείο Οικονομικών και ΑΑΔΕ θεωρούν ότι τα παλιά «εργαλεία» και έλεγχοι «στην τύχη» και «στα τυφλά» δεν αρκούν, αλλά ετοιμάζουν και νέα, πιο αποτελεσματικά, με τη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης, τα οποία θα κλείνουν τα κενά ώστε οι έλεγχοι να πέφτουν «διάνα» στις εστίες παραβατικότητας, όπου αυτές επιμένουν περισσότερο.

Το 2025 επιβεβαίωσε ότι η φοροδιαφυγή παραμένει ανθεκτική, με τη μέση παραβατικότητα στους φορολογικούς ελέγχους να φτάνει το 29,7% (από 27,1% το 2024). Το ρεκόρ και τα συνεργεία αυτοκινήτων και μοτοσικλετών να αναδεικνύονται πρωταθλητές με 61%, ένας κλάδος στον οποίο από το καλοκαίρι πέρυσι «πάλευε» το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για να εφαρμοστεί το ψηφιακό πελατολόγιο οχημάτων.

Λιγότεροι έλεγχοι, καλύτερη στόχευση, πιο πολλές παραβάσεις

Όπως αναφέρει ο διοικητής της ΑΑΔΕ Γιώργος Πιτσιλής στην απολογιστική έκθεση για το 2025, «στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής και του λαθρεμπορίου, ο ελεγκτικός μηχανισμός πραγματοποίησε πάνω από 290.000 ελέγχους και έρευνες στο πεδίο και σε επιχειρήσεις με υψηλό προφίλ κινδύνου, καταλογίζοντας φόρους, πρόστιμα, τέλη και δασμούς συνολικού ύψους 3,1 δισ. ευρώ».

Ποιο ήταν το αποτέλεσμα των ελέγχων την χρονιά που πέρασε;

Ότι τα συνεργεία αυτοκινήτων ανέβηκαν στην 1η θέση παραβατικότητας (από την 2η θέση το 2024 και την 3η θέση το 2023) «εκθρονίζοντας» πρώην «πρωταθλητές» άλλων εποχών όπως της εστίασης, τεχνικές εταιρίες, εταιρίες μεταφορών και τροφοδοσίας κλπ.

Παρά την αλλαγή σκυτάλης, τα ποσοστά παραβατικότητας για όλους τους κλάδους παραμένουν υψηλά ή ανεβαίνουν και άλλο, κάτι που δείχνει ότι ο έλεγχος έχει ξεκινήσει πολύ πριν καταφτάσει το κλιμάκιο.

Ενδεικτικά:
- τα συνεργεία επισκευής οχημάτων και μοτοσυκλετών: από 57,8% το 2023 , οι διαπιστώσεις φοροδιαφυγής αυξήθηκαν σε 59,2% το 2024 και σε 61% το 2025
- στους κλάδους παροχής Υγείας και λοιπών προσωπικών υπηρεσιών, παραμένει 1 στα 2 (σταθερά 50%-54% κάθε χρόνο)
- στον κλάδο της Εστίασης, από 1 στις 4 επιχειρήσεις , πλέον πιάνονται να φοροδιαφευγουν η 1 στις 3: από 27,5% το 2023 η παραβατικότητα αυξήθηκε σε 31,7% το 2024 και 32,4% το 2025
- στα καταλύματα παραμένει σταθερά 1 στους 3: από 30,7% το 2023, το ποσοστό έπεσε σε 28,,4% το 2024 αλλά πέρυσι αυξήθηκε σε 31,6%.
- αντιθέτως στις εταιρίες μεταφορών, κούριερ, βυτιοφορείς κλπ το ποσοστό εντοπισμού παραβάσεων, αν και παραμένει υψηλό, εμφανίζει πτωτικές τάσεις, από 61,8% το 2023 σε 60,8% το 2024 και 58,1% το 2025.

Η εικόνα αυτή επαναφέρει στη μνήμη τη σφοδρή σύγκρουση του 2025 για το ψηφιακό πελατολόγιο, όταν τα συνεργεία αυτοκινήτων αντέδρασαν έντονα στην υποχρεωτική εφαρμογή του μέτρου από την 1η Ιουλίου, κάνοντας λόγο για ασφυκτική επιβάρυνση και λειτουργικά προβλήματα. Ωστόσο, τα ποσοστά παραβατικότητας στον συγκεκριμένο κλάδο ενισχύουν το επιχείρημα της φορολογικής διοίκησης ότι εκεί ακριβώς πρέπει να στοχεύσουν τα νέα εργαλεία, καθώς ο παραδοσιακός επιτόπιος έλεγχος από μόνος του δεν αρκεί για να περιορίσει τη συστηματική απόκρυψη φορολογητέας ύλης.

Η γεωγραφία των ελέγχων δείχνει επίσης ότι το πρόβλημα δεν κατανέμεται ομοιόμορφα στην επικράτεια. Η Δυτική Ελλάδα κατέγραψε το υψηλότερο ποσοστό παραβατικότητας με 39,9% σε 3.246 ελέγχους, ακολούθησαν η Πελοπόννησος με 39,6% και η Θεσσαλία με 38,2%, ενώ στις φορολογικές περιφέρειες Πατρών και Πειραιά καταγράφηκαν από τα υψηλότερα ποσοστά, ειδικά στους εκτός έδρας ελέγχους.

Σύμφωνα με τα απολογιστικά στοιχεία της ΑΑΔΕ, το 2025 διενεργήθηκαν 47.602 μερικοί επιτόπιοι έλεγχοι πρόληψης, έναντι στόχου 25.400, ενώ εντοπίστηκαν 11.146 έλεγχοι με παράβαση και συνολικά 178.718 παραβάσεις. Παράλληλα, σε επίπεδο κυρώσεων επιβλήθηκε αναστολή λειτουργίας σε 680 επαγγελματικές εγκαταστάσεις και ειδική χρηματική κύρωση σε 293 επιχειρήσεις, με το μεγαλύτερο βάρος να πέφτει στην εστίαση, στη φυτική και ζωική παραγωγή και στο λιανεμπόριο.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ηγεσία της ΑΑΔΕ υποστηρίζει ότι η απάντηση δεν μπορεί να είναι άλλη από ακόμη περισσότερη ψηφιοποίηση, ακόμη πιο στοχευμένες διασταυρώσεις και ακόμη στενότερη παρακολούθηση των συναλλαγών σε πραγματικό χρόνο. «Νέα εργαλεία προς αξιοποίηση από τον ελεγκτικό μηχανισμό αποτελούν το Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής και το Ψηφιακό Πελατολόγιο, ενώ η σύσταση του ΤΕΚ Αττικής συμβάλλει στη διαφάνεια, την επιτάχυνση και την αποτελεσματικότητα των τελωνειακών ελέγχων» όπως τονίζει ο κύριος Πιτσιλής.

Το 2026 η στρατηγική αυτή περνά σε νέα φάση, με το Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής να επεκτείνεται ουσιαστικά σε καθολική εφαρμογή, καθώς από την 1η Μαΐου 2026 η διαβίβαση στη myDATA για τη Β΄ φάση γίνεται υποχρεωτική, με ορισμένες μόνο εξαιρέσεις που καθορίστηκαν με την απόφαση Α.1083/2026. Το μέτρο δίνει στην ΑΑΔΕ τη δυνατότητα να παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο τη διακίνηση αγαθών και να διασταυρώνει αμέσως τις συναλλαγές, στοχεύοντας σε κρυφές πωλήσεις, εικονικά τιμολόγια και απόκρυψη τζίρου.

Παράλληλα, το ψηφιακό πελατολόγιο αποκτά κεντρική θέση στο νέο μοντέλο ελέγχου. Στο ίδιο πακέτο για το 2026 περιλαμβάνονται η πλήρης ενεργοποίηση του Ψηφιακού Δελτίου Αποστολής μαζί με την ηλεκτρονική τιμολόγηση, η χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, real-time έλεγχοι και ψηφιακό προφίλ ανά ΑΦΜ, με στόχο πιο ακριβή χαρτογράφηση κινδύνου και γρηγορότερο εντοπισμό ύποπτων συναλλαγών.