Ανάσα για τους ιδιοκτήτες που έχουν μπλέξει με απλήρωτα ενοίκια φέρνει η νέα διαδικασία έκδοσης διαταγών πληρωμής και απόδοσης μισθίου, καθώς μειώνει δραστικά τις καθυστερήσεις και ανοίγει τον δρόμο για πιο γρήγορες κινήσεις απέναντι σε κακοπληρωτές.

Από την 1η Μαΐου 2026 οι σχετικές διαταγές δεν θα εκδίδονται πλέον από δικαστές, αλλά από πιστοποιημένους δικηγόρους, με βάση τη νέα απόφαση του υπουργείου Δικαιοσύνης, επιταχύνοντας σημαντικά την ανάκτηση των οφειλόμενων ενοικίων και των ακινήτων. Η παρέμβαση αυτή αλλάζει ουσιαστικά το «παιχνίδι» στις μισθώσεις, δίνοντας για πρώτη φορά στους ιδιοκτήτες ένα πιο άμεσο εργαλείο για να αντιμετωπίσουν περιπτώσεις καθυστερήσεων ή πλήρους αθέτησης των υποχρεώσεων από την πλευρά των ενοικιαστών. Μέχρι σήμερα η διαδικασία μπορούσε να εξελιχθεί σε έναν πραγματικό μαραθώνιο, με δικασίμους που ορίζονταν έπειτα από μήνες, αναβολές και καθυστερήσεις στην έκδοση αποφάσεων. Με το νέο σύστημα η διαδικασία αποκτά σαφή δομή και συγκεκριμένα χρονικά όρια. Σε κάθε Πρωτοδικείο της χώρας θα καταρτίζονται ειδικοί κατάλογοι δικηγόρων οι οποίοι θα είναι αρμόδιοι για την έκδοση διαταγών πληρωμής και διαταγών απόδοσης μισθίου. Οι δικηγόροι αυτοί θα επιλέγονται με συγκεκριμένα κριτήρια ώστε να διασφαλίζεται η εμπειρία και η αξιοπιστία τους.

Για να ενταχθεί ένας δικηγόρος στους σχετικούς καταλόγους θα πρέπει να διαθέτει τουλάχιστον τετραετή επαγγελματική εμπειρία, να είναι ταμειακά ενήμερος στον οικείο Δικηγορικό Σύλλογο, να μην έχει υποστεί σοβαρές πειθαρχικές κυρώσεις και να έχει παρακολουθήσει ειδικά επιμορφωτικά σεμινάρια για τη συγκεκριμένη διαδικασία. Οι κατάλογοι θα καταρτίζονται από τους δικηγορικούς συλλόγους και θα αποστέλλονται στα Πρωτοδικεία. Η ανάθεση των υποθέσεων θα γίνεται με απόλυτα τυποποιημένο τρόπο, βάσει αλφαβητικής σειράς, ώστε να διασφαλίζεται η διαφάνεια και να αποφεύγονται παρεμβάσεις ή επιλεκτικές αναθέσεις. Κάθε νέα υπόθεση θα περνά στον επόμενο διαθέσιμο δικηγόρο της λίστας.

Ταχύτητα

Το βασικό πλεονέκτημα της νέας διαδικασίας είναι η ταχύτητα. Ο δικηγόρος που αναλαμβάνει μια υπόθεση υποχρεούται να εκδώσει τη σχετική διαταγή μέσα σε 20 ημέρες από την ανάθεση. Πρόκειται για ένα σαφές και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα, το οποίο αλλάζει τα δεδομένα σε σχέση με τις μέχρι σήμερα καθυστερήσεις. Η διαδικασία καλύπτει τόσο την έκδοση διαταγής πληρωμής για τα οφειλόμενα ενοίκια όσο και τη διαταγή απόδοσης μισθίου, δηλαδή την απομάκρυνση του ενοικιαστή από το ακίνητο όταν δεν πληρώνει ή όταν έχει λήξει η μίσθωση και δεν αποχωρεί. Παράλληλα, καθορίζεται και το κόστος της διαδικασίας. Η αποζημίωση του δικηγόρου ορίζεται σε 400 ευρώ για τη διαταγή πληρωμής και σε 300 ευρώ για τη διαταγή απόδοσης μισθίου. Το ποσό καταβάλλεται προκαταβολικά μέσω του Δικηγορικού Συλλόγου με ηλεκτρονική διαδικασία και αποδίδεται στον δικηγόρο μετά την ολοκλήρωση της υπόθεσης.

Μητρώο Φερεγγυότητας Ενοικιαστών

Σημαντικό στοιχείο είναι ότι η νέα διαδικασία δεν καταργεί την προσφυγή στα δικαστήρια. Οι ιδιοκτήτες εξακολουθούν να έχουν τη δυνατότητα να ασκήσουν αγωγή, ιδίως σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν αμφισβητούμενα ζητήματα ή απαιτείται δικανική κρίση. Ωστόσο, για τις περισσότερες περιπτώσεις απλήρωτων ενοικίων η νέα διαδικασία εκτιμάται ότι θα αποτελέσει την πρώτη επιλογή.

Μέχρι και τις 30 Απριλίου 2026 οι διαταγές θα συνεχίσουν να εκδίδονται από τους αρμόδιους δικαστές. Από την 1η Μαΐου και μετά οι νέες αιτήσεις θα εντάσσονται στο νέο σύστημα, εφόσον έχουν ολοκληρωθεί οι διαδικασίες κατάρτισης των καταλόγων και εκπαίδευσης των δικηγόρων.

Την ίδια ώρα, η αγορά ενοικίων μπαίνει συνολικά σε νέα φάση, καθώς δίπλα στις πιο γρήγορες διαδικασίες εξώσεων έρχεται να προστεθεί και ένα νέο «φίλτρο» προτού ακόμη υπογραφεί ένα συμβόλαιο. Το Μητρώο Φερεγγυότητας Ενοικιαστών, που προωθείται σε πιλοτική εφαρμογή και αναμένεται να ενεργοποιηθεί πλήρως μέσα στο 2026 φιλοδοξεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο επιλέγονται οι ενοικιαστές, περιορίζοντας τα φαινόμενα καθυστερήσεων και αθετήσεων πληρωμών. Μέσα από διασταυρώσεις στοιχείων με τα συστήματα της ΑΑΔΕ και τις δηλώσεις μισθώσεων θα δημιουργείται ένα βασικό προφίλ συνέπειας, το οποίο θα λαμβάνεται υπόψη πριν από κάθε νέα μίσθωση, χωρίς όμως να αποκαλύπτονται ευαίσθητα οικονομικά δεδομένα.