Το να εκτοξεύσει το καθεστώς του Ιράν πυραύλους προς τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ήταν μια απόφαση. Το δύσκολο, καθώς φαίνεται, είναι να δεχτεί τις συνέπειες αυτής της πράξης.

Γιατί τώρα, όπως αναφέρουν ιρανικά πρακτορεία ειδήσεων, τα Εμιράτα «παγώνουν» ή κατάσχουν ιρανικά assets αξίας άνω των 530 δισεκατομμυρίων δολαρίων στο έδαφός τους, ενώ ακυρώνουν μαζικά βίζες κατοικίας, εργασίας, ακόμα και golden visas Ιρανών πολιτών. Αυτή είναι μόνο η αρχή, καθώς φαίνεται, αφού ο πρόεδρος των ΗΑΕ, Μοχάμεντ μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναϊάν, αφού χαρακτήρισε «εχθρό» το Ιράν, ξεκαθάρισε ότι η χώρα του «δεν είναι εύκολος στόχος», αφήνοντας να εννοηθεί ότι ενδεχομένως να στοχοποιηθούν με μεγαλύτερη ένταση τα assets ιρανικών συμφερόντων στα ΗΑΕ.

Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι τα Εμιράτα, τα οποία ως σήμερα αποτελούν το μοναδικό hub που συνδέει την Τεχεράνη με την παγκόσμια οικονομία, θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο το lifeline της ιρανικής οικονομίας, αφού, παγώνοντας περιουσιακά στοιχεία όπως ναυτιλιακές, χρηματοοικονομικές και πετρελαϊκές εταιρείες ή κατάσχοντας assets, όπως τάνκερ και φορτία πετρελαίων που συνδέονται με ιρανικά συμφέροντα, θα περιορίσουν σημαντικά την πρόσβαση της Τεχεράνης σε ξένο νόμισμα και στα παγκόσμια εμπορικά δίκτυα, επιβαρύνοντας περαιτέρω την «χτυπημένη» από τον πληθωρισμό, αλλά και τη στρατιωτική σύγκρουση οικονομία της Τεχεράνης. Θα της αποκόψουν δηλαδή οποιαδήποτε διέξοδο για αποκόμιση εσόδων που χρηματοδοτούν ως τώρα την οικονομία της.

Αν και η παραπάνω επιχείρηση δεν επιβεβαιώνεται προς το παρόν επισήμως από τα Εμιράτα, Ιρανοί που ζουν στη χώρα περιγράφουν την ανάκληση που έχει ξεκινήσει στις βίζες, αρχικά όσων Ιρανών δεν βρίσκονται στη χώρα αυτό το διάστημα, ουσιαστικά απαγορεύοντάς τους να επιστρέψουν. «Λουκέτο» μπαίνει και σε επιχειρήσεις που σχετίζονται με το Ιράν, αλλά και σε ιδρύματα.

Μετά από την εκτόξευση 393 βαλλιστικών και πυραύλων κρουζ, αλλά και 1835 drones από το Ιράν στα ΗΑΕ, με αποτέλεσμα τουλάχιστον 10 θανάτους και 171 τραυματισμούς, τα Εμιράτα απάντησαν αναστέλλοντας τη λειτουργία στο έδαφός τους του Ιρανικού Νοσοκομείου, του Club των Ιρανών, του παρακλαδιού στου Ισλαμικού Πανεπιστημίου Αζάντ στα Εμιράτα, του τζαμιού Ιμάμ Χοσεϊν, καθώς και τουλάχιστον πέντε ιρανικών σχολείων στη χώρα.

Στις περιπτώσεις των ιρανικών σχολείων, τα μαθητικά αρχεία επεστράφησαν στις οικογένειες, ενώ όλες οι οικιστικές μονάδες που σχετίζονται με τα παραπάνω ιδρύματα εκκενώθηκαν, με το προσωπικό των οποίων οι βίζες σχετίζονται με αυτά, μεταξύ των οποίων εκπαιδευτικοί και ιατρικό προσωπικό, να τις βλέπει να ακυρώνονται.

Κάτι παρεμφερές συμβαίνει και με τις -αρκετά πιο πολύτιμες- «χρυσές βίζες». Πηγές της ιρανικής κοινότητας στα Εμιράτα (η οποία αριθμεί αρκετές εκατοντάδες χιλιάδες μέλη) επιβεβαιώνουν ότι οι ακυρώσεις στις βίζες ξεκίνησαν από αυτές των Ιρανών πολιτών που βρίσκονταν εκτός της χώρας και προχώρησαν σε όσους ήταν παρόντες, ακυρώνοντας και όσων είχαν κάνει επένδυση. Βάσει του εμιρατιανού Δικαίου, η golden visa χορηγείται για 10 έτη σε πολίτες που αγοράζουν ακίνητα αξίας άνω των 2 εκατομμυρίων δολαρίων, ή για ένα έτος για επένδυση 550.000 δολαρίων, ή για δύο έτη, για επένδυση άνω των 750.000 δολαρίων. Με τις διαδικασίες να προχωρούν γρήγορα, αρκετοί Ιρανοί που έχουν golden visas καθώς διατηρούν επιχειρήσεις, ή κατοικίες στη χώρα, προσπάθησαν να αποφύγουν τις ακυρώσεις, προτείνοντας την υπογραφή MoUs με τις αρχές των Εμιράτων, ή να τις δώρίσουν σε τρίτους, χωρίς όμως καμία πρόταση να γίνεται δεκτή.

Όπως αναφέρουν ιρανικά ΜΜΕ, Ιρανοί κάτοικοι των Εμιράτων ανακάλυψαν ότι οι βίζες τους είχαν ακυρωθεί πριν επιστρέψουν στα ΗΑΕ, γεγονός που τους εμπόδισε να εισέλθουν ξανά στη χώρα, καθώς οι σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών επιδεινώνονται μετά τις ιρανικές επιθέσεις κατά του αραβικού κράτους. Προηγούμενες αναφορές είχαν επίσης επισημάνει την ακύρωση τουριστικών βιζών για Ιρανούς υπηκόους που ταξίδευαν στα ΗΑΕ. Αρκετοί μάλιστα, ανέφεραν ξαφνικές ακυρώσεις ενώ βρίσκονταν εν πτήσει. Ένας Ιρανός είπε ότι αφού έφυγε για την Ινδία με την οικογένειά του μετά το ξέσπασμα του πολέμου, διαπίστωσε ότι η άδεια διαμονής του είχε ανακληθεί, ενώ τα μέλη της οικογένειάς του που δεν έχουν ιρανική υπηκοότητα, μπόρεσαν να επιστρέψουν.

Ένας άλλος είπε ότι η άδεια διαμονής του, που συνδέεται με μια «χρυσή βίζα» 10 ετών, είχε ακυρωθεί ενώ βρισκόταν στο εξωτερικό. Ένας Ιρανός που ζει στο Λονδίνο και διαθέτει βίζα εργασίας για το Ηνωμένο Βασίλειο είπε ότι ανακάλυψε ότι η άδεια διαμονής του στα ΗΑΕ είχε ανακληθεί πριν ταξιδέψει στο Ντουμπάι.

Τα άτομα των οποίων η άδεια διαμονής ανακλήθηκε επαναπατρίζονται στο Ιράν μέσω του Αφγανιστάν, μεταφέρονται πρώτα στο Χεράτ και στη συνέχεια διασχίζουν τη χώρα οδικώς. Οι αρχές των ΗΑΕ έχουν επίσης δώσει εντολή στο προξενείο του Ιράν στο Ντουμπάι να μειώσει το προσωπικό του και να συνεχίσει να λειτουργεί με ελάχιστο προσωπικό.

Ανεξάρτητες πηγές αναφέρουν, τέλος, ότι οι αρχές των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων εξετάζουν την πιθανή λήψη επιπλέον μέτρων με στόχευση σε assets ιρανικών συμφερόντων στα ΗΑΕ, ως μέρος μιας ευρύτερης απάντησης στις απρόκλητες επιθέσεις από την Τεχεράνη.

Οικονομική αυτοχειρία;

Αμερικανοί αναλυτές αναφέρουν ότι οι επιθέσεις στο Κράτος του Κόλπου από την Τεχεράνη είναι μάλλον ακατανόητες, αφού ισοδυναμούν με «απόπειρα οικονομικής αυτοχειρίας». Κι αυτό γιατί, όπως εξηγούν, εάν τα Εμιράτα αποφασίσουν να προχωρήσουν σε μαζικό πάγωμα των ιρανικών περιουσιακών στοιχείων που βρίσκονται στο έδαφός τους, θα μπορούσαν να διακόψουν μία από τις σημαντικότερες οικονομικές πηγές διαβίωσης της Τεχεράνης. Γιατί;

Όπως έχει αναφέρει και το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών, αλλά και είναι ευρέως γνωστό, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αποτελούν, εδώ και δεκαετίες, χρηματοοικονομικό κόμβο τόσο για ιρανικές επιχειρήσεις, όσο και για πολίτες του Ιράν που είτε θέλουν να βρουν ένα ασφαλές καταφύγιο από τις δυτικές κυρώσεις, είτε προσπαθούν να αυτονομηθούν από το καθεστώς της Τεχεράνης. Από την άλλη, η Τεχεράνη έχει δομήσει μια ολόκληρη βιομηχανία παράκαμψης των κυρώσεων που της έχουν επιβληθεί, ώστε να συνεχίσει να πουλάει πετρέλαιο στο εξωτερικό και να χρησιμοποιεί τα έσοδα για τη χρηματοδότηση προγραμμάτων όπλων και περιφερειακών αντιπροσώπων.

Η Τεχεράνη, σύμφωνα με έκθεση του αμερικανικού Υπουργείου Οικονομικών, τον περασμένο Ιούνιο, έχει διαθέσει ένα αυξανόμενο ποσοστό από τα έσοδα του πετρελαίου που διαθέτει προς πώληση στην παγκόσμια αγορά, στην κάλυψη αναγκών των Φρουρών της Επανάστασης, καθώς και σε άλλα τμήματα που στηρίζουν το καθεστώς, όπως και στην ανάπτυξη, κατασκευή και αγορά οπλικών συστημάτων. Για να αποφύγει τις διεθνείς κυρώσεις, το Ιράν έχει δημιουργήσει μια ολόκληρη αυτοκρατορία από ναυτιλιακές, πετρελαϊκές και άλλου είδους εταιρείες, οι οποίες ελέγχουν έναν ολόκληρο σκιώδη στόλο από τάνκερ με τα οποία εξάγεται (αφού έχει… αναβαπτιστεί άλλης προελεύσεως) το ιρανικό πετρέλαιο στις διεθνείς αγορές. Οι εταιρείες αυτές «ξεπλένουν» και τα έσοδα και φροντίζουν να επιστρέψει το ρευστό από την πώληση του πετρελαίου στην Τεχεράνη, διαφεύγοντας από την προσοχή των διεθνών αρχών, μέσα από ένα δίκτυο εταιρειών και προσώπων.

Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι εφόσον τα Εμιράτα αποφασίσουν να «ξηλώσουν» αυτή τη «βιομηχανία» του πετρελαϊκού και χρηματοπιστωτικού δικτύου του Ιράν, πρωταρχικός στόχος θα είναι οι λογαριασμοί που συνδέονται με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.

Πέρα από τις χρηματοοικονομικές κινήσεις που ήδη ξεκίνησαν, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής των Εμιράτων εξετάζουν επίσης την ανάληψη άμεσων ναυτικών ενεργειών, όπως η κατάσχεση ιρανικών πλοίων. Τέτοιες κινήσεις θα αποσκοπούσαν στην παράλυση του σκιώδους στόλου πετρελαιοφόρων και των μεσαζόντων του Ιράν που δραστηριοποιούνται στα λιμάνια και τις ναυτιλιακές υποδομές των ΗΑΕ. Σύμφωνα με το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών, ο Ιράν έχει ιδρύσει εταιρείες- «μαϊμού» στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα για να εισπράττει πληρωμές για πετρέλαιο, να διευθετεί συναλλαγές και να συγκαλύπτει την προέλευση των κεφαλαίων που αποστέλλονται στην Τεχεράνη.

Το Ιράν διατηρεί επίσης έναν «σκιώδη» στόλο παλαιών πλοίων που μεταφέρουν πετρέλαιο που υπόκειται σε κυρώσεις, προσπαθώντας συχνά να συγκαλύψει τη θέση και την ιδιοκτησία τους. Σύμφωνα με το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ, τα περισσότερα από τα «σκιώδη» δεξαμενόπλοια που εμπλέκονται στο Ιράν ανήκουν και διαχειρίζονται εταιρείες στα ΗΑΕ και στην Ασία.

Τώρα, τα Εμιράτα, τα οποία αποτελούν τον σημαντικότερο δίαυλο για τη συμμετοχή του Ιράν στην παγκόσμια οικονομία, σκληραίνουν τη στάση τους απέναντι στη χώρα που τους εξαπέλυσε στρατιωτική επίθεση, επαναλαμβάνοντας την «ισχυρή δέσμευση να τηρούν τις κυρώσεις και να προστατεύσουν την ακεραιότητα του παγκόσμιου χρηματοοικονομικού συστήματος».

Πώς θα μπορούσε να γίνει αυτό; Από την πρώτη ώρα των επιθέσεων, οι αρχές των Εμιράτων έχουν θέσει επί τάπητος μια σειρά αντίμετρων, από τη δέσμευση των περιουσιακών στοιχείων εταιρειών-βιτρινών με έδρα τα ΗΑΕ, οι οποίες χρησιμοποιούνται για την απόκρυψη εμπορικών συναλλαγών, έως μια εκτεταμένη χρηματοοικονομική καταστολή ως ένα γενικευμένο «πάγωμα» ιρανικών περιουσιακών στοιχείων, με στόχευση σε δεύτερη φάση στην κατάσχεση των assets που σχετίζονται με παράνομες δραστηριότητες του Ιράν. Σε αυτό περιλαμβάνεται και η απαγόρευση των συναλλαγών με ιρανικούς λογαριασμούς και πρόσωπα των τοπικών ανταλλακτηρίων συναλλάγματος που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά χρημάτων εκτός των επίσημων τραπεζικών διαύλων.