Ο άνθρωπος που είχε προβλέψει την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 επιστρέφει με μια ιδιαίτερα ανησυχητική εκτίμηση για το μέλλον της οικονομίας, προειδοποιώντας ότι οι συνθήκες σήμερα ίσως είναι ακόμη πιο επικίνδυνες.

Σε μια περίοδο όπου η παγκόσμια αβεβαιότητα εντείνεται, με γεωπολιτικές συγκρούσεις και αυξανόμενο κόστος ζωής, οι προβλέψεις του Ρίτσαρντ Μπούκσταμπερ προκαλούν έντονο προβληματισμό. Ο ίδιος, στέλεχος hedge fund και συγγραφέας που είχε «δει» την κρίση πριν από σχεδόν δύο δεκαετίες, εκτιμά ότι μια νέα – και πιθανώς χειρότερη – κρίση βρίσκεται προ των πυλών.

Οι νέες εστίες κινδύνου

Σε άρθρο του στους New York Times, ο Μπούκσταμπερ σημειώνει ότι ο κόσμος έχει επιστρέψει σε μια περίοδο αυξημένου ρίσκου, όπου πολλαπλές εστίες αστάθειας συνυπάρχουν και αλληλεπιδρούν.

Όπως αναφέρει, οι κίνδυνοι δεν περιορίζονται πλέον σε έναν τομέα, αλλά εκτείνονται στην τεχνητή νοημοσύνη, στην αγορά ιδιωτικού δανεισμού ύψους περίπου 2 τρισ. δολαρίων, στα χρηματιστήρια, αλλά και σε γεωπολιτικές εστίες έντασης όπως η Ταϊβάν και το Ιράν.

Η κλιμάκωση της έντασης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, σε συνδυασμό με τον αποκλεισμό στρατηγικών σημείων όπως τα Στενά του Ορμούζ, αναμένεται να επιβαρύνει περαιτέρω τις τιμές της ενέργειας. Αυτό, με τη σειρά του, μεταφράζεται σε αυξήσεις σε βασικά αγαθά, μεταφορές και καθημερινά έξοδα των νοικοκυριών.

Η επίδραση στην τεχνητή νοημοσύνη

Ο Μπούκσταμπερ υπογραμμίζει ότι μια ενεργειακή κρίση δεν θα επηρεάσει μόνο τα νοικοκυριά, αλλά και κρίσιμους τομείς της οικονομίας, όπως τα data centers και η παραγωγή τεχνητής νοημοσύνης, που εξαρτώνται από μεγάλες ποσότητες ενέργειας.

Την ίδια στιγμή, εκφράζει ανησυχία για πιθανή κίνηση της Κίνας προς την Ταϊβάν, εκμεταλλευόμενη το γεγονός ότι οι ΗΠΑ είναι στρατιωτικά επικεντρωμένες στη Μέση Ανατολή. Ένα τέτοιο σενάριο θα είχε σοβαρό αντίκτυπο στην παγκόσμια αγορά τεχνολογίας, καθώς μία και μόνο εταιρεία της Ταϊβάν παράγει πάνω από το 50% των μικροτσίπ παγκοσμίως.

Ένα εύθραυστο σύστημα

Σύμφωνα με τον ίδιο, ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν προέρχεται από ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά από τον συνδυασμό πολλών κρίσεων που μπορούν να εξαπλωθούν ταυτόχρονα στο ίδιο οικονομικό σύστημα.

«Το χρηματοπιστωτικό σύστημα δεν καταρρέει επειδή πάει στραβά ένα πράγμα, αλλά επειδή πολλαπλά σοκ διαχέονται μέσα στην ίδια δομή με τρόπους που είναι δύσκολο να προβλεφθούν», τονίζει.

Και προειδοποιεί: όταν κάτι τελικά πάει στραβά, η εξάπλωση είναι τόσο γρήγορη που δύσκολα μπορεί να περιοριστεί.

Ίσως πιο ευάλωτοι από το 2008

Ο Μπούκσταμπερ καταλήγει ότι το σημερινό σύστημα ενδέχεται να είναι ακόμη πιο ευάλωτο από εκείνο που οδήγησε στην κρίση του 2008. Όπως εξηγεί, οι τότε κίνδυνοι ήταν κυρίως χρηματοοικονομικοί, ενώ σήμερα κυριαρχούν οι λεγόμενοι «φυσικοί» κίνδυνοι – γεωπολιτικές συγκρούσεις, ενεργειακές κρίσεις και τεχνολογικές εξαρτήσεις.

«Ο χρηματοοικονομικός κίνδυνος επηρεάζει τις τιμές. Ο φυσικός κίνδυνος αλλάζει τον κόσμο», σημειώνει χαρακτηριστικά, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο για μια περίοδο έντονων αναταράξεων στην παγκόσμια οικονομία.