Ακριβότερες κατά 10% θα είναι το προσεχές διάστημα οι μετακινήσεις με τα ΚΤΕΛ τόσο τα υπεραστικά όσο και τα αστικά, στα οποία στηρίζονται ακόμα και για τις κοντινές τους μετακινήσεις οι κάτοικοι της περιφέρειας.

Το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών άναψε για δεύτερη φορά μέσα σε περίπου δύο χρόνια το πράσινο φως για νέες ανατιμήσεις στα εισιτήρια των λεωφορείων των ΚΤΕΛ, κάτι που σημαίνει ότι ανεβαίνει περαιτέρω το κόστος της καθημερινής μετακίνησης για χιλιάδες επιβάτες στην περιφέρεια. Με απόφαση του αναπληρωτή υπουργού Μεταφορών, Κωνσταντίνου Κυρανάκη εγκρίθηκε η αύξηση των κομίστρων κατά περίπου 10% τόσο στα υπεραστικά όσο και στα αστικά δρομολόγια των ΚΤΕΛ, τα οποία εξυπηρετούν το σύνολο των πόλεων της χώρας εκτός των μητροπολιτικών δικτύων της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης.

Η απόφαση έρχεται να προστεθεί στην αύξηση ύψους 9% που είχε δοθεί στον κλάδο στις αρχές του 2024, γεγονός που σημαίνει ότι σε διάστημα μικρότερο των δύο ετών τα εισιτήρια των ΚΤΕΛ έχουν αναπροσαρμοστεί σημαντικά προς τα πάνω με τις ανατιμήσεις ποσοστιαία να φτάνουν το 19%! Το γεγονός αυτό δημιουργεί στην πράξη πολίτες δύο ταχυτήτων δεδομένου ότι τα κόμιστρα του ΟΑΣΑ και του ΟΑΣΘ παραμένουν σταθερά, έχοντας μάλιστα μειωθεί την περίοδο της πανδημίας, κάτι το οποίο καθίσταται δυνατό με την κρατική επιχορήγηση των συγκοινωνιακών φορέων, κάτι το οποίο δεν ισχύει για τα ΚΤΕΛ. Και όλα αυτά τη στιγμή που υφίστανται σημαντικά παράπονα από επιβάτες ορισμένων περιοχών που αφορούν κυρίως τη συχνότητα των δρoμολογίων και τη σύνδεση των χωριών.

Η νέα ρύθμιση δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και τροποποιεί την υπουργική απόφαση που είχε εκδοθεί στα τέλη του 2023 για τον καθορισμό των κομίστρων στα αστικά και υπεραστικά λεωφορεία. Το υπουργείο αποδέχθηκε το αίτημα των επιχειρήσεων των ΚΤΕΛ που εκτελούν το μεταφορικό έργο στην περιφέρεια, επικαλούμενο τη συνεχιζόμενη αύξηση του κόστους λειτουργίας των οδικών μεταφορών. Στο σκεπτικό της απόφασης γίνεται ειδική αναφορά στην άνοδο των τιμών των καυσίμων, στο αυξημένο εργασιακό κόστος αλλά και στις δαπάνες για ανταλλακτικά και συντήρηση του στόλου των λεωφορείων που «έχουν δημιουργήσει την ανάγκη αναπροσαρμογής του κομίστρου», όπως σημειώνεται.

Οι νέες τιμές

Στο πλαίσιο αυτό επανακαθορίζονται οι τιμές των εισιτηρίων στα αστικά δίκτυα που λειτουργούν από ΚΤΕΛ σε πολλές πόλεις της χώρας, καθώς και στα αστικά δίκτυα της Ρόδου και της Κω. Το σύστημα τιμολόγησης παραμένει ζωνικό, δηλαδή οι τιμές διαφοροποιούνται ανάλογα με τη ζώνη μετακίνησης και την απόσταση που καλύπτει η διαδρομή. Οι τιμές καθορίζονται χωρίς τον ΦΠΑ 13%, ενώ στη συνέχεια προστίθεται ο φόρος και γίνεται η τελική στρογγυλοποίηση του ποσού.

Με βάση τη νέα απόφαση για τα αστικά ΚΤΕΛ:

το κανονικό εισιτήριο στην πρώτη ζώνη διαμορφώνεται στα 1,17 ευρώ, ενώ το μειωμένο εισιτήριο που αφορά κατηγορίες όπως μαθητές, φοιτητές και πολύτεκνοι ορίζεται στα 0,68 ευρώ.

Στη δεύτερη ζώνη το κανονικό εισιτήριο ανεβαίνει στα 1,56 ευρώ και το μειωμένο στα 0,88 ευρώ, ενώ

στη ζώνη Γ η τιμή φτάνει τα 2,05 ευρώ και το μειωμένο διαμορφώνεται στα 1,07 ευρώ.

Οι μετακινήσεις που καλύπτουν περισσότερες από μία ζώνες υπολογίζονται με βάση τη μεγαλύτερη ζώνη που διανύεται, ενώ για διαδρομές που πραγματοποιούνται εντός της ίδιας ζώνης ισχύει το κόμιστρο της πρώτης ζώνης.

Στις τιμές αυτές περιλαμβάνεται και η υποχρεωτική εισφορά 5% που προβλέπει ο Νόμος 2963/2001, η οποία ενσωματώνεται στο κόμιστρο πριν την επιβολή ΦΠΑ. Μετά την προσθήκη του φόρου, το τελικό ποσό που πληρώνει ο επιβάτης στρογγυλοποιείται στο πλησιέστερο δεκάλεπτο, σύμφωνα με το ισχύον καθεστώς τιμολόγησης.

Τσουχτερές και οι υπεραστικές μετακινήσεις

Αυξήσεις πέριξ του 10% προβλέπονται και για τις υπεραστικές μετακινήσεις, όπου τα εισιτήρια υπολογίζονται βάσει χιλιομετρικών συντελεστών. Οι συντελεστές αυτοί διαφοροποιούνται ανάλογα με την περιοχή της χώρας και τις ιδιαιτερότητες του δικτύου. Για τις γραμμές που εκτελούνται εντός της ίδιας περιφερειακής ενότητας, οι τιμές κυμαίνονται από 0,0943 ευρώ έως 0,1174 ευρώ ανά χιλιόμετρο και ανά επιβάτη. Περιοχές όπως η Αττική, η Αχαΐα, η Θεσσαλονίκη και η Κέρκυρα εντάσσονται στην κατηγορία με τον χαμηλότερο συντελεστή, ενώ αρκετές νησιωτικές περιοχές μεταξύ των οποίων η Λέσβος, η Σάμος και η Μύκονος κατατάσσονται στην υψηλότερη κατηγορία, με μεγαλύτερο κόστος ανά χιλιόμετρο.

Για τα τμήματα των γραμμών που εκτείνονται πέρα από τα όρια μιας περιφερειακής ενότητας, εφαρμόζεται διαφορετικός συντελεστής, ο οποίος διαμορφώνεται στα 0,0893 ευρώ ανά χιλιόμετρο. Στο ποσό αυτό περιλαμβάνεται επίσης η εισφορά που προβλέπεται από τη σχετική νομοθεσία.

Η απόφαση επηρεάζει και τις αστικές γραμμές που εξυπηρετούνται από λεωφορεία των υπεραστικών ΚΤΕΛ. Στις περιπτώσεις αυτές το ελάχιστο εισιτήριο ορίζεται στα 1,06 ευρώ και το ανώτατο στα 2,12 ευρώ, χωρίς να υπολογίζεται ο ΦΠΑ. Παράλληλα, το κατώτερο όριο κανονικού εισιτηρίου στις υπεραστικές γραμμές διαμορφώνεται στα 1,94 ευρώ, ενώ το μειωμένο εισιτήριο ορίζεται στα 0,97 ευρώ.

Να σημειωθεί ότι σήμερα το κανονικό εισιτήριο για τη διαδρομή Αθήνα – Θεσσαλονίκη κοστίζει 45 ευρώ με απλή μετάβαση και 72 ευρώ με επιστροφή, ενώ για τους φοιτητές οι αντίστοιχες τιμές είναι 35 και 60 ευρώ. Αν και ανακοινώσεις αναθεωρημένων τιμών από τις επιχειρήσεις ΚΤΕΛ δεν έχουν γίνει ακόμα, η εφαρμογή αύξησης 10% θα ανέβαζε τις τιμές σε 49,5 και 79,2 ευρώ για το κανονικό εισιτήριο και σε 38,5 και 66 ευρώ για το φοιτητικό.

Αυξήσεις και στις μηνιαίες κάρτες

Ταυτόχρονα, με το νέο πλαίσιο αυξάνονται τα κόστη και για τις μηνιαίες κάρτες απεριορίστων διαδρομών, οι οποίες δεν είχαν ανατιμηθεί προ διετίας και η τιμή τους είχε παραμείνει σταθερή. Και στις κάρτες των συγκοινωνιών της περιφέρειας εφαρμόζεται ζωνικό σύστημα με τις τιμές μη συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ να διαμορφώνονται πλέον ως εξής:

Η βασική κάρτα για την πρώτη ζώνη θα κοστίζει 53,54 ευρώ από 48,67, ενώ για τους φοιτητές το αντίστοιχο κόστος διαμορφώνεται στα 38,94 ευρώ από 35,40.

Στη ζώνη Β΄ η «ολόκληρη» κάρτα θα στοιχίζει 73,01 ευρώ από 66,37 και η φοιτητική 53,54 ευρώ από 48,67.

Στη ζώνη Γ΄ ισχύει μόνο η βασική κάρτα που θα κοστίζει 97,35 ευρώ από 88,50 σήμερα.

«Δώρο» για την ανανέωση του στόλου

Την ίδια στιγμή, το υπουργείο ετοιμάζει και ένα νέο πακέτο ενισχύσεων για την ανανέωση του στόλου των λεωφορείων των ΚΤΕΛ. Στο ερανιστικό νομοσχέδιο, για το οποίο ολοκληρώθηκε η δημόσια διαβούλευση και αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή προσεχώς, προβλέπεται επιπλέον χρηματοδότηση ύψους 8 εκατομμυρίων ευρώ, η οποία έρχεται να προστεθεί στο ήδη υφιστάμενο πρόγραμμα ύψους 30 εκατομμυρίων ευρώ για την αναβάθμιση των οχημάτων και των σχετικών υποδομών. Με το νέο πλαίσιο, η επιδότηση για την αγορά νέων λεωφορείων μπορεί να καλύπτει έως το 30% της τιμής κτήσης ενός συμβατικού οχήματος, ενώ για ηλεκτρικά ή υβριδικά λεωφορεία το ποσοστό μπορεί να φτάσει ακόμη και το 60%.

Ολοκληρώνεται το πλαίσιο για τις διαγωνιστικές διαδικασίες ανάθεσης

Παράλληλα, η κυβέρνηση επιχειρεί να ενεργοποιήσει το νέο μοντέλο ανάθεσης του συγκοινωνιακού έργου που θεσπίστηκε με τον νόμο του 2022. Στο πλαίσιο αυτό εκδόθηκαν δύο υπουργικές αποφάσεις που καθορίζουν τους βασικούς όρους των διαγωνισμών μέσω των οποίων θα ανατίθεται στο μέλλον το έργο των αστικών και υπεραστικών λεωφορειακών γραμμών.

Οι αποφάσεις αυτές προβλέπουν ότι τα δίκτυα δρομολογίων μπορούν να οργανώνονται σε μεγαλύτερες γεωγραφικές ενότητες ή «πακέτα» γραμμών, ώστε οι διαγωνισμοί να αφορούν οικονομικά βιώσιμα σύνολα μεταφορικού έργου. Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να εξισορροπηθεί η λειτουργία των γραμμών με υψηλή επιβατική κίνηση με εκείνες που παρουσιάζουν μικρότερη ζήτηση, διασφαλίζοντας ότι θα συνεχίσουν να εξυπηρετούνται και περιοχές με χαμηλότερη εμπορική απόδοση.

Στους διαγωνισμούς θα μπορούν να συμμετέχουν τόσο μεμονωμένες εταιρείες όσο και ενώσεις ή κοινοπραξίες μεταφορικών επιχειρήσεων. Ωστόσο, οι υποψήφιοι θα πρέπει να αποδεικνύουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις οικονομικής και τεχνικής επάρκειας. Μεταξύ άλλων, θα πρέπει να διαθέτουν επαρκή κύκλο εργασιών σε σχέση με την αξία της σύμβασης, να προσκομίζουν τραπεζικές εγγυήσεις που αποδεικνύουν τη χρηματοδοτική τους δυνατότητα και να έχουν εμπειρία στην παροχή υπηρεσιών μεταφοράς επιβατών.

Παράλληλα, οι ανάδοχοι θα πρέπει να διαθέτουν επαρκή στόλο λεωφορείων που να πληροί τις ισχύουσες τεχνικές και περιβαλλοντικές προδιαγραφές, καθώς και οργανωτική δομή που να διασφαλίζει την απρόσκοπτη εκτέλεση των δρομολογίων. Το νέο σύστημα προβλέπει επίσης την ενσωμάτωση ψηφιακών εργαλείων, όπως συστήματα τηλεματικής και ηλεκτρονικού εισιτηρίου, ώστε να καθίσταται δυνατή η παρακολούθηση του συγκοινωνιακού έργου σε πραγματικό χρόνο και να ενισχυθεί ο έλεγχος της λειτουργίας των γραμμών.

Να σημειωθεί ότι οι ιδιοκτήτες ΚΤΕΛ είχαν εναντιωθεί στην πρόθεση του υπουργείου να προχωρήσει τις διαγωνιστικές διαδικασίες ανάθεσης ανά Περιφέρεια και όχι ανά Περιφερειακή Ενότητα (νομό), όπως ίσχυε τώρα με τις οριστικές αποφάσεις του υπουργείου ως προς το πώς θα προχωρήσει η διαδικασία να αναμένονται.