Μια νέα, στοχευμένη παρέμβαση για τα παλαιά ληξιπρόθεσμα χρέη προς την Εφορία και τα δημόσια ταμεία επεξεργάζεται το Υπουργείο Οικονομικών, επιχειρώντας να ανοίξει έναν δίαυλο επιστροφής στη ρύθμιση για χιλιάδες οφειλέτες.

Το υπό διαμόρφωση σχήμα σύμφωνα με πληροφορίες του Newsbomb προβλέπει αποπληρωμή έως και σε 48 μηνιαίες δόσεις, αντί για 24 που είναι σήμερα το ταβάνι, με σαφή όμως φίλτρα και αυστηρή αξιολόγηση, ώστε να αποφευχθούν τα φαινόμενα κατάχρησης που σημάδεψαν προηγούμενες ρυθμίσεις από μη συνεπείς οφειλέτες.

Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία τα συνολικά χρέη προς το Δημόσιο παραμένουν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, ενώ σημαντικό τμήμα τους χαρακτηρίζεται ουσιαστικά ανενεργό. Στο οικονομικό επιτελείο εκτιμούν ότι χωρίς ένα νέο, πιο ρεαλιστικό πλαίσιο διευθέτησης, πολλές από αυτές τις οφειλές θα παραμείνουν «παγωμένες» για χρόνια, χωρίς ουσιαστική προοπτική είσπραξης.

Ρύθμιση μόνο για παλαιά χρέη

Σε συνεργασία με την ΑΑΔΕ, το υπουργείο επεξεργάζεται ένα μοντέλο που δεν θα έχει οριζόντιο χαρακτήρα. Η ρύθμιση θα αφορά αποκλειστικά παλαιές οφειλές — κυρίως χρέη που έχουν συσσωρευτεί τα προηγούμενα δύο ή τρία χρόνια — και δεν θα καλύπτει νέες υποχρεώσεις που δημιουργούνται τώρα.
Επίσης το μέτρο δεν θα αφορά οφειλέτες που χρωστούν μεγάλα ποσά, ακριβώς για να μην γίνει κατάχρηση του μέτρου από μπαταχτσήδες που αν και διαθέτουν υψηλά εισοδήματα αρνούνται να πληρώσουν.

Η βασική φιλοσοφία είναι διττή:

• αφενός να δοθεί μια πραγματική δεύτερη ευκαιρία σε όσους αποδεδειγμένα αδυνατούν να εξοφλήσουν εφάπαξ,
• αφετέρου να διαχωριστούν οι συνεπείς αλλά πιεσμένοι φορολογούμενοι από τους λεγόμενους «στρατηγικούς κακοπληρωτές».

Η ρύθμιση - ανάσα δεν έχει ακόμα κλειδώσει, ούτε βεβαίως ο ακριβής αριθμός των δόσεων. Το σενάριο για 120 δόσεις που ζητούν αρκετοί μικρομεσαίοι επιχειρηματίες δεν φαίνεται ευκταίο διότι δεν το επιτρέπουν προσώρας τα δημοσιονομικά περιθώρια.

Ρόλος-κλειδί της τεχνητής νοημοσύνης

Κεντρικό στοιχείο του νέου σχεδιασμού θα είναι η ενισχυμένη αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων και αλγοριθμικών μοντέλων. Η ΑΑΔΕ έχει ήδη εντάξει την τεχνητή νοημοσύνη στο σύστημα ελέγχων και διασταυρώσεων, και το ίδιο μοντέλο θα αξιοποιηθεί για την αξιολόγηση των αιτήσεων ένταξης στη ρύθμιση.

Το ιστορικό φορολογικής συμπεριφοράς του κάθε πολίτη θα παίζει καθοριστικό ρόλο. Όσοι στο παρελθόν εντάχθηκαν επανειλημμένα σε ρυθμίσεις μόνο για να εξασφαλίσουν φορολογική ενημερότητα και στη συνέχεια τις εγκατέλειψαν, είναι πιθανό να βρεθούν εκτός. Αντίθετα, προβάδισμα θα έχουν φορολογούμενοι που, παρά τις δυσκολίες, επιδεικνύουν σταθερή προσπάθεια συμμόρφωσης.
Με απλά λόγια, το νέο πλαίσιο δεν θα λειτουργεί ως «ασφαλές καταφύγιο», αλλά ως εργαλείο επανένταξης για όσους πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια.

Ποιοι μπορούν να ενταχθούν

Με βάση τον μέχρι τώρα σχεδιασμό, δικαίωμα ένταξης αναμένεται να έχουν:

• φυσικά πρόσωπα με αποδεδειγμένη αδυναμία άμεσης εξόφλησης,
• μισθωτοί και συνταξιούχοι με περιορισμένο διαθέσιμο εισόδημα,
• μικρομεσαίοι επαγγελματίες που έχασαν παλαιότερη ρύθμιση αλλά μπορούν να αποδείξουν βιώσιμο σχέδιο αποπληρωμής.

Η τήρηση των τρεχουσών φορολογικών υποχρεώσεων θα αποτελεί βασική προϋπόθεση. Η απώλεια της ρύθμισης, σύμφωνα με τις πληροφορίες, θα ενεργοποιεί άμεσα τα συνήθη μέτρα αναγκαστικής είσπραξης.

Ποιοι μένουν εκτός

Αντίθετα, δεν αναμένεται να γίνουν δεκτοί:

• φορολογούμενοι με υψηλά εισοδήματα και περιουσιακά στοιχεία που μπορούν να εξυπηρετήσουν
• μικρότερο αριθμό δόσεων,
• περιπτώσεις επαναλαμβανόμενης στρατηγικής αθέτησης,
• οφειλέτες που δεν είναι συνεπείς στις τρέχουσες δηλώσεις και πληρωμές τους.

Το μήνυμα που εκπέμπεται από το οικονομικό επιτελείο είναι ότι η νέα ρύθμιση δεν θα έχει χαρακτήρα «γενικής αμνηστίας», αλλά θα λειτουργεί με στοχευμένη λογική.

Τι ισχύει σήμερα

Μέχρι να τεθεί σε εφαρμογή το νέο σχήμα, παραμένουν σε ισχύ οι πάγιες ρυθμίσεις:

• 12 ή 24 δόσεις για τακτικές οφειλές,
• έως 48 δόσεις για έκτακτες υποχρεώσεις,
• δυνατότητα υπαγωγής στον εξωδικαστικό μηχανισμό.