Στον κόσμο των μεξικανικών καρτέλ, η ειρήνη δεν έρχεται ποτέ μέσω της δικαιοσύνης, αλλά μέσω της απόλυτης κυριαρχίας. Σήμερα, λοιπόν, έμαθα για τον όρο «Pax Narcotica» (ή Pax Sinaloa), μια κυνική έννοια που περιγράφει τις περιόδους όπου η βία μειώνεται αισθητά επειδή ένα συγκεκριμένο καρτέλ έχει καταφέρει να εξοντώσει όλους τους αντιπάλους του.

Σε αυτή την ιδιότυπη «ναρκο-ειρήνη», οι δολοφονίες περιορίζονται, όχι γιατί οι εγκληματίες έγιναν καλοί, αλλά γιατί δεν έχουν πλέον λόγο να πολεμούν για την επικράτειά τους.

Η ισορροπία του τρόμου

Η θεωρία πίσω από την Pax Narcotica υποστηρίζει ότι όταν μια οργάνωση, όπως το Καρτέλ Σιναλόα στο παρελθόν ή το CJNG του Ελ Μέντσο πιο πρόσφατα, γίνεται μονοπώλιο, δημιουργεί μια σταθερότητα. Το καρτέλ ελέγχει τα σύνορα, τους τοπικούς άρχοντες και τις οδούς διακίνησης, λειτουργώντας σχεδόν σαν ένα «σκιώδες κράτος».

Για τον απλό πολίτη, αυτή η περίοδος μπορεί να φαντάζει πιο ασφαλής, καθώς οι αιματηρές συγκρούσεις στους δρόμους και οι εκρηκτικοί μηχανισμοί σταματούν, εφόσον το κυρίαρχο καρτέλ έχει επιβάλει τον δικό του «νόμο και τάξη».

Γιατί ο θάνατος του αρχηγού είναι «κακό μαντάτο»

Εδώ όμως κρύβεται η τραγική ειρωνεία που βλέπουμε σήμερα με τον θάνατο του Ελ Μέντσο. Για τις αρχές, η εξόντωση ενός βαρόνου είναι μια τεράστια επιτυχία, αλλά για την κοινωνία σημαίνει συχνά το τέλος της Pax Narcotica. Όταν ο «εγγυητής» της σταθερότητας φεύγει από τη μέση, δημιουργείται ένα κενό εξουσίας. Οι υπαρχηγοί αρχίζουν να μάχονται μεταξύ τους για τη διαδοχή, ενώ αντίπαλα καρτέλ βρίσκουν την ευκαιρία να εισβάλουν σε εδάφη που μέχρι χθες ήταν «απροσπέλαστα».

Αυτό που έμαθα σήμερα είναι ότι η πτώση ενός ισχυρού βαρόνου λειτουργεί σαν να τραβάς το καπάκι από μια χύτρα ταχύτητας. Η βία που ακολουθεί δεν είναι τυχαία, αλλά το αποτέλεσμα της κατάρρευσης μιας εύθραυστης ισορροπίας. Στο Μεξικό, η ιστορία έχει δείξει ότι κάθε φορά που ένας «βασιλιάς» πέφτει, η Pax Narcotica δίνει τη θέση της σε έναν νέο κύκλο αίματος, μέχρι ο επόμενος ισχυρός να καταφέρει να επιβάλει τη δική του, σιδηρά ειρήνη.