Οι βασικές διατάξεις του νομοσχεδίου: επιστροφές ενοικίων σε εκπαιδευτικούς και υγειονομικούς, περιορισμοί στις βραχυχρόνιες μισθώσεις, επιδοτήσεις για ανακαινίσεις σε ενοικιαζόμενα και επέκταση των κινήτρων μετεγκατάστασης

Σε μια αγορά όπου οι αναλυτές δεν διακρίνουν ακόμη «ταβάνι» στις τιμές των ακινήτων και τα ενοίκια συνεχίζουν να αυξάνονται με διψήφια ποσοστά, η κυβέρνηση ανοίγει τον φάκελο της στεγαστικής κρίσης με μια πρώτη, συμπληρωματική δέσμη παρεμβάσεων.

Το πακέτο μέτρων που παρουσίασαν τα συναρμόδια υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Κοινωνικής Συνοχής επιχειρεί να απαντήσει ταυτόχρονα σε δύο πιεστικά μέτωπα: στη δυσκολία εύρεσης στέγης για εργαζόμενους και δημόσιους λειτουργούς σε ακριβές περιοχές και στο έλλειμμα προσφοράς κατοικιών, που εκτιμάται σήμερα σε περίπου 180.000 ακίνητα.

Κεντρική πρόβλεψη του νομοσχεδίου είναι η επιστροφή δύο ενοικίων αντί ενός, χωρίς εισοδηματικά κριτήρια, σε εκπαιδευτικούς της δημόσιας εκπαίδευσης, ιατρούς και νοσηλευτές που μισθώνουν κατοικία στον τόπο υπηρεσίας τους εκτός Περιφέρειας Αττικής, με εξαίρεση την Περιφερειακή Ενότητα Νήσων, και εκτός Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης. Πρόκειται για μια παρέμβαση που, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, αφορά περίπου 50.000 δικαιούχους και έρχεται να καλύψει ένα υπαρκτό κενό, καθώς σε πολλές περιοχές το κόστος στέγασης λειτουργεί πλέον αποτρεπτικά ακόμη και για βασικές υπηρεσίες του Δημοσίου.

Παράλληλα, το νομοσχέδιο σφίγγει περαιτέρω το πλαίσιο για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις. Στους περιορισμούς που ισχύουν ήδη στο 1ο, 2ο και 3ο Δημοτικό Διαμέρισμα του Δήμου Αθηναίων προστίθεται πλέον και η Α΄ Δημοτική Κοινότητα του Δήμου Θεσσαλονίκης. Επιπλέον, προβλέπεται ότι σε περιοχές όπου ισχύει απαγορευτικό, αν ένα ακίνητο μεταβιβαστεί για οποιαδήποτε αιτία, διαγράφεται από το Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής και δεν μπορεί να επανεγγραφεί όσο διαρκεί ο περιορισμός, κλείνοντας τα «παράθυρα» επαναφοράς μέσω αγοραπωλησιών.

Στην πλευρά της προσφοράς, το βάρος πέφτει στις επιδοτήσεις για ανακαινίσεις ενοικιαζόμενων κατοικιών. Το νέο «Ανακαινίζω–Ενοικιάζω», με προϋπολογισμό που εκτιμάται στα 400–500 εκατ. ευρώ, αλλάζει φιλοσοφία, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στις δαπάνες επισκευών και λιγότερο στην καθαρή ενεργειακή αναβάθμιση. Οι επιδοτήσεις μπορούν να φτάσουν έως τις 36.000 ευρώ, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί, με στόχο να επιστρέψουν στην αγορά κλειστά ή υποβαθμισμένα ακίνητα που σήμερα παραμένουν εκτός μισθωτικής χρήσης.

Ξεχωριστό κεφάλαιο στο νομοσχέδιο αποτελούν τα κίνητρα μετεγκατάστασης σε περιοχές που αντιμετωπίζουν έντονη πληθυσμιακή συρρίκνωση. Το πρόγραμμα «Μετεγκατάσταση», που αρχικά εφαρμόστηκε πιλοτικά στην Περιφερειακή Ενότητα Έβρου και στους δήμους Σουφλίου, Διδυμοτείχου και Ορεστιάδας, επεκτείνεται πλέον σε Δήμους και Δημοτικές Ενότητες των Περιφερειακών Ενοτήτων Δράμας, Φλώρινας, Κιλκίς, Σερρών, Πέλλας και Καστοριάς, ενώ εντάσσονται και πρωτεύουσες νομών με μείωση πληθυσμού. Η οικονομική ενίσχυση εξισώνεται στα 10.000 ευρώ για όλους, ανεξαρτήτως μεγέθους οικισμού, και το πρόγραμμα ανοίγει σε τηλεργαζόμενους, συνταξιούχους, αποφοίτους πανεπιστημίου που παραμένουν στους δήμους για εργασία, καθώς και σε Έλληνες του εξωτερικού. Προβλέπεται, επίσης, η δυνατότητα προκαταβολής μέρους της πρώτης δόσης πριν από τη μετεγκατάσταση, ώστε να διευκολυνθεί το αρχικό κόστος μετακίνησης.

Το σύνολο των παρεμβάσεων αποτυπώνεται στο νομοσχέδιο που παρουσιάστηκε στην πρόσφατη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου από τα συναρμόδια υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Κοινωνικής Συνοχής, με στόχο την ενεργοποίηση των μέτρων μέσα στο προσεχές διάστημα.