Με τη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης τα λεωφορεία θα καταγράφουν όχι μόνο την οδηγική συμπεριφορά αλλά και κυκλοφοριακά δεδομένα και τα προβλήματα υποδομών

Στο κυνήγι των ελέγχων για τις παραβάσεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας θα μπουν 600 λεωφορεία της ΟΣΥ καταγράφοντας προβλήματα του οδικού δικτύου αλλά και «μοιράζοντας» κλήσεις.

Ψηφιακές κάμερες με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης θα τοποθετηθούν σε επιλεγμένα 600 λεωφορεία της ΟΣΥ, που θα εντοπίζουν παραβάσεις με στόχο όχι μόνο να διασφαλίζουν την απρόσκοπτη κίνηση των οχημάτων στις λεωφορειολωρίδες αλλά να καταγράφουν τα προβλήματα του οδικού δικτύου.

Στον «αέρα» βρίσκεται ήδη ο διαγωνισμός της ΟΣΥ για την προμήθεια λειτουργίας του «Συστήματος Καταγραφής και Ανάλυσης Συνθηκών Οδικού Δικτύου, Κυκλοφοριακής Κίνησης και Τροχαίων Παραβάσεων με Ειδικές Ηλεκτρονικές Συσκευές (Σταθερές Κάμερες) με πρόβλεψη και του άρθρου 107 ΚΟΚ». Πρόκειται για έργο αξίας άνω των 1,56 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ. και χρόνο υλοποίησης 12 μηνών, με καταληκτική ημερομηνία υποβολής προσφορών την Δευτέρα 8 Δεκεμβρίου 2025, και την αποσφράγιση των προσφορών για την Πέμπτη 11 Δεκεμβρίου.

Το σύστημα με τις ψηφιακές κάμερες ήδη εφαρμόζεται πιλοτικά σε 10 λεωφορειακές γραμμές της Αττικής. Είναι τοποθετημένες σε σημείο όπου μπορούν να καταγράψουν κάθε όχημα που εισβάλλει παράνομα στη λεωφορειολωρίδα, ποιος έχει παρκάρει παράνομα αλλά και πολλές ακόμη παραβάσεις.

Πώς θα λειτουργεί

Το σύστημα θα συλλέγει, θα αποθηκεύει και θα αναλύει δεδομένα σε πραγματικό χρόνο σχετικά με: τις συνθήκες κυκλοφορίας και τη ροή των οχημάτων, την κατάσταση των οδικών υποδομών (π.χ. φθορές, λακκούβες, ρωγμές), και τις τροχαίες παραβάσεις που διαπράττονται γύρω από τα λεωφορεία, όπως παράνομη στάση, παραβίαση ερυθρού σηματοδότη ή κίνηση οχημάτων στις λεωφορειολωρίδες.

Πιο συγκεκριμένα, σκοπός του έργου, όπως επισημαίνεται, στην προκήρυξη, είναι η βελτιστοποίηση της λειτουργίας του δικτύου της Ο.ΣΥ., η ενίσχυση της ασφάλειας επιβατών και οδηγών, η μείωση του λειτουργικού κόστους και η άμεση ενημέρωση των αρμόδιων αρχών για συμβάντα που απαιτούν παρέμβαση. Παράλληλα, το έργο στοχεύει στη συλλογή πολύτιμων δεδομένων που θα χρησιμοποιηθούν για τη βελτίωση των δρομολογίων, τον εντοπισμό σημείων συμφόρησης και τη χάραξη πολιτικών βιώσιμης κινητικότητας.

Η εγκατάσταση του συστήματος στηρίζεται σε τεχνολογίες αιχμής, όπως οι ψηφιακές κάμερες υψηλής ανάλυσης, ικανές να λειτουργούν μέρα και νύχτα, καταγράφοντας εικόνες και βίντεο με ακρίβεια, αισθητήρες IoT (Internet of Things) που θα συλλέγουν δεδομένα σε πραγματικό χρόνο, αλγορίθμους τεχνητής νοημοσύνης (AI) και μηχανικής όρασης για την αυτόματη αναγνώριση αντικειμένων, οχημάτων και παραβάσεων, ενώ το σύστημα θα διαθέτει πλατφόρμα διαχείρισης στο cloud, μέσω της οποίας το προσωπικό της Ο.ΣΥ. θα μπορεί να παρακολουθεί, να αναλύει και να οπτικοποιεί τα δεδομένα.

Το λογισμικό του συστήματος θα μετατρέπει τις πολλαπλές ροές βίντεο σε αναλυτικά στοιχεία, ενώ θα προσφέρει δυνατότητες πρόβλεψης της κυκλοφορίας και έγκαιρης ειδοποίησης για τροχαία συμβάντα ή προβλήματα στο οδικό δίκτυο.

Η κεντρική πλατφόρμα θα αποτελεί τον πυρήνα του συστήματος και θα περιλαμβάνει τέσσερα βασικά υποσυστήματα:

Αξιολόγηση συμπεριφοράς οδηγών και εντοπισμού παραβάσεων ΚΟΚ: Θα εντοπίζει και θα καταγράφει σε πραγματικό χρόνο παραβάσεις, όπως παράνομη στάση, παραβίαση σηματοδότη ή κυκλοφορία σε λεωφορειολωρίδα με τις κλήσεις να αποστέλλονται απευθείας στη θυρίδα του πολίτη.

Πολλαπλή παρακολούθηση οχημάτων και στόλου: Θα παρέχει ζωντανή εικόνα των λεωφορείων και της κυκλοφορίας μέσω διαδραστικών χαρτών.

Αξιολόγηση δομικής υγείας των οδικών αρτηριών: Θα αναγνωρίζει φθορές, ρωγμές και ανωμαλίες, ταξινομώντας τις ανάλογα με τη σοβαρότητα.

Οπτικοποίηση στατιστικών και δεδομένων: Θα παρουσιάζει όλα τα ευρήματα μέσα από γραφήματα, πίνακες και χάρτες θερμότητας.

Οι αλγόριθμοι τεχνητής νοημοσύνης που θα χρησιμοποιηθούν έχουν εκπαιδευτεί με πραγματικά δεδομένα κυκλοφορίας, επιτρέποντας στο σύστημα να αναγνωρίζει και να ταξινομεί διαφορετικά είδη οχημάτων (αυτοκίνητα, φορτηγά, μοτοσικλέτες, λεωφορεία).

Με βάση τα δεδομένα που συλλέγονται, θα υπολογίζονται κρίσιμες μετρικές όπως: ο αριθμός και η ταχύτητα οχημάτων ανά κατηγορία, ο μέσος χρόνος καθυστέρησης, τα επίπεδα συμφόρησης, και οι εκπομπές CO2 ανά ροή κυκλοφορίας.

Τα δεδομένα αυτά θα απεικονίζονται με θερμικούς χάρτες, επιτρέποντας στον οργανισμό να εντοπίζει έγκαιρα προβληματικά σημεία του δικτύου. Η τεχνολογία αυτή θα βοηθήσει όχι μόνο στην καλύτερη διαχείριση του στόλου, αλλά και στη λήψη αποφάσεων πολιτικής για τη βελτίωση των αστικών μετακινήσεων.

Με το νέο σύστημα εκτιμάται ότι θα ενισχυθεί η ασφάλεια οδηγών και επιβατών, θα βελτιωθεί η ποιότητα των δρομολογίων, ενώ ταυτόχρονα θα μειωθούν οι καθυστερήσεις και το λειτουργικό κόστος με παράλληλη βελτίωση των οδικών υποδομών, χάρη στην ανάλυση των φθορών και της δομικής υγείας των δρόμων.

Μέσω της πλατφόρμας, το προσωπικό της Ο.ΣΥ. θα μπορεί να παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο τη θέση και την κατάσταση κάθε λεωφορείου, τις παραβάσεις που έχουν καταγραφεί, αλλά και τις περιοχές με αυξημένη συμφόρηση ή κακή οδική κατάσταση. Όλα τα δεδομένα θα είναι διαθέσιμα με δυνατότητα εξαγωγής στατιστικών, φίλτρων αναζήτησης και ιστορικού.

Η εφαρμογή έρχεται ως αποτέλεσμα του άρθρου 107 του νέου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, το οποίο επιτρέπει τη διαπίστωση τροχαίων παραβάσεων μέσω ειδικών ηλεκτρονικών συσκευών και καμερών, υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει σαφής προειδοποίηση προς το κοινό.

Το σύστημα της Ο.ΣΥ. θα λειτουργεί αποκλειστικά ως καταγραφικό μέσο, αποστέλλοντας αυτοματοποιημένα τα δεδομένα στον αρμόδιο φορέα χωρίς οποιαδήποτε ανάλυση ή παρέμβαση από τον οργανισμό.

Παράλληλα, η Ο.ΣΥ. έχει ξεκινήσει διαδικασίες συμμόρφωσης με τη νομοθεσία περί προστασίας προσωπικών δεδομένων (GDPR), τόσο για το προσωπικό της όσο και για τους πολίτες, εξασφαλίζοντας ότι η συλλογή και επεξεργασία δεδομένων θα πραγματοποιείται με πλήρη σεβασμό στην ιδιωτικότητα, όπως σημειώνεται στη διακήρυξη.

Το νέο σύστημα θα μπορεί να διαλειτουργεί με τα πληροφοριακά συστήματα του Δημοσίου Τομέα και συγκεκριμένα το Μητρώο Οχημάτων του Υπουργείου Μεταφορών, το φορολογικό μητρώο της ΑΑΔΕ, το Μητρώο Πολιτών του Υπουργείου Εσωτερικών και το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας (ΕΜΕπ.).

Προβλέπεται μάλιστα να είναι επεκτάσιμο, ώστε στο μέλλον να μπορεί να αναγνωρίζει και νέες κατηγορίες παραβάσεων, όπως υπέρβαση ταχύτητας, παράβαση διάβασης πεζών ή απρόσεκτη οδήγηση.

Η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης αναλύεται σε 900.000 ευρώ (1.116.000 ευρώ με ΦΠΑ) για το βασικό έργο και 360.000 ευρώ (446.400 ευρώ με ΦΠΑ) ως δικαίωμα προαίρεσης, δηλαδή για πιθανή επέκταση του φυσικού αντικειμένου έως 40% του αρχικού προϋπολογισμού.

Η διάρκεια της σύμβασης ορίζεται σε 12 μήνες, με δυνατότητα παράτασης, σε περίπτωση που δεν έχει ολοκληρωθεί πλήρως η εγκατάσταση ή η προμήθεια του εξοπλισμού.

Η πιλοτική λειτουργία θα επιτρέψει την προσαρμογή των παραμέτρων του συστήματος στις πραγματικές ανάγκες, ενώ το προσωπικό της Ο.ΣΥ. θα εκπαιδευτεί στη χρήση της πλατφόρμας και των εργαλείων ανάλυσης από τον ανάδοχο του έργου.

Κυρανάκης: «Η τεχνολογία μας δίνει τη δυνατότητα να έχουμε συνεπή δρομολόγια, μικρότερες χρονοαποστάσεις και ένα επίπεδο ελέγχου που ενισχύει την οδική ασφάλεια για όλους»

Όπως δήλωσε στο ΑΠΕ - ΜΠΕ, ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης, οι 600 νέες κάμερες που θα προστεθούν στον στόλο των καμερών που λειτουργούν ήδη πιλοτικά στα λεωφορεία, έρχονται να ενισχύσουν ένα μέτρο που αποδίδει. «Όσο περισσότερο προστατεύουμε τις λεωφορειολωρίδες από παράνομη χρήση τους, τόσο πιο γρήγορα κινούνται τα λεωφορεία και αυτό είναι κάτι που νιώθει άμεσα ο πολίτης στη στάση» τόνισε.

«Η επιτήρηση δεν γίνεται για να "γράψουμε" όσο το δυνατόν περισσότερους οδηγούς. Γίνεται για να λειτουργεί σωστά ένα δίκτυο που εξυπηρετεί εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους κάθε μέρα. Οι πρώτες κάμερες έχουν εγκατασταθεί πιλοτικά σε 10 λεωφορεία και ο αλγόριθμος έχει εκπαιδευτεί. Ο διαγωνισμός για τις 600 κάμερες βρίσκεται στον «αέρα», η Περιφέρεια Αττικής προχωρά τη δική της εγκατάσταση σταθερών καμερών, και μαζί με το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης ολοκληρώνουμε το ενιαίο πληροφοριακό σύστημα που θα διαχειρίζεται όλες τις παραβάσεις με ακρίβεια και διαφάνεια. Η τεχνολογία μας δίνει τη δυνατότητα να έχουμε συνεπή δρομολόγια, μικρότερες χρονοαποστάσεις και ένα επίπεδο ελέγχου που ενισχύει την οδική ασφάλεια για όλους. Δεν τιμωρούμε, σεβόμαστε τον άνθρωπο που περιμένει καθημερινά το λεωφορείο για να φτάσει στη δουλειά του, στο σπίτι του, στις υποχρεώσεις του» επισήμανε ο αναπληρωτής υπουργός.