Για τους περισσότερους άντρες, το κλάμα παραμένει ένα ταμπού κρυμμένο πίσω από χιούμορ, κυνισμό ή σιωπή. Εκτός αν υπάρχει μπάλα. Εκεί, στις κερκίδες, επιτρέπεται.
Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Frontiers in Psychology, το ποδόσφαιρο λειτουργεί ως η μοναδική «νόμιμη» αφορμή για δάκρυα, ένα πεδίο όπου ο ανδρισμός όχι μόνο δεν απειλείται, αλλά επικυρώνεται.
Οι κερκίδες ως καταφύγιο
Αν έχεις βρεθεί σε ελληνικό γήπεδο, το έχεις δει: άντρες που στην κηδεία του πατέρα τους δεν έριξαν ούτε δάκρυ, λυγίζουν μπροστά σε ένα γκολ στο 93’. Φωνάζουν, αγκαλιάζουν αγνώστους, πλαντάζουν. Και κανείς δεν τους κρίνει. Αντίθετα, «κοίτα τον τρελό, πόσο το ζει!».
@championsleague The beautiful game ❤️ #ChampionsLeague #UCL #Inter #Emotional ♬ atlantis - vinn
Είναι η απόλυτη «κοινωνική άδεια» για συναίσθημα. Οι ψυχολόγοι τη λένε social legitimization of crying, την κοινωνική νομιμοποίηση του κλάματος. Δεν αλλάζει ο άνθρωπος, αλλά το πλαίσιο. Στην καθημερινότητα, το δάκρυ σημαίνει αδυναμία. Στο γήπεδο, σημαίνει πάθος, πίστη, ταύτιση.
Το ποδόσφαιρο γράφει το σενάριο
Το γήπεδο είναι θεατρική σκηνή. Σου δίνει έτοιμο το λεξιλόγιο του συναισθήματος: «αδικία», «ήρωας», «κατάρρευση», «θαύμα». Δεν χρειάζεται να ψάξεις τι νιώθεις, η ιστορία είναι γραμμένη. Για αυτό και βλέπεις πατεράδες και γιους να κλαίνε με τον ίδιο τρόπο σε χαμένους τελικούς. Το ξέσπασμα είναι συλλογικό, σχεδόν ιερό.
Στον έρωτα δεν υπάρχει VAR
Στις σχέσεις, όμως, δεν υπάρχουν replay. Δεν ξέρεις ποιος φταίει, ούτε ποιος σκόραρε εναντίον ποιανού. Το συναίσθημα είναι πιο θολό, πιο επικίνδυνο. Εκεί, ο άντρας συχνά σωπαίνει. Αντί για δάκρυ, λέει «εντάξει, μωρέ, πάμε παρακάτω».
Το δάκρυ ως ταυτότητα
Το παράδοξο είναι σκληρό: ο ίδιος άντρας που δεν μπορεί να πει «με πόνεσες» σε μια σχέση, μπορεί να ξεσπάσει αγκαλιάζοντας έναν άγνωστο στην κερκίδα. Το ποδόσφαιρο γίνεται άλλοθι, ένα κοινωνικά αποδεκτό πλαίσιο για να νιώσεις χωρίς να απολογείσαι.
Ίσως, τελικά, το ερώτημα δεν είναι «αν κλαίνε οι άντρες», αλλά πού το επιτρέπουμε. Γιατί όταν το μοναδικό μέρος που ένας άντρας νιώθει ασφαλής να λυγίσει είναι το γήπεδο, τότε το πρόβλημα δεν είναι το ποδόσφαιρο. Είναι όλα τα υπόλοιπα.
