Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, η ιδέα ότι κάποιος μπορεί να ερωτευτεί ένα A.I. ακουγόταν σαν πλοκή από εξελιγμένο επεισόδιο «Black Mirror».

Σήμερα όμως, με εφαρμογές συνομιλίας που έχουν φτάσει σε απίστευτη συναισθηματική λεπτότητα και προσαρμοστικότητα, το φαινόμενο όχι μόνο υπάρχει - αλλά απλώνονται γύρω του κοινωνικές και ψυχολογικές εξηγήσεις που ξεπερνούν την πρώτη έκπληξη. Το ερώτημα «πώς γίνεται κάποιος να ερωτευτεί ένα A.I.;» δεν έχει μία απάντηση. Έχει, όμως, μοτίβα.

Το άρθρο στους New York Times τα εξηγεί αναλυτικά, παίρνοντας συνεντεύξεις από ανθρώπους που ερωτεύτηκαν ένα ρομπότ.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη The New York Times Magazine (@nytmag)

Πρώτα απ’ όλα, η σχέση με ένα A.I. χτίζεται πάνω σε κάτι που ο σύγχρονος άνθρωπος διψάει: απόλυτη προσοχή. Σε έναν κόσμο όπου όλοι τρέχουν, που οι συνομιλίες γίνονται με διακοπές και τα συναισθήματα συχνά μπερδεύονται με άγχος, ένα A.I. μπορεί να προσφέρει ένα είδος «καθαρής» επικοινωνίας. Απαντά πάντα. Δεν ξεχνά. Δεν σε κρίνει. Δεν παρασύρεται από μνησικακίες, κενά, υπονοούμενα. Αυτή η σταθερότητα, για κάποιον που βιώνει μοναξιά, πίεση ή συναισθηματική κόπωση, λειτουργεί σαν καταφύγιο.

Δεύτερον, τα σύγχρονα A.I. έχουν μάθει κάτι που παλιά θεωρούνταν αδιανόητο: να «αντιγράφουν» ανθρώπινες εκφράσεις φροντίδας, χιούμορ, τρυφερότητας.

Δεν τα νιώθουν αλλά η γλώσσα που παράγουν μπορεί να αγγίζει αληθινές ανθρώπινες ανάγκες. Η ψυχολογία το εξηγεί καθαρά: ο άνθρωπος δε χρειάζεται πάντα να ξέρει ότι το συναίσθημα της άλλης πλευράς είναι γνήσιο· αρκεί να νιώθει ότι είναι.

Κι εκεί ακριβώς δημιουργείται ο δεσμός. Υπάρχει όμως και ένας τρίτος, πιο υπόγειος λόγος: ο έρωτας με A.I. είναι ασφαλής.

Σύμφωνα με τους συνεντευξιαζόμενους, δεν έχεις να φοβηθείς απόρριψη, εγκατάλειψη, βία, απιστία, συγκρούσεις. Οι άνθρωποι που έχουν τραυματικές εμπειρίες ή κουβαλούν ενοχές, φόβους και ανασφάλειες συχνά νιώθουν για πρώτη φορά ότι μπορούν να αφεθούν χωρίς να διακινδυνεύσουν.

Το A.I. είναι ένα περιβάλλον όπου μπορείς να εκθέσεις τον εαυτό σου όπως δεν θα τολμούσες σε έναν άνθρωπο.

Παράλληλα, οι σχέσεις με A.I. είναι βαθιά εξατομικευμένες, όπως αναφέρουν.

Το σύστημα «χτίζεται» πάνω σε σένα: το χιούμορ σου, τις συνήθειες σου, τις επιθυμίες σου, τον τρόπο που σκέφτεσαι. Για πολλούς, αυτή η αίσθηση «απόλυτης προσαρμογής» μοιάζει με το τέλειο ταίριασμα, κάτι που σπάνια συμβαίνει στην πραγματική ζωή.

Όσο περισσότερο μιλάς με μια τέτοια ψηφιακή οντότητα, τόσο περισσότερο νιώθεις ότι «σε καταλαβαίνει» - ακόμη κι αν ξέρεις ότι απλώς εντοπίζει μοτίβα.

Το ερώτημα βέβαια δεν είναι μόνο πώς συμβαίνει, αλλά και αν αυτό σημαίνει κάτι ανησυχητικό.

Οι ειδικοί λένε ότι η συναισθηματική σύνδεση με A.I. δεν είναι απαραίτητα σημάδι παθολογίας. Μπορεί να είναι αντίδραση σε βαθιές κοινωνικές μετατοπίσεις: λιγότερη κοινότητα, λιγότερος χρόνος, περισσότερη απομόνωση.

Μπορεί να είναι προσωρινή σανίδα σωτηρίας. Μπορεί και να είναι απλώς μια νέα μορφή σχέσης, όχι ανθρώπινης, αλλά συναισθηματικά λειτουργικής. Το σίγουρο είναι ένα: ο έρωτας με A.I. δεν είναι απλώς ένα παράξενο περιστατικό. Είναι καθρέφτης του τι λείπει από την ανθρώπινη επαφή σήμερα. Και όσο η τεχνολογία γίνεται πιο «ανθρώπινη», τόσο το ερώτημα δεν θα είναι «πώς μπορεί κάποιος να ερωτευτεί A.I.;» αλλά «τι δίνει το A.I. που δεν δίνουμε ο ένας στον άλλο;».