Για «δυναμική επανεμφάνιση» της τρομοκρατικής οργάνωσης Ισλαμικό Κράτος (ISIS) στη βορειανατολική Συρία κάνουν λόγο τα διεθνή μέσα ενημέρωσης, περιγράφοντας την κατάσταση στην επαρχία Ντέιρ αλ-Ζορ.

Στη βορειοανατολική Συρία, το ISIS έχει εντείνει τις επιθέσεις του εναντίον των κουρδικών δυνάμεων, εκμεταλλευόμενο τη σταδιακή αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων από την περιοχή.

Στα τέλη Οκτωβρίου, καθώς η θερμοκρασία αρχίζει να πέφτει, άτομα με στρατιωτικά οχήματα κινούνται γύρω από την πόλη Σουχάιλ. «Στο Ντέιρ αλ-Ζορ, τα μέλη του Ισλαμικού Κράτους έχουν ενσωματωθεί πλήρως στον τοπικό πληθυσμό», εξηγεί ο Ααγιέντ Αλ-Τούρκι Αλ-Χαμπίλ, γνωστός ως «Αμπού Άλι Φουλάντ», διοικητής των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF), του ένοπλου βραχίονα της Αυτόνομης Διοίκησης της Βόρειας και Ανατολικής Συρίας.

ISIS: Η αλλαγή στη Συρία με τον αλ-Σαράα στην εξουσία

Από τον Δεκέμβριο του 2024, όταν ο Αχμέντ αλ-Σαράα ανέλαβε την εξουσία ανατρέποντας το καθεστώς του Μπασάρ αλ-Άσαντ, οι επιθέσεις των τζιχαντιστών έχουν πολλαπλασιαστεί. Μέχρι το τέλος Αυγούστου, οι SDF κατέγραψαν 117 ανάλογες περιπτώσεις, αριθμός σχεδόν διπλάσιος σε σχέση με το σύνολο του 2024. Έξι χρόνια μετά την πτώση της Μπαγκούζ, της τελευταίας πόλης του αυτοαποκαλούμενου «χαλιφάτου», το Ισλαμικό Κράτος έχει μετατραπεί σε αποκεντρωμένη και ευέλικτη ανταρτική οργάνωση.

Η πλειονότητα των επιχειρήσεών του ISIS πραγματοποιούνται στην επαρχία Ντέιρ αλ-Ζορ, μια εκτεταμένη έρημο με κυρίως αραβικό πληθυσμό, που υπήρξε κάποτε προπύργιο της οργάνωσης, και σήμερα ζουν περίπου 3.000 μαχητές. Η αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών, βασικού συμμάχου των Κούρδων στον πόλεμο κατά των τζιχαντιστών, έχει δημιουργήσει κενό ασφάλειας.

Από τον Απρίλιο, η Ουάσιγκτον έχει αποσύρει περίπου 500 από τους 2.000 στρατιώτες της που παραμένουν στη Συρία, κλείνοντας βάσεις ή παραδίδοντάς 'τες στις κουρδικές δυνάμεις. Το Πεντάγωνο σχεδιάζει περαιτέρω μείωση, σε λιγότερους από 1.000 στρατιώτες τους επόμενους μήνες.

ISIS: Το κομβικό σημείο αλ-Ζορ και η αποχώρηση ΗΠΑ

Η σταδιακή αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από τη Συρία φαίνεται να έχει ανοίξει τον δρόμο για την επανεμφάνιση του Ισλαμικού Κράτους στην περιοχή της Ντέιρ αλ-Ζορ.

«Η αποχώρηση των Αμερικανών από τις δύο βάσεις, στο Κόνοκο και το Γκριν Βίλατζ, ένα πεδίο με κοιτάσματα φυσικού αερίου και ένα χωριό στα ανατολικά της Ντέιρ αλ-Ζορ, επηρέασε σοβαρά την αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF) κατά του Ισλαμικού Κράτους» εξηγεί ο πολιτικός επιστήμονας Αρθούρ Κεσνέ, του Πανεπιστημίου της Σορβόννης.

«Σήμερα, οι SDF βασίζονται κυρίως στις δικές τους πληροφορίες, που παραμένουν εύθραυστες λόγω των κακών σχέσεων με τον τοπικό πληθυσμό. Οι επιχειρήσεις τους είναι συχνά βίαιες και προκαλούν παράπλευρες απώλειες, γεγονός που μειώνει τη δημοτικότητά τους και τροφοδοτεί την αντικουρδική δυσαρέσκεια» προσθέτει. Το Ισλαμικό Κράτος, σύμφωνα με τον Κεσνέ, εκμεταλλεύεται αυτές τις εντάσεις για να στρατολογεί κατοίκους και να πείθει ακόμη και Κούρδους στρατιώτες να αυτομολούν.

«Κάποιοι τελικά εγκατέλειψαν τη μάχη», παραδέχεται ο διοικητής των SDF, Ααγιέντ Αλ-Τούρκι Αλ-Χαμπίλ.

Δύο ακόμη παράγοντες συνέβαλαν στην αναζωπύρωση της οργάνωσης. «Μετά την πτώση του Άσαντ, οι τζιχαντιστές απέκτησαν πρόσβαση σε αποθήκες όπλων που είχαν εγκαταλείψει οι δυνάμεις του Ιράν και του πρώην καθεστώτος – ακόμη και σε ρουκέτες. Εκείνη την περίοδο μπορούσες να αγοράσεις ένα Καλάσνικοφ στη μαύρη αγορά με μόλις 50 δολάρια», αναφέρει ο Αλ-Χαμπίλ.

Παράλληλα, οι δυνάμεις των Κούρδων αναγκάστηκαν να πολεμήσουν εναντίον πολιτοφυλακών που υποστηρίζονται από την Τουρκία. Τον περασμένο χειμώνα, ο Συριακός Εθνικός Στρατό, μια φιλοτουρκική συμμαχία που πλέον έχει ενσωματωθεί στον νέο στρατό της Δαμασκού, εξαπέλυσε επίθεση σε αρκετές βόρειες πόλεις υπό κουρδικό έλεγχο.

Στρατηγικά σημεία όπως το Μανμπίτζ έπεσαν στα χέρια των φιλοτουρκικών δυνάμεων, αναγκάζοντας περίπου 100.000 κατοίκους να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους.

Παράλληλα, το Ισλαμικό Κράτος χρηματοδοτεί τις επιχειρήσεις του μέσω της ζακάτ, ενός θρησκευτικού φόρου που επιβάλλει σε πολίτες και επιχειρηματίες.

«Ο αδελφός μου, που έχει επιχείρηση, δέχτηκε πρόσφατα τηλεφώνημα όπου του ζητούσαν 2.000 δολάρια, απειλώντας ότι θα επιτεθούν στην οικογένειά του», λέει ο Αλ-Χαμπίλ, προσθέτοντας ότι έχουν καταγραφεί τουλάχιστον πενήντα παρόμοιες καταγγελίες στην περιοχή της Ντέιρ εζ-Ζορ.