Η Πολωνία ζήτησε την ενεργοποίηση του Άρθρου 4 του ΝΑΤΟ, ύστερα από τις φερόμενες παραβιάσεις του εναέριου χώρου της από ρωσικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Σύμφωνα με την κυβέρνηση της Βαρσοβίας, τουλάχιστον τρία drones καταρρίφθηκαν στη διάρκεια της νύχτας, γεγονός που προκάλεσε ανησυχία και άμεση κινητοποίηση.

Τι προβλέπει το Άρθρο 4

Το Άρθρο 4 της Συμμαχίας προβλέπει ότι τα κράτη-μέλη οφείλουν να διαβουλεύονται «όποτε, κατά την άποψη οποιουδήποτε από αυτά, απειλείται η εδαφική ακεραιότητα, η πολιτική ανεξαρτησία ή η ασφάλεια οποιουδήποτε μέλους». Με απλά λόγια, δεν πρόκειται για στρατιωτική δέσμευση, αλλά για πολιτικό συναγερμό που ανοίγει τον δρόμο σε συζητήσεις, συντονισμό και πιθανές αποφάσεις αποτροπής.

Πότε έχει χρησιμοποιηθεί ξανά

Από το 1949 μέχρι σήμερα, το Άρθρο 4 έχει ενεργοποιηθεί μόλις επτά φορές – όλες μετά το 2000. Κάθε φορά, το ζητούμενο ήταν να υπάρξει κοινή στάση απέναντι σε σοβαρές κρίσεις:

2003 – Τουρκία: Επικαλέστηκε το άρθρο λόγω του πολέμου στο Ιράκ. Το ΝΑΤΟ απάντησε με αμυντικά μέτρα και την αποστολή πυραύλων Patriot.

2012 – Τουρκία: Δύο φορές μέσα στη χρονιά, μετά από συριακές επιθέσεις που κατέρριψαν τουρκικό μαχητικό και σκότωσαν πολίτες.

2014 – Πολωνία: Επικαλέστηκε το άρθρο όταν η Ρωσία κλιμάκωσε την ένταση στην Ουκρανία.

2015 – Τουρκία: Ζήτησε διαβουλεύσεις λόγω τρομοκρατικών επιθέσεων στο έδαφός της.

2020 – Τουρκία: Μετά τον θάνατο στρατιωτών της από ρωσο-συριακές επιδρομές στην Ιντλίμπ.

2022 – Οκτώ χώρες της Ανατολικής Ευρώπης: Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Γιατί έχει σημασία τώρα

Η νέα κίνηση της Πολωνίας ανεβάζει το θερμόμετρο στη Συμμαχία, καθώς οι παραβιάσεις από ρωσικά drones φέρνουν για ακόμη μία φορά τη Ρωσία και το ΝΑΤΟ σε τροχιά αντιπαράθεσης. Η Βαρσοβία ζητά διαβεβαιώσεις ότι η ασφάλειά της –και κατ’ επέκταση η ασφάλεια της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ– θα παραμείνει αδιαπραγμάτευτη.