Τεράστια αβεβαιότητα ακόμα και για την ασφάλεια ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων εκατομμυρίων πολιτών έχει προκαλέσει η κατάρρευση των ψηφιακών συστημάτων του Κτηματολογίου

Τεράστια αβεβαιότητα ακόμα και για την ασφάλεια ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων εκατομμυρίων πολιτών έχει προκαλέσει η κατάρρευση των ψηφιακών συστημάτων του Κτηματολογίου, με τον φορέα να έχει αναστείλει σχεδόν πλήρως τη λειτουργία του εδώ και τρεις ημέρες καθώς η βάση «αναβοσβήνει».

Η ψηφιοποίηση των υπηρεσιών «πρόδωσε» τη διοίκηση του Ελληνικού Κτηματολογίου

Η πολυδιαφημισμένη ψηφιοποίηση των υπηρεσιών «πρόδωσε» τη διοίκηση του Ελληνικού Κτηματολογίου, καθώς όπως αποκαλύπτεται, στηρίχτηκε σε απαρχαιωμένα συστήματα ελλιπώς συντηρημένα, τα οποία έχουν «γονατίσει» καθώς αδυνατούν να «σηκώσουν» το πρόσθετο φορτίο των νέων πολλαπλών εφαρμογών με αποτέλεσμα εδώ και αρκετά 24ωρα να μένουν ανολοκλήρωτες πολλές συναλλαγές επί ακινήτων.

Για τον διαφαινόμενο κίνδυνο ακόμα και της οριστικής αναστολής συναλλαγών, ο οποίος τελικώς χθες δεν αποσοβήθηκε, οι εργαζόμενοι είχαν ενημερώσει εδώ και ένα μήνα. Το ζήτημα έχει προκαλέσει τεράστιο πρόβλημα στην αγορά με επαγγελματίες να διαμαρτύρονται έντονα, καθώς δεν τους δινόταν ούτε η εναλλακτική λύση της φυσικής αναζήτησης στα βιβλία ακόμα και στις περιπτώσεις που είχαν φτάσει και από τα νησιά πέριξ της Αττικής.

Την κατάσταση επιδείνωναν και οι αλλεπάλληλες ανακοινώσεις του φορέα, οι οποίες πάντως δεν είχαν κοινοποιηθεί στα ΜΜΕ προκειμένου να υπάρξει και ευρεία ενημέρωση του κοινού, και έδιναν μία πλήρως αντιφατική εικόνα τόσο για το είδος της τεχνικής βλάβης όσο και για τον χρόνο αποκατάστασής της. Έτσι, την ίδια ημέρα, την Τετάρτη, μία ανακοίνωση ανέφερε πως η βλάβη εντοπίστηκε «σε σύστημα αποθήκευσης» και η άλλη «στις ηλεκτρονικές εφαρμογές υποβολής αιτήσεων για την καταχώριση εγγραπτέων πράξεων και έκδοσης πιστοποιητικών σε όλα τα τηρούμενα συστήματα δημοσιότητας», γεγονός το οποίο βάθαινε τον προβληματισμό αναφορικά με τη δυνατότητα αντιμετώπισης των σοβαρότατων αστοχιών.

Τα προβλήματα ξεκίνησαν την περασμένη Τρίτη. Συνεχίστηκαν την Τετάρτη οπότε και είχε εκδοθεί ανακοίνωση για αναστολή λειτουργίας την Πέμπτη, αλλά μετά έκτακτη ανακοίνωση διαβεβαίωνε ότι ο φορέας χθες θα λειτουργούσε κανονικά. Τελικώς για την Πέμπτη ανακοινώθηκε η πλήρης αναστολή της λειτουργίας του Κτηματολογίου, γεγονός που προκάλεσε αλυσιδωτά προβλήματα σε συμβολαιογράφους, δικηγόρους, μηχανικούς, πολίτες και δημόσιες υπηρεσίες.

Οι εργαζόμενοι είχαν προειδοποιήσει και τον Πρωθυπουργό

Αλγεινή εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι όλα αυτό δεν έσκασε ως κεραυνός εν αιθρία. Ουσιαστικά επρόκειτο για μια ...προαναγγελθείσα κατάρρευση των συστημάτων. Οι εργαζόμενοι του φορέα είχαν προειδοποιήσει εγκαίρως για την κατάσταση και τους κινδύνους που ελλόχευαν με πολυσέλιδη επιστολή τους με παραλήπτη ακόμα και τον ίδιον τον Πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη ήδη από τις 26 Μάιου.

Πολύ πριν ενσκήψει το ψηφιακό σκοτάδι, στελέχη του Κτηματολογίου είχαν απευθύνει γραπτές προειδοποιήσεις προς τη Διοίκηση και το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ζητώντας έγκαιρη παρέμβαση και τονίζοντας:

την οριακή κατάσταση των πληροφοριακών συστημάτων,
τις ανασφαλείς πρακτικές που εφαρμόζονται,
την επικείμενη κατάρρευση, αν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα.

«Τονίζουμε ότι εφόσον δεν ληφθούν δεόντως υπόψη οι επισημανθείσες ανησυχίες μας, ελλοχεύει σοβαρός κίνδυνος αποσταθεροποίησης ή και πλήρους απώλειας του συστήματος με συνακόλουθες επιπτώσεις που ενδέχεται να περιλαμβάνουν την προσωρινή ή και οριστική αναστολή των συναλλαγών επί ακινήτων», υπογράμμιζαν οι εργαζόμενοι στην επιστολή τους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεταν οι εργαζόμενοι, τα πληροφοριακά συστήματα του Κτηματολογίου βρίσκονται σε εγκαταστάσεις του φορέα, εντός ενός datacenter που κατασκευάστηκε το 2007.

«Η κατασκευή έγινε με χρηματοδότηση από το Γ’ ΚΠΣ, βασισμένη σε μελέτη του ΕΜΠ και λειτούργησε με πλήρη εξοπλισμό, συμβόλαια συντήρησης συστημάτων, επανδρωμένο Help Desk με βάρδιες, εφεδρικό κέντρο δεδομένων (Disaster Site) σε περίπτωση καταστροφής, μελέτη ασφαλείας, πλάνο switch over στο εφεδρικό κέντρο δεδομένων, το οποίο δοκιμάστηκε σε πραγματικές συνθήκες σύμφωνα με τις βέλτιστες πρακτικές, μέχρι το 2014. Μετέπειτα, λόγω μνημονιακών περικοπών, τα συστήματα έμειναν χωρίς συντήρηση, τα συμβόλαια υποστήριξης έληξαν ενώ παράλληλα πάγωσαν και οι προσλήψεις», τόνιζαν.

Έκαναν λόγο για αποσπασματικές ψηφιακές παρεμβάσεις, χωρίς τεκμηριωμένο σχεδιασμό, χωρίς καταγραφή μεθοδολογίας και χωρίς δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα. Επιπλέον, ανέφεραν πως ο ανάδοχος έργου δεν έχει ουσιαστική συμμετοχή στον σχεδιασμό, ούτε δεσμεύεται ως προς την παράδοση ή την επιχειρησιακή συνέχεια.

«Οι προγραμματισμένες παρεμβάσεις στηρίζονται σε προφορικές παραδοχές, χωρίς εκτίμηση πραγματικών δεδομένων, με χρονοδιαγράμματα που συνεχώς αναιρούνται». Το μείζον πρόβλημα φαίνεται να αφορά την προσθήκη νέων εφαρμογών στο υπάρχον – ήδη κορεσμένο και παρωχημένο – πληροφοριακό σύστημα του Κτηματολογίου με τις επιπλέον λειτουργίες να επιβαρύνουν ακόμα περισσότερο την απόδοσή του. Σύμφωνα μάλιστα με τους εργαζομένους, αυτές οι εφαρμογές υλοποιούνται χωρίς ενιαία αρχιτεκτονική, από φορείς ή εξωτερικά συνεργεία «αγνώστου ταυτότητας», όπως αναφέρουν.

Την ίδια ώρα, η ...εσωτερική αιμορραγία του οργανισμού επιδεινώνει δραματικά την κατάσταση, καθώς έμπειρα στελέχη της Διεύθυνσης Πληροφορικής έχουν παραιτηθεί με τον κίνδυνο μαζί τους να χαθεί και κρίσιμη τεχνογνωσία για τη λειτουργία, υποστήριξη και ασφάλεια του Κτηματολογίου.

Γνωστό το πρόβλημα στο υπουργείο που διαβεβαίωνε ότι τα πράγματα πάνε καλύτερα

Το ζήτημα των παρωχημένων υποδομών τεχνολογίας, των αποχωρήσεων έμπειρων στελεχών και της έλλειψης ολοκληρωμένου σχεδίου ασφαλούς μετάβασης στο κυβερνητικό νέφος (G Cloud), είχε φέρει στη Βουλή με επίκαιρη ερώτηση η βουλευτής της Πλεύσης Ελευθερίας, Ελενα Καραγεωργοπούλου.

Απαντώντας ο υφυπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Χρήστος Μπουκώρος είχε παραδεχτεί τα προβλήματα, σημειώνοντας πως «πράγματι το data center του Κτηματολογίου είναι απαρχαιωμένο από το 2007», αλλά δηλώνοντας όμως ότι έχει επιτευχθεί σημαντική πρόοδος.

«Θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι σήμερα όλα τα συστήματα πληροφορικής στο Κτηματολόγιο λειτουργούν καλύτερα σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, γιατί την τελευταία χρόνια έχει γίνει προμήθεια servers, έχει ενισχυθεί η κουλτούρα και οι πολιτικές ασφάλειας, ενισχύσαμε το cyber security και το τελευταίο διάστημα γίνεται μια προετοιμασία για ασφαλή μετάβαση στο G-Cloud, στο κυβερνητικό νέφος, που αποτελεί υποχρέωση του οργανισμού από το 2018 και όλοι συμφωνούν ότι είναι η μοναδική οδός, η μοναδική λύση για το μέλλον», ανέφερε.

Διαβεβαίωσε ότι ουδείς ιδιώτης που δεν έχει νομική ή συμβατική σχέση, έχει πρόσβαση σε στοιχεία που σχετίζονται με τον GDPR, καθώς τους βαθμούς προσβασιμότητας δίνει η υπηρεσία πληροφορικής. Αναφορικά με τις παραιτήσεις στελεχών, ο κ. Μπουκώρος τις απέδωσε στο γεγονός ότι «η αγορά στον τομέα της Πληροφορικής πληρώνει καλύτερα, δίνει μεγαλύτερους μισθούς και αυτό μου εκμυστηρεύθηκαν εμένα ορισμένα από τα στελέχη που παραιτούνται».

Ως προς τη μετάπτωση στο κυβερνητικό νέφος, ο υφυπουργός είχε ανακοινώσει τη σύναψη προγραμματικής σύμβασης με το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων στη θέση του συμβούλου: «Έχω τη διαβεβαίωση και από την Πληροφορική μας και από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων ότι τους επόμενους τρεις μήνες θα έχει γίνει η μετάπτωση στο κυβερνητικό νέφος, να τελειώνουμε μια και καλή με αυτά τα προβλήματα που ταλαιπωρούν τον φορέα, που λέγεται Ελληνικό Κτηματολόγιο».