Πριν γίνει παγκόσμιο τηλεοπτικό φαινόμενο με φανταχτερά φώτα, εντυπωσιακά σκηνικά και εκατομμύρια θεατές σε όλο τον κόσμο, η Eurovision ξεκίνησε κάπως πιο σεμνά — με 7 χώρες, 14 τραγούδια και μια μικρή σκηνή στην καρδιά της Ελβετίας.

Η πρώτη διοργάνωση του διαγωνισμού τραγουδιού της Eurovision πραγματοποιήθηκε στις 24 Μαΐου 1956 στο Λουγκάνο της Ελβετίας και αποτέλεσε το ξεκίνημα ενός θεσμού που έμελλε να αλλάξει τη σχέση της Ευρώπης με τη μουσική και τη μαζική ψυχαγωγία.

Το ξεκίνημα ενός οράματος

Η ιδέα για τον διαγωνισμό ανήκε στην Ευρωπαϊκή Ραδιοτηλεοπτική Ένωση (EBU), που είχε ιδρυθεί μόλις λίγα χρόνια νωρίτερα, το 1950. Ο σκοπός ήταν να ενισχύσει τη συνεργασία μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών και να ενώσει την ήπειρο — που ακόμα επουλωνόταν από τις πληγές του Β' Παγκοσμίου Πολέμου — μέσα από τον πολιτισμό και τη μουσική. Έτσι γεννήθηκε ο διαγωνισμός «Eurovision Grand Prix», όπως λεγόταν τότε.

Η διοργάνωση στο Λουγκάνο

Η διοργάνωση ανατέθηκε στην Ελβετία, ιδρυτικό μέλος της EBU και ουδέτερη δύναμη στον πόλεμο, και συγκεκριμένα στο Teatro Kursaal του Λουγκάνο. Παρουσιαστής της βραδιάς ήταν ο Lohengrin Filipello, ο πρώτος (και μοναδικός μέχρι το 1978) άνδρας παρουσιαστής τελικού της Eurovision.

Οι χώρες και τα τραγούδια

Στην πρώτη Eurovision συμμετείχαν μόλις 7 χώρες: Ελβετία, Βέλγιο, Γαλλία, Δυτική Γερμανία, Ιταλία, Λουξεμβούργο και Ολλανδία. Κάθε χώρα είχε δικαίωμα να στείλει δύο τραγούδια — κάτι που έγινε μόνο εκείνη τη χρονιά — οπότε συνολικά παρουσιάστηκαν 14 τραγούδια. Όλα τα κομμάτια ερμηνεύτηκαν ζωντανά με ορχήστρα και τα περισσότερα ήταν μπαλάντες με έντονα στοιχεία ρομαντισμού ή νοσταλγίας.

Η ψήφος που έμεινε μυστική

Η διαδικασία ψηφοφορίας ήταν εντελώς διαφορετική από τη σημερινή. Δεν υπήρχε κοινό, ούτε τηλεψηφοφορία. Κάθε χώρα είχε μια επιτροπή με δύο μέλη, τα οποία ψήφιζαν τα αγαπημένα τους τραγούδια — αν και δεν είναι ξεκάθαρο αν μπορούσαν να ψηφίσουν τη δική τους χώρα. Το περίεργο είναι ότι δεν δόθηκαν ποτέ επίσημα τα πλήρη αποτελέσματα, παρά μόνο ανακοινώθηκε ο νικητής: η Ελβετία.

Νικήτρια η Lys Assia με το “Refrain”

Η Ελβετία κέρδισε τον πρώτο διαγωνισμό με το τραγούδι “Refrain” που ερμήνευσε η Lys Assia — μια καλλιτέχνιδα που αργότερα θεωρήθηκε «η γιαγιά της Eurovision». Το τραγούδι ήταν μια συγκινητική ερμηνεία που ταίριαζε με το πνεύμα της εποχής, γεμάτο νοσταλγία, συναίσθημα και αισιοδοξία.

Τηλεοπτική μετάδοση με ελλείψεις

Η πρώτη Eurovision μεταδόθηκε ζωντανά σε μερικά σημεία της Ευρώπης, αλλά δεν ήταν διαθέσιμη παντού. Και δυστυχώς, το οπτικό αρχείο της βραδιάς δεν έχει διασωθεί στο σύνολό του — υπάρχουν μόνο λίγα λεπτά βίντεο με την εμφάνιση της Lys Assia και αποσπάσματα από τα παρασκήνια. Σήμερα, η Eurovision είναι πολιτιστικό γεγονός, πλατφόρμα για καλλιτέχνες, σκηνή για diversity, και καθρέφτης της σύγχρονης ευρωπαϊκής ποπ κουλτούρας. Και όλα ξεκίνησαν από το Λουγκάνο.