Ο Πρόεδρος Τραμπ έχει σκεφτεί περισσότερες από μία φορές ότι θα ήθελε να παρατείνει την παραμονή του στον Λευκό Οίκο. Μπορεί όμως να είναι υποψήφιος για επανεκλογή το 2028 και να διεκδικήσει τρίτη θητεία; Η απλή απάντηση είναι: Όχι, το Σύνταγμα δεν το επιτρέπει.

Μέχρι το τέλος της δεύτερης θητείας του, ο 78χρονος σήμερα κ. Τραμπ θα ήταν ο γηραιότερος πρόεδρος στην ιστορία.

Όπως είπε στο NBC News την Κυριακή, «δεν αστειευόταν» για την πιθανότητα να διεκδικήσει μια τρίτη προεδρική θητεία, λέγοντας σε άλλη συνέντευξή του στο «Meet the Press» ότι υπάρχουν «μέθοδοι» για να παρακαμφθεί το όριο των δύο θητειών που ορίζεται από το Σύνταγμα.

Ήταν η πρώτη φορά που ο κ. Τραμπ είχε δηλώσει ότι σκεφτόταν σοβαρά την ιδέα, την οποία είχε αντιμετωπίσει πιο συχνά ως χιουμοριστική.

Στην αρχή της δεύτερης εβδομάδας στην εξουσία του, ο κ. Τραμπ διατύπωσε την ιδέα ότι το όριο της προεδρικής θητείας μπορεί να είναι διαπραγματεύσιμο μιλώντας στους Ρεπουμπλικάνους της Βουλής κατά τη διάρκεια της ετήσιας συνάντησής τους στη Φλόριντα.

«Έχω συγκεντρώσει πολλά χρήματα για τον επόμενο αγώνα που υποθέτω ότι δεν μπορώ να χρησιμοποιήσω για τον εαυτό μου, αλλά δεν είμαι 100% γιατί δεν ξέρω», είπε ο Τραμπ προκαλώντας τα γέλια. «Νομίζω ότι δεν επιτρέπεται να είμαι υποψήφιος ξανά. Δεν είμαι σίγουρος. Επιτρέπεται;».

Στις 6 Φεβρουαρίου, σε ένα πρωινό σε ξενοδοχείο της Ουάσινγκτον, άφησε να εννοηθεί ξανά ότι η θητεία του στην εξουσία θα μπορούσε να παραταθεί πέρα από δύο τετραετείς θητείες. «Λένε ότι δεν μπορώ να είμαι ξανά υποψήφιος· αυτή είναι η έκφραση», είπε. «Τότε κάποιος είπε: «Δεν νομίζω ότι μπορείς».

Και κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του, ο κ. Τραμπ πρότεινε στους υποστηρικτές του σε μια συγκέντρωση του Σεπτεμβρίου του 2020 στη Νεβάδα ότι τα όρια θητείας δεν χαράχτηκαν σε πέτρα.

«Θα κερδίσουμε άλλα τέσσερα χρόνια στον Λευκό Οίκο», είπε. «Και μετά από αυτό, θα διαπραγματευτούμε, σωστά; Επειδή πιθανότατα, με βάση τον τρόπο που μας φέρθηκαν, δικαιούμαστε άλλα τέσσερα μετά από αυτό».

Ωστόσο, όταν ο κ. Τραμπ ρωτήθηκε από έναν δημοσιογράφο των New York Times την ημέρα των εκλογών εάν η εκστρατεία του 2024 ήταν η τελευταία του, είπε: «Αυτό πιστεύω».

Η 22η Τροπολογία του Συντάγματος, η οποία επικυρώθηκε το 1951, λέει ότι «κανένα πρόσωπο δεν μπορεί να εκλεγεί στο αξίωμα του Προέδρου περισσότερες από δύο φορές».

Η Kimberly Wehle, η οποία διδάσκει συνταγματικό δίκαιο στο Πανεπιστήμιο της Βαλτιμόρης και έγραψε ένα βιβλίο με τίτλο «Πώς να διαβάζεις το Σύνταγμα και γιατί», είπε ότι το μέτρο δεν αφήνει καμία ασάφεια και έχει σκοπό να ελέγξει το αξίωμα του πρόεδρου.

«Υπήρχε μια ανησυχία για την εδραίωση της εξουσίας με βασιλικό τρόπο», είπε. Η τροπολογία του Συντάγματος για να παρακάμψει το όριο των δύο θητειών θα ήταν μια πολύ μεγάλη διαδικασία.

Τα δύο τρίτα των πλειοψηφιών τόσο στη Βουλή όσο και στη Γερουσία απαιτούνται απλώς για να προτείνουν μια τροπολογία, πολύ περισσότερες δηλαδή από τις λεπτές πλειοψηφίες που κατέχουν οι Ρεπουμπλικάνοι και στα δυο σώματα τώρα, ή τα δύο τρίτα των πολιτειών πρέπει να ζητήσουν συνταγματική συνέλευση.

Η επικύρωση μιας τροπολογίας είναι ακόμη πιο δύσκολη: Τα τρία τέταρτα όλων των νομοθετικών σωμάτων των πολιτειών, ή αυτών των συνταγματικών συμβάσεων σε επίπεδο πολιτείας, πρέπει να την εγκρίνουν.

Τρεις ημέρες μετά την ορκωμοσία του Τραμπ για δεύτερη θητεία, ένας από τους συμμάχους του στη Βουλή, ο Αντιπρόσωπος Άντι Ογκλς, Ρεπουμπλικανός από το Τενεσί, εισήγαγε ένα μακροπρόθεσμο ψήφισμα για την τροποποίηση του Συντάγματος ωστέ να του παράσχει μια διαδρομή για μια τρίτη θητεία.

Το τμήμα του ψηφίσματος που ισχύει για τον Τραμπ διατυπώνεται ως εξής: «Κανένα πρόσωπο δεν μπορεί να εκλεγεί στο αξίωμα του Προέδρου περισσότερες από τρεις φορές, ούτε να εκλεγεί σε οποιαδήποτε πρόσθετη θητεία μετά την εκλογή του για δύο συνεχόμενες θητείες».

Ο Ογκλς υποστήριξε ότι ο Τραμπ χρειαζόταν περισσότερο χρόνο για να ολοκληρώσει την ατζέντα του και να αντιστρέψει τις πολιτικές της κυβέρνησης Μπάιντεν.

«Έχει αποδείξει ότι είναι η μόνη φυσιογνωμία στη σύγχρονη ιστορία ικανή να ανατρέψει τη φθορά του έθνους μας και να επαναφέρει την Αμερική στο μεγαλείο, και πρέπει να του δοθεί ο απαραίτητος χρόνος για να επιτύχει αυτόν τον στόχο», ανέφερε.

Ο Νταν Γκόλντμαν, Δημοκρατικός της Νέας Υόρκης, δεν βρήκε αστεία όσα είπε ο Τραμπ σχετικά με την παραμονή στην εξουσία.

Αμέσως μετά την παρατήρηση του Τραμπ τον Νοέμβριο ότι οι Ρεπουμπλικάνοι της Βουλής θα μπορούσαν να βοηθήσουν να ανοίξει ο δρόμος για μια τρίτη θητεία, ο Γκόλντμαν εισήγαγε ένα ψήφισμα για να επιβεβαιώσει ότι η 22η Τροποποίηση ισχύει για προέδρους που υπηρετούν μη διαδοχικές θητείες.

«Ο Τραμπ λειτουργεί αιωρούμενα λόγια που συχνά ισχυρίζεται ότι είναι αστεία, αλλά είναι πολύ σοβαρός γι' αυτό», είπε ο Γκόλντμαν, ο οποίος ήταν επικεφαλής σύμβουλος κατά την πρώτη παραπομπή του Τραμπ στη Βουλή. «Μιλάει για την παραμονή του και για επόμενη θητεία εδώ και χρόνια».

Στο ετήσιο γκαλά της Λέσχης των Νέων Ρεπουμπλικανών της Νέας Υόρκης τον Δεκέμβριο, ο Στίβεν Μπάνον, έμπιστος του Τραμπ, διατύπωσε την ιδέα μιας τρίτης προεδρίας. Είπε ότι ένα κενό στο Σύνταγμα θα μπορούσε να επιτρέψει στον Τραμπ να είναι υποψήφιος ξανά το 2028, επικαλούμενος τις συζητήσεις του με τον Μάικ Ντέιβις, έναν Ρεπουμπλικανό δικηγόρο και υποστηρικτή του Τραμπ.

«Επειδή δεν λέει στην πραγματικότητα για διαδοχικές θητείες», είπε ο κ. Μπάνον, «Δεν ξέρω, ίσως το ξανακάνουμε το ’28; Είστε ρε παιδιά γι’ αυτό; Τραμπ ’28;».

Οι δηλώσεις του Μπάνον προκάλεσαν επευφημίες από το πλήθος.

Μια άλλη φαινομενικά τραβηγμένη ιδέα ειπώθηκε από τους υποστηρικτές του Τραμπ ως πιθανό κενό στο Σύνταγμα. Θα συνεπαγόταν την κατάκτηση της προεδρίας του αντιπροέδρου Τζ. Ντ. Βανς το 2028 με τον Τραμπ ως αντιπρόεδρό του, μόνο και μόνο για να παραιτηθεί από το αξίωμα, ώστε ο πρόεδρος δύο θητειών να πάρει μια τρίτη θητεία.

Ωστόσο, ορισμένοι νομικοί μελετητές λένε ότι αυτή η διαδρομή θα έβρισκε εμπόδιο τη 12η Τροπολογία, η οποία δηλώνει ότι «κανένα άτομο που δεν είναι συνταγματικά επιλέξιμο για το αξίωμα του προέδρου δεν θα είναι επιλέξιμο για το αξίωμα του αντιπροέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών».

Ο Franklin D. Roosevelt εξελέγη για τέσσερις θητείες, υπηρετώντας από το 1933 έως το 1945, κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Ύφεσης και του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Πέθανε ενώ ήταν στο αξίωμα. Δεν υπήρχε τότε η 22η Τροπολογία, αλλά η εξουσία του Ρούσβελτ έγινε κινητήρια δύναμη για τον καθορισμό ορίων θητείας για τους προέδρους.

«Τέσσερις θητείες, ή δεκαέξι χρόνια, είναι η πιο επικίνδυνη απειλή για την ελευθερία μας», είπε ο Thomas E. Dewey το 1944. Υπηρέτησε ως κυβερνήτης της Νέας Υόρκης και έχασε από τον Ρούσβελτ το 1944 και από τον Χάρι Σ. Τρούμαν το 1948.