Η εξερεύνηση της Ανταρκτικής το 1916 από τον Έρνεστ Σάκλετον και την ομάδα του μετατράπηκε σε μάχη για τη ζωή τους όταν το σκάφος τους, το Endurance, παγιδεύτηκε στον πάγο.

Η διαδρομή προς ένα ασφαλές μέρος ήταν εξαντλητική. Ο Σάκλετον και δύο σύντροφοι του, ο Τομ Κριν και ο Φρανκ Γουόρσλει, ξεκίνησαν ένα ταξίδι ανάμεσα σε οροσειρές και παγετώνες σε έναν φαλαινοθηρικό σταθμό στον κόλπο Stromness. Για περισσότερο από μια μέρα, οι άνδρες έκαναν πεζοπορία στο νησί της South Georgia. Και κόντρα σε όλες τις πιθανότητες, επέζησαν.

Πιστώνουν σε μεγάλο βαθμό την επιβίωσή τους σε έναν τέταρτο ταξιδιώτη. Μια παρουσία που ένιωθαν όλοι, που πρόσφερε ελπίδα και κατεύθυνση, αλλά ποτέ δεν ήταν πραγματικά εκεί.

«Ξέρω ότι κατά τη διάρκεια αυτής της μακράς και ταραχώδους πορείας των τριάντα έξι ωρών πάνω από τα άγνωστα βουνά και τους παγετώνες της Νότιας Τζόρτζια μου φαινόταν συχνά ότι ήμασταν τέσσερις, όχι τρεις», έγραψε ο Σάκλετον στο «South», το βιβλίο του για την αποστολή.

Ο Γουόρσλει έγραψε επίσης για την συγκλονιστική εμπειρία.

«Υπήρχε πράγματι ένα κάτι σχετικά με το πέρασμά μας από τη Νότια Γεωργία, κάτι που δεν μπόρεσα ποτέ να εξηγήσω. Κάθε φορά που εξέταζα τα περιστατικά εκείνης της πορείας είχα την υποσυνείδητη αίσθηση ότι ήμασταν τέσσερις, αντί για τρεις», έγραψε ο Γουόρσλει, σύμφωνα με τη Royal Scottish Geographical Society.

Αρκετοί τυχοδιώκτες και άλλοι που αντιμετώπισαν καταστάσεις απειλητικές για τη ζωή διηγούνται παρόμοιες ιστορίες . Ότι εμφανίστηκε ένα επιπλέον άτομο και τους οδήγησε στην ασφάλεια. Αυτή η εμπειρία είναι αυτό που είναι γνωστό ως «σύνδρομο του τρίτου ανθρώπου» ή «παράγοντας του τρίτου ανθρώπου».

Το σύνδρομο του τρίτου ανθρώπου περιγράφει το περίεργο φαινόμενο που βιώνουν οι εξερευνητές ή άλλοι, κατά τη διάρκεια καταστάσεων επιβίωσης στις οποίες μια παρουσία επεμβαίνει σε μια κρίσιμη στιγμή για να προσφέρει ενθάρρυνση, καθοδήγηση και υποστήριξη. Όσοι έχουν βιώσει το σύνδρομο του τρίτου ανθρώπου αναφέρουν ότι αισθάνονται μια παρουσία παρά το γεγονός ότι είναι μόνοι.

Το σύνδρομο του τρίτου άνδρα βιώνεται συνήθως από άτομα και όχι από ομάδες. Ο τίτλος προέρχεται από ένα ποίημα του Τ.Σ. Έλιοτ, με τίτλο «The Waste Land», το οποίο αναφέρεται σε «ένα τρίτο που περπατά πάντα δίπλα σου».

Απόσπασμα από το “The Waste Land” του Τ.Σ. Έλιοτ

«Ποιος είναι ο τρίτος που περπατάει πάντα δίπλα σου;

Όταν μετράω, είμαστε μόνο εσύ κι εγώ μαζί

Αλλά όταν κοιτάζω μπροστά στον λευκό δρόμο

Υπάρχει πάντα ένας άλλος που περπατάει δίπλα σου

περιτυλιγμένος σε καφέ μανδύα, με κουκούλα

Δεν ξέρω αν είναι άντρας ή γυναίκα

«Μα ποιος είναι αυτός από την άλλη πλευρά;»

Ο συγγραφέας John Geiger ισχυρίζεται ότι υπάρχουν αρκετές επιστημονικές εξηγήσεις για το σύνδρομο του τρίτου ανθρώπου, όπως οι βιοχημικές αντιδράσεις στην εσφαλμένη εγκεφαλική δραστηριότητα, ανά NPR. Αλλά πιστεύει ότι μια πνευματική εξήγηση έχει περισσότερο νόημα.

«Σαφώς υπάρχει μια πνευματική ή θρησκευτική εξήγηση σε αυτό το φαινόμενο», είπε ο Geiger στο NPR. «Πολλοί σκεπτικιστές και μη πιστοί είχαν επίσης αυτή την εμπειρία και την αποδίδουν σε άλλες εξηγήσεις και σίγουρα υπάρχει κάποια πολύ ενδιαφέρουσα επιστήμη πίσω από αυτό».

«Αν καταλάβουμε ότι ο παράγοντας Τρίτος Άνθρωπος είναι μέρος του εαυτού μας, όπως είναι η αδρεναλίνη… τότε μπορούμε να αρχίσουμε να έχουμε πρόσβαση σε αυτόν πιο εύκολα», πρόσθεσε ο Geiger, σύμφωνα με το NPR. «Δεν είναι παραισθήσεις με την έννοια ότι οι παραισθήσεις είναι διαταραγμένες. Αυτός είναι ένας πολύ χρήσιμος και τακτοποιημένος οδηγός».

Κανείς δεν ξέρει πραγματικά τι προκαλεί το σύνδρομο του τρίτου ανθρώπου. Πολλοί άνθρωποι ισχυρίζονται ότι είναι μια ψευδαίσθηση ή ένας μηχανισμός αντιμετώπισης που προκαλείται από ακραίο στρες, ενώ άλλοι πιστεύουν ότι είναι βοήθεια από έναν φύλακα άγγελο, σύμφωνα με το CNN.

«Είναι μια εκπληκτική ικανότητα αν το σκεφτείς», είπε ο Geiger. «Και υπονοεί αυτή την ιδέα ότι ως άνθρωποι δεν είμαστε ποτέ αληθινά μόνοι, ότι έχουμε αυτή την ικανότητα να χρησιμοποιούμε αυτόν τον πόρο όταν τον χρειαζόμαστε περισσότερο στη ζωή μας».

Ο Geiger πέρασε πέντε χρόνια συγκεντρώνοντας ιστορίες από άτομα που έχουν βιώσει το σύνδρομο του τρίτου ανθρώπου. Εξιστορεί τις μυστηριώδεις εμπειρίες στο βιβλίο του «The Third Man Factor: Surviving the Impossible». Παρακάτω ακολουθούν δυο από αυτές.

Ο Ρον ΝτιΦραντσέσκο βρισκόταν στον 84ο όροφο του Νότιου Πύργου στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου στις 11 Σεπτεμβρίου 2001. Όταν το δεύτερο αεροπλάνο έπεσε στο κτίριο, έκανε πολλές προσπάθειες να διαφύγει αλλά δεν κατάφερε να βρει ασφαλή έξοδο. Στο χείλος του να τα παρατήσει, ο ΝτιΦραντσέσκο άκουσε μια άγνωστη φωνή.

«Κάποιος μου είπε να σηκωθώ.» Κάποιος, είπε, «με φώναξε.» Η φωνή που ήταν αρσενική, αλλά δεν ανήκε σε κάποιον από τους ανθρώπους στο κλιμακοστάσιο, ήταν επίμονη: «Σήκω!» Απευθυνόταν στον ΝτιΦραντσέσκο με το μικρό του όνομα και τον ενθάρρυνε: «Ήταν, «Γεια! Μπορείτε να το κάνετε αυτό.» Αλλά ήταν κάτι περισσότερο από μια φωνή. υπήρχε επίσης μια ζωντανή αίσθηση φυσικής παρουσίας», έγραψε ο Geiger.

«Είχε την αίσθηση ότι «κάποιος με σήκωσε ψηλά». Ένιωθε ότι τον καθοδηγούσαν: «Με οδήγησαν στις σκάλες. Δεν νομίζω ότι κάτι με άρπαξε από το χέρι, αλλά σίγουρα με οδήγησαν».

Με τη βοήθεια αυτού που ο ΝτιΦραντσέσκο περιγράφει ως «άγγελο», κατάφερε να βγει ζωντανός από τον Νότιο Πύργο. Ήταν μόνο ένας από τους τέσσερις ανθρώπους που δραπέτευσαν από τον 81ο όροφο και πάνω.

Κατά την αναρρίχηση στον πάγο στα Καναδικά Βραχώδη Όρη κοντά στη λίμνη Λουίζ, η Αλμπέρτα, ο Τζέιμς Σεβίνι και ο Ρίτσαρντ Γουίτμαιρ κατακλύθηκαν από χιονοστιβάδα. Τους μετέφερε σχεδόν 600 μέτρα μακρία. Ενώ ο Sevigny ανέκτησε τις αισθήσεις του, είχε τραυματιστεί σοβαρά και ανακάλυψε ότι ο Whitmire ήταν νεκρός.

Η πλάτη του ήταν σπασμένη σε δύο σημεία, είχε κάταγμα στο χέρι, ραγισμένα πλευρά, σπασμένα νεύρα, σχισμένους συνδέσμους στα γόνατα, σπασμένα δόντια και εσωτερική αιμορραγία. Ξάπλωσε να πεθάνει.

«Στη συνέχεια ένιωσε μια ξαφνική, παράξενη αίσθηση ενός αόρατου όντος πολύ κοντά. «Ήταν κάτι που δεν μπορούσα να δω, αλλά ήταν μια φυσική παρουσία». Η παρουσία επικοινωνούσε διανοητικά και το μήνυμά της ήταν ξεκάθαρο: «Δεν μπορείς να τα παρατήσεις, πρέπει να προσπαθήσεις», έγραψε ο Geiger στο «The Third Man Factor: Surviving the Impossible».

«Η παρουσία προέτρεψε τον Sevigny να σηκωθεί. Έδωσε πρακτικές συμβουλές. Του είπε, για παράδειγμα, να ακολουθήσει το αίμα που έσταζε από την άκρη της μύτης του σαν να ήταν ένα βέλος που δείχνει το δρόμο. Καθώς περπατούσε, συνέχιζε να διαπερνά την κρούστα του βαθιού χιονιού και σχεδόν δεν μπορούσε να τραβήξει τα πόδια του πίσω λόγω των τραυμάτων του. Μέρος του χρόνου σερνόταν. Η παρουσία, που στεκόταν πίσω από τον δεξί του ώμο, τον παρακάλεσε να συνεχίσει ακόμα κι όταν ο αγώνας για επιβίωση φαινόταν αβάσιμος».

Όταν ο Sevigny κατάφερε τελικά να επιστρέψει στο στρατόπεδο του, υπήρχαν άνθρωποι εκεί για να τον βοηθήσουν. Όταν έφυγε η παρουσία, τον κυρίευσε η μοναξιά. Κατάλαβε ότι ήταν κάτι περισσότερο από τύχη το οποίο τον οδήγησε στη θαυματουργή επιβίωσή του.