Τα πρόσφατα περιστατικά που συγκλόνισαν την ελληνική κοινωνία, δείχνουν μια ανησυχητική τάση που παίρνει ολοένα μεγαλύτερες διαστάσεις: την αυτοδικία και την προσωπική εκδίκηση, ιδίως από νέους και εφήβους.

Σύμφωνα με το πρώτο περιστατικό, ομάδα νεαρών αυτοαποκαλούμενων «κυνηγών παιδόφιλων» έχει αρχίσει να δραστηριοποιείται και στην Ελλάδα. Δημιουργούν ψεύτικα προφίλ ανήλικων κοριτσιών στο διαδίκτυο και παγιδεύουν άνδρες που κλείνουν ερωτικά ραντεβού μαζί τους, προκειμένου να τους εκθέσουν δημόσια ή να τους ξυλοφορτώσουν. Το τελευταίο «θύμα» αυτής της ομάδας φέρεται να είναι ένας αστυνομικός στην Κρήτη, που όμως δεν έχει αναζητήσει βοήθεια ή καταφύγιο στις Αρχές, προκαλώντας αμφιβολίες για την αλήθεια του περιστατικού.

Το δεύτερο περιστατικό αφορά ένα σοβαρό επεισόδιο βίας που συνέβη στο 7ο ΕΠΑΛ Λάρισας.

Σύμφωνα με αναφορές, ένας μεγάλος αριθμός μαθητών κινήθηκε απειλητικά εναντίον ενός συμμαθητή τους, με αποτέλεσμα να κληθεί η αστυνομία και η ομάδα ΔΙΑΣ να επέμβει για να αποκαταστήσει την τάξη και να φυγαδεύσει τον μαθητή που κινδύνευε. Η κατάσταση αυτή προκάλεσε μεγάλη ανησυχία, με τη Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης να διατάσσει κατεπείγουσα ΕΔΕ. Φήμες αναφέρουν ότι το περιστατικό μπορεί να σχετίζεται με σeξουαλική παρενόχληση, αλλά αυτό παραμένει υπό διερεύνηση.

Αρχικά, το φαινόμενο των "κυνηγών παιδόφιλων" που έχει πλέον φτάσει και στην Ελλάδα, είναι άκρως προβληματικό. Νεαροί που, με την πρόφαση της προστασίας ανηλίκων, δημιουργούν ψεύτικα προφίλ και παγιδεύουν ενήλικες άνδρες, καταλήγοντας σε σωματική βία, δημιουργούν έναν επικίνδυνο κύκλο. 

Η έννοια της δικαιοσύνης δεν μπορεί να εξαντλείται στην προσωπική εκδίκηση ή στην εκδήλωση της οργής του όχλου. Μπορεί να είναι κατανοητή η ανάγκη για προστασία των ανηλίκων και η αποδοκιμασία των εγκλημάτων που σχετίζονται με την παιδική κακοποίηση, όμως η αληθινή δικαιοσύνη πρέπει να περάσει μέσα από τα δικαστήρια και τους θεσμούς, όχι μέσω προσωπικών επιθέσεων. Το να παίρνουν οι ίδιοι οι πολίτες το νόμο στα χέρια τους δημιουργεί μόνο αναρχία και αδιέξοδα.

Αντίστοιχα, το περιστατικό στο 7ο ΕΠΑΛ Λάρισας, όπου ομάδα μαθητών κινήθηκε απειλητικά εναντίον ενός συμμαθητή τους, καταδεικνύει τις τραγικές συνέπειες του να προχωρούν οι νέοι σε βίαιες ενέργειες χωρίς να υπάρχουν θεσμικά όρια και καθοδήγηση. Η σχολική βία, σε όλες τις εκφάνσεις της, παραμένει ένα κοινωνικό πρόβλημα που δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται με αυθόρμητες ενέργειες από τους μαθητές. Ο ρόλος των εκπαιδευτικών, των ψυχολόγων και των κοινωνικών λειτουργών είναι να παρέμβουν με τρόπο διαλλακτικό, ώστε να αποτραπούν τέτοιες καταστάσεις.

Όταν οι νέοι αποφασίζουν να αναλάβουν τον ρόλο του δικαστή και του εκτελεστή, θέτουν σε κίνδυνο την κοινωνική συνοχή και παραβιάζουν την έννοια της συλλογικής ευθύνης. Η δίκαιη διαδικασία πρέπει να είναι ανεξάρτητη από τα συναισθηματικά φορτία και τις προσωπικές αντιπαλότητες.

Η λύση δεν είναι να καταπολεμήσουμε την εγκληματικότητα ή τη σχολική βία με τη βία, αλλά να επενδύσουμε στην εκπαίδευση, τη σωστή καθοδήγηση και την ενίσχυση του θεσμικού συστήματος. Η κοινωνία, και ειδικά η νεολαία, χρειάζεται να μάθει ότι η αληθινή δικαιοσύνη δεν περνά μέσα από το χτύπημα ή την εκδίκηση, αλλά μέσα από την εμπιστοσύνη στους θεσμούς και την τήρηση των κανόνων του κράτους δικαίου.

Η ενίσχυση των προγραμμάτων για την ενημέρωση των νέων σχετικά με τις συνέπειες των πράξεών τους, η ενίσχυση της σχολικής ψυχολογίας και η συνεχής υποστήριξη των νέων από τους γονείς και τους δασκάλους είναι οι πραγματικοί τρόποι για να προστατευτούν τα παιδιά και οι ανήλικοι από κινδύνους, χωρίς να χρειάζεται να καταφύγουμε σε αυτοδικία και βία.