Η καλοκαιρινή σεζόν στην Ελλάδα αποτελεί μια περίοδο έντονης δραστηριότητας, ιδιαίτερα για τις τουριστικές περιοχές όπως τα νησιά.
Η βιομηχανία του τουρισμού, είναι η «ναυαρχίδα» της εγχώριας οικονομίας. Καθώς οι τουρίστες συρρέουν από τον Απρίλιο, οι τοπικές επιχειρήσεις πρέπει να διαχειριστούν αυξημένες απαιτήσεις και πιέσεις. Ωστόσο, αυτή η περίοδος φέρνει μαζί της και σοβαρές προκλήσεις, δυσκολίες, και αφόρητες συνθήκες εργασίας.
"Έμενα σε ξενοδοχείο με μια συγκάτοικο, που ευτυχώς ταιριάξαμε πολύ και ήταν όλα όμορφα... Οχι βέβαια ότι συναντιόμασταν ιδιαίτερα καθώς δουλεύαμε διαφορετικές βάρδιες. Ο εργοδότης μας παρείχε φαγητό, καφέδες και ποτά, σχεδόν απεριόριστα, και μάλιστα είχα δει πως κάποιοι το εκμεταλλεύονταν αυτό" λέει η Βασιλική Ζ. "Εχω μείνει σε προκάτ, πίσω από beach bar στη Χαλκιδική, με δυο ανεμιστήρες της δεκαετίας του 80. Ήταν αποπνικτικά, όμως το καλό είναι πως πήγαινα αργά το βράδυ που είχε πέσει κάπως η ζέστη" λέει ο Θανάσης Γ.
Φωτογραφία από Ketut Subiyanto
Οι εργαζόμενοι συχνά αντιμετωπίζουν εξαντλητικά ωράρια, ακατάλληλες συνθήκες διαβίωσης, και ποικίλες μορφές πίεσης και εκμετάλλευσης. Αυτά τα ζητήματα επιβαρύνουν ιδιαίτερα την ψυχολογία και τη συναισθηματική τους ενέργεια, φυσικά σε κάποια φάση και την απόδοσή τους. "Ήλιος, ξενύχτι και άμμος, είναι οι τρεις λέξεις που περιγράφουν όλη τη σεζόν μου" λέει η Βασιλική. "Οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο εργαζόμενος κατά τη διάρκεια της τουριστικής σεζόν, είναι η ζέστη, το ξένο περιβάλλον, η απομάκρυνση από τους δικούς του ανθρώπους, οικογένεια, φίλους, ίσως και τη σχέση του" λέει η Κατερίνα Κ. "Το ότι πολλές φορές δεν σου φέρονται καλά, κάνει τα πάντα χειρότερα. Ο τρόπος που σου μιλάνε, οι αυτονόητες υποχωρήσεις που πρέπει να κάνεις συνέχεια, το ότι δεν ξεκουράζεσαι ποτέ, είναι το κερασάκι στην τούρτα" λέει ο Χρήστος Π.
Η πίεση αυτή είναι πιο εμφανής στους τομείς της εστίασης και της φιλοξενίας, όπου οι απαιτήσεις είναι υψηλές και η ανάγκη για προσωπικό συνεχώς αυξανόμενη. Το ότι τα διευρυμένα ωράρια έχουν συμφωνηθεί, δεν αναιρεί το γεγονός ότι είναι εξαντλητικά και απαιτητικά για έναν εργαζόμενο, ιδιαίτερα σε βάθος χρόνου.
Φωτογραφία από Andrea Piacquadio
Οι συνθήκες εργασίας συχνά περιλαμβάνουν απουσία ρεπό, χαμηλούς μισθούς, και μη ικανοποιητικές συνθήκες διαμονής. Επιπλέον, οι εργοδότες ενίοτε ασκούν πιέσεις στους εργαζόμενους, δημιουργώντας ένα περιβάλλον ψυχολογικής και σωματικής εξάντλησης. Αναμενόμενο για όλους είναι να υπάρχει ένταση και δυσκολία μεταξύ των εργαζομένων σε συνθήκες δύσκολες. Υπάρχουν όμως όρια που όταν ξεπερνιούνται απειλούν την ψυχική υγεία. "Οι εργοδότες δεν έχουν όριο και απαιτούν να δουλεύεις, λόγου χάρη υπερωρίες, χωρίς να πληρώνεσαι, και να κάνεις και άλλες εργασίες πέρα από το πόστο σου" λέει η Κατερίνα. "Πολλές φορές ενώ είχα συμφωνήσει να δουλέψω μπαρ, μου ανέθεταν ένα σωρό άσχετες δουλειές και δεν ήταν λίγες οι φορές που πήγα για προμήθειες, καθάρισα τουαλέτες και μπήκα και στην κουζίνα για να κάνω κλαμπ σάντουιτς" λέει ο Χρήστος Π.
Στα νησιά των Κυκλάδων και των Επτανήσων, όπου η τουριστική ροή είναι έντονη, η διαχείριση του προσωπικού αποκτά ζωτική σημασία.
Οι εργαζόμενοι στην καλοκαιρινή σεζόν συχνά βιώνουν συνθήκες που παραβιάζουν βασικά εργασιακά δικαιώματα, από την μη πληρωμή των υπερωριών έως την έλλειψη κατάλληλων συνθηκών διαβίωσης και εργασίας.
Τελικά αξίζει να δουλέψεις σεζόν; "Κάποιες φορές αξίζει κάποιες όλες όχι, από προσωπική μου εμπειρία δούλευα 12μιση ώρες σεζόν, σε γνωστό beach bar της Χαλκιδικής για 45 ευρώ - σέρβις μέσα στον ήλιο. Και οι παροχές που είχα ήταν να μένω σε camping μαζί με αλλά 2 άτομα, κ 1 κρύο σάντουιτς τη μέρα - οτιδήποτε άλλο ήθελα το πλήρωνα" αναφέρει η Κατερίνα. "Αξίζει αν δουλεύεις σε μέρη όπως η Μύκονος και έχεις κάνει στο τέλος του καλοκαιριού ένα καλό κομπόδεμα. Δεν είναι απίθανο να είσαι στο τέλος ίσα βάρκα ίσα νερά, έχω φίλους που μέχρι να φύγουν από το νησί έχουν φάει όλα τα λεφτά τους" λέει ο Χρήστος.
Φωτογραφία από Muhammad Fawdy
Oύτως η άλλως, η εύρεση προσωπικού τα τελευταία χρόνια είναι μια δύσκολη υπόθεση. "Οι εργοδότες δε βρίσκουν εύκολα προσωπικό γιατί οι άνθρωποι ξύπνησαν και ζητάνε αυτά που δικαιούνται κ πρέπει να παίρνουν" λέει η Κατερίνα. "Όταν παίρνεις τηλέφωνο σε αγγελία και σου λένε πως θα μείνεις με άλλους 5, με μισθό 1000 ευρώ, με ένα ρεπό, γιατί να πάω;", αναφέρει ο Θανάσης Γ.
Οι εργοδότες πρέπει να αναγνωρίσουν τη σημασία της ανθρώπινης αξίας και να επενδύσουν σε καλύτερες συνθήκες εργασίας και διαβίωσης για τους εργαζομένους τους. Οι κυβερνητικές αρχές οφείλουν να ενισχύσουν τους ελέγχους και να επιβάλουν αυστηρότερες κυρώσεις σε όσους παραβιάζουν την εργατική νομοθεσία.
