Βλέποντας τρεις μασκοφόρους άντρες να τρυπώνουν μέσα σε ένα πολυτελές κατάστημα ρολογιών στην αριστοκρατική συνοικία Ginza του Τόκιο μέρα μεσημέρι, ορισμένοι θεατές υπέθεσαν ότι έβλεπαν τηλεοπτικό δράμα ή γυρίσματα ταινίας.

Αλλά η ληστεία τον Μάιο του 2023 ήταν πραγματική. Πραγματοποιήθηκε από μια ομάδα εφήβων ηλικίας μεταξύ 16 και 19 ετών που στρατολογήθηκαν μέσω Διαδικτύου ως μέρος ενός νέου εγκληματικού φαινομένου που ονομάζεται tokuryū από τις αρχές, το οποίο αυξάνεται καθώς οι φυλές yakuza της Ιαπωνίας παρακμάζουν.

Ποιοι είναι οι tokuryū;

Σχηματισμένος από τους χαρακτήρες για το «anonymous» (tokumei) και το «fluid» (ryūdo), ο όρος tokuryū αναφέρεται σε ad hoc ομάδες που σχηματίζονται για τη διάπραξη εγκλημάτων, όπου τα μέλη συχνά δεν γνωρίζονται μεταξύ τους ή με εκείνα που σχεδιάζουν και διευθύνουν τις δραστηριότητές τους. Είναι διακριτοί από τους yakuza και λιγότερο ιεραρχικοί, συνήθως με χαλαρές οργανωτικές δομές πάνω από εκείνες που διαπράττουν εγκλήματα που κυμαίνονται από ληστείες και απάτες έως επιθέσεις και δολοφονίες.

Οι περισσότεροι από αυτούς που συλλαμβάνονται για τέτοια εγκλήματα στρατολογούνται στο Διαδίκτυο στο πλαίσιο μίας σκοτεινής περιστασιακής εργασίας. Πολλοί από αυτούς είπαν στην αστυνομία ότι δέχθηκαν απειλές οι ίδιοι ή οι οικογενειές τους για να εξασφαλιστεί ότι θα συνεχίσουν να υπακούουν στις εντολές. Κάποιοι είπαν ότι προσλήφθηκαν μέσω Instagram.

Οι τρεις νεαροί ύποπτοι για τη ληστεία και ο φερόμενος οδηγός τους δεν είχαν ιστορικό παραβάσεων. Παρά το γεγονός ότι ξεκίνησαν με 74 ρολόγια αξίας περίπου 1,55 εκατομμυρίων λιρών, και οι τέσσερις είχαν συλληφθεί μέσα σε μία ώρα και όλα τα κλοπιμαία βρέθηκαν.

Ένας από τους κατηγορούμενους, ένας άνεργος 18χρονος, καταδικάστηκε σε φυλάκιση τεσσεράμισι ετών τον Σεπτέμβριο του 2023 αφού ομολόγησε την ενοχή του. Σε άλλα δύο μέλη, 19 ετών και οι δύο την ώρα της ληστείας, επιβλήθηκε η ίδια ποινή τον επόμενο μήνα, ενώ ο 16χρονος στάλθηκε σε ίδρυμα ανηλίκων για αξιολόγηση και εκπαίδευση.

Ένας αξιωματούχος της αστυνομίας του Τόκιο είπε στο Gendai Media: «Πίσω από τους νεαρούς δεν υπήρχε μια καθορισμένη ομάδα yakuza, αλλά ένα κύκλωμα απάτης αποτελούμενο από μέλη ομάδων οργανωμένου εγκλήματος και οιονεί γκάνγκστερ από την περιοχή Κάντο [γύρω από το Τόκιο]».

Πόσο μεγάλο πρόβλημα αποτελούν;

Σύμφωνα με την Εθνική Αστυνομική Υπηρεσία (NPA), περισσότεροι από 10.000 άνθρωποι που συνελήφθησαν μεταξύ Σεπτεμβρίου 2021 και Φεβρουαρίου 2023 ταξινομούνται ως tokuryū.

Ο Yasuhiro Tsuyuki, επικεφαλής του NPA, δήλωσε λίγο μετά την καταδίκη για την κλοπή ρολογιών το 2023: «Τέτοιες ληστείες που διαπράχθηκαν σε πολυσύχναστους εμπορικούς δρόμους στο κέντρο της πόλης στο φως της ημέρας έχουν φτάσει σε πρωτοφανή επίπεδα. Η αστυνομία σε εθνικό επίπεδο πρέπει να συνεργαστεί στις έρευνες γρήγορα και αποτελεσματικά».

Στον νομό Φουκουόκα στο νότιο νησί Κιουσού, η αστυνομία ίδρυσε τον περασμένο μήνα ένα τμήμα 100 μελών για την καταπολέμηση της αυξανόμενης απειλής Tokuryū. Ο νομός είναι πρώην προπύργιο της Γιακούζα. Το βίαιο έγκλημα είναι σπάνιο στην Ιαπωνία και μια σειρά από δεκάδες διαρρήξεις σε ολόκληρη τη χώρα από το 2021 έως το 2023, μία με αποτέλεσμα τον θάνατο μιας 90χρονης γυναίκας, συγκλόνισαν τη χώρα.

Οι διαρρήξεις φέρεται να ενορχηστρώθηκαν από ιαπωνική ομάδα που δρούσε έξω από τις Φιλιππίνες. Με το παρατσούκλι «Luffy» από έναν διάσημο χαρακτήρα manga που χρησιμοποιούσε ένας από τους ηγέτες της σε εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων, η συμμορία έκανε επίσης τηλεφωνικές απάτες και εκβίαζε Ιάπωνες επιχειρηματίες που εργάζονταν στη Μανίλα.

Περισσότερα από 30 μέλη της έχουν εκδοθεί στην Ιαπωνία, ενώ ορισμένοι κρατούνγαι ακόμη στις Φιλιππίνες. Μεταξύ των μελών είναι πρώην στελέχη της Γιακούζα. Άλλες ομάδες tokuryū έχουν σχηματίσει συμμαχίες με παραδοσιακούς γκάνγκστερ και είναι ύποπτοι ότι μοιράζονται κέρδη μαζί τους. Ομάδες έχουν επίσης βρεθεί να δραστηριοποιούνται στην Καμπότζη, την Ταϊλάνδη και το Βιετνάμ, όλα τα μέρη στα οποία είναι γνωστό οτι δραστηριοποιούνταν η Γιακούζα.

Τι απέγινε η γιακούζα;

Μετά από συνεχείς καταστολές των συνδικάτων yakuza, τα μέλη τους μειώθηκαν σε 20.400 πέρυσι, από το ανώτατο όριο των 180.000 τη δεκαετία του 1960, καθώς οι παλαιότερες γενιές δυσκολεύονταν να δελεάσουν τους νέους με υποσχέσεις για εύκολο χρήμα.

Οι αυστηρότεροι νόμοι, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που στοχεύουν επιχειρήσεις που σχετίζονται με συμμορίες που κάποτε λειτουργούσαν σχεδόν ατιμώρητες, έχουν κάνει τη ζωή των εγκληματιών λιγότερο ελκυστική: στα μέλη της Γιακούζα απαγορεύεται να ανοίγουν τραπεζικούς λογαριασμούς, να αποκτούν πιστωτική κάρτα, να συνάπτουν ασφαλιστήρια συμβόλαια ή ακόμα και να υπογράφουν συμβόλαιο για κινητό τηλέφωνο.

Οι καταστολές έχουν δει τη μέση ηλικία της Γιακούζα να αυξάνεται σταθερά. «Η γήρανση του πληθυσμού της Ιαπωνίας είναι ένας παράγοντας, φυσικά, αλλά η σκηνή της γιακούζα δεν είναι πλέον μια ελκυστική πρόταση για νέους άνδρες», είπε στον Guardian το 2020 ο Tomohiko Suzuki, συγγραφέας και ειδικός στη Γιακούζα. «Πρέπει να θυσιάσουν πολλά για να ζήσουν τη ζωή ενός γκάνγκστερ, αλλά για ολοένα και λιγότερες απολαβές».