Η κυβέρνηση της Αϊτής κήρυξε την Κυριακή (3/3) κατάσταση έκτακτης ανάγκης 72 ωρών, μετά την εισβολή ένοπλων συμμοριών σε μεγάλη φυλακή του Πορτ-ο-Πρενς. Τουλάχιστον 12 άνθρωποι σκοτώθηκαν και περίπου 3.700 κρατούμενοι δραπέτευσαν σε μία μαζική απόδραση που βυθίζει τη χώρα σε αναρχία.

Οι αρχηγοί συμμοριών λένε ότι θέλουν να οδηγήσουν σε παραίτηση τον πρωθυπουργό Άριελ Χένρι, ο οποίος λείπει στο εξωτερικό. Οι ομάδες που στοχεύουν να τον εκδιώξουν ελέγχουν περίπου το 80% της πρωτεύουσας, Πορτ-ο-Πρενς. Οι βίαιοι πόλεμοι ανάμεσα σε εγκληματικές συμμορίες έχουν σκοτώσει χιλιάδες στη χώρα από το 2020.

Σύμφωνα με την κυβερνητική ανακοίνωση δύο φυλακές - μια στην πρωτεύουσα και μία άλλη στο κοντινό Croix des Bouquets δέχθηκαν έφοδο το Σαββατοκύριακο. «Οι πράξεις ανυπακοής αποτελούν απειλή για την εθνική ασφάλεια» ανακοίνωσαν οι αρχές που θεσπίζουν άμεση απαγόρευση κυκλοφορίας κατά τη διάρκεια της νύχτας για να μην κλιμακωθεί περαιτέρω η κρίση.

Τα μέσα ενημέρωσης της Αϊτής ανέφεραν ότι αρκετά αστυνομικά τμήματα δέχθηκαν επίθεση απο συμμορίες, με στόχο να αποσπάσουν την προσοχή των αρχών πριν από τη συντονισμένη επίθεση στις φυλακές. Μεταξύ εκείνων που κραούνταν στο Πορτ-ο-Πρενς ήταν μέλη συμμοριών που κατηγορήθηκαν για τη δολοφονία του προέδρου Ζοβενέλ Μοϊζ το 2021.

Η τελευταία έξαρση της βίας ξεκίνησε την Πέμπτη (29/1), όταν ο πρωθυπουργός ταξίδεψε στο Ναϊρόμπι για να συζητήσει την αποστολή μιας πολυεθνικής δύναμης ασφαλείας υπό την Κένυα στην Αϊτή. Ο αρχηγός της συμμορίας Jimmy Chérizier (με το παρατσούκλι «Μπάρμπεκιου») κήρυξε συντονισμένη επίθεση για να τον απομακρύνει.

«Όλοι εμείς, οι ένοπλες ομάδες στις επαρχιακές πόλεις και οι ένοπλες ομάδες στην πρωτεύουσα, είμαστε ενωμένοι», είπε ο πρώην αστυνομικός, ο οποίος πιστεύεται ότι βρίσκεται πίσω από πολλές σφαγές στο Πορτ-ο-Πρενς.

VIDEO: Haiti's government has declared a state of emergency and nighttime curfew in a bid to regain control of the country after a deadly gang assault on the capital's main prison that allowed thousands of inmates to escape.#AFPVertical
🎥 Luckenson Jean pic.twitter.com/pQK8HVVHAB

— AFP News Agency (@AFP) March 4, 2024

Το αστυνομικό συνδικάτο της Αϊτής είχε ζητήσει από τον στρατό να βοηθήσει στην ενίσχυση της κύριας φυλακής της πρωτεύουσας, αλλά το συγκρότημα δέχθηκε επίθεση αργά το Σάββατο. Την Κυριακή οι πόρτες της φυλακής ήταν ακόμα ανοιχτές και δεν υπήρχαν σημάδια περιφρούρησης, μετέδωσε το πρακτορείο ειδήσεων Reuters. Τρεις κρατούμενοι που προσπάθησαν να διαφύγουν κείτονταν νεκροί στο προαύλιο, ανέφερε η έκθεση.

Ένας δημοσιογράφος του πρακτορείου ειδήσεων AFP που επισκέφτηκε τη φυλακή είδε περίπου 10 πτώματα, μερικά με σημάδια τραυματισμών που προκλήθηκαν από σφαίρες. Ένας εθελοντής σωφρονιστικός υπάλληλος είπε στο πρακτορείο ειδήσεων Reuters ότι 99 κρατούμενοι - συμπεριλαμβανομένων πρώην Κολομβιανών στρατιωτών που φυλακίστηκαν για τη δολοφονία του προέδρου Mοϊζ - επέλεξαν να παραμείνουν στα κελιά τους από φόβο μήπως σκοτωθούν σε διασταυρούμενα πυρά.

Η πρεσβεία των ΗΠΑ στο Πορτ-ο-Πρενς κάλεσε την Κυριακή τους πολίτες της να εγκαταλείψουν την Αϊτή «το συντομότερο δυνατό» Η γαλλική πρεσβεία είπε ότι κλείνει προληπτικά τις υπηρεσίες έκδοσης βίζας. Η βία είναι διαδεδομένη μετά τη δολοφονία του προέδρου Mοΐζ στο σπίτι του το 2021. Δεν έχει αντικατασταθεί και δεν έχουν διεξαχθεί εκλογές από το 2016.

Σύμφωνα με μια πολιτική συμφωνία, ο Ανρί επρόκειτο να αποχωρήσει από τις θέση του έως τις 7 Φεβρουαρίου. Όμως οι προγραμματισμένες εκλογές δεν έγιναν και παραμένει στη θέση του. Οι αρχές της Κένυας δήλωσαν ότι ο πρωθυπουργός επέστρεψε στην Αϊτή.

Μιλώντας στο Newsday του BBC, ο Κλοντ Ζοζέφ ο οποίος υπηρετούσε ως εν ενεργεία πρωθυπουργός όταν δολοφονήθηκε ο πρόεδρος Mοϊζ και ο οποίος τώρα είναι επικεφαλής του κόμματος της αντιπολίτευσης που ονομάζεται «Αυτοί που δεσμεύονται στην ανάπτυξη» είπε ότι η Αϊτή ζει έναν «εφιάλτη».

Ο Τζόζεφ είπε ότι ο πρωθυπουργός Ανρί ήθελε «να παραμείνει υπεύθυνος όσο το δυνατόν περισσότερο». «Συμφώνησε να παραιτηθεί στις 7 Φεβρουαρίου. Τώρα αποφασίζει να μείνει, παρά το γεγονός ότι υπάρχουν τεράστιες διαδηλώσεις σε όλη τη χώρα που του ζητούν να παραιτηθεί - αλλά είναι λυπηρό που τώρα αυτοί οι εγκληματίες χρησιμοποιούν βίαια μέσα για να τον αναγκάσουν να παραιτηθεί» είπε.

Τον Ιανουάριο, τα Ηνωμένα Έθνη ανέφεραν ότι περισσότεροι από 8.400 άνθρωποι έπεσαν θύματα της βίας των συμμοριών στην Αϊτή πέρυσι, συμπεριλαμβανομένων των δολοφονιών, των τραυματισμών και των απαγωγών - υπερδιπλάσιοι από το 2022.

Πολλές εγκαταστάσεις υγείας έχουν σταματήσει να λειτουργούν λόγω της αιματοχυσίας. Η οργή για τα συγκλονιστικά επίπεδα βίας, πέρα από το πολιτικό κενό, έχουν οδηγήσει σε πολλές διαδηλώσεις κατά της κυβέρνησης, με τους διαδηλωτές να ζητούν την παραίτηση του πρωθυπουργού.