Τα φιλόδοξα σχέδια της Σαουδικής Αραβίας για τον μετασχηματισμό της οικονομίας και των υποδομών της μέσω μιας σειράς φουτουριστικών έργων δοκιμάζουν τα οικονομικά όρια του πετρελαϊκού πλούτου του βασιλείου.

Με αιχμή του δόρατος την πρωτοβουλία «Vision 2030», η χώρα στοχεύει να διαφοροποιήσει την οικονομία της από την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και να καθιερωθεί ως παγκόσμιος κόμβος τεχνολογίας και καινοτομίας.

Αυτό το μεγάλο όραμα περιλαμβάνει την ανάπτυξη της μεγαλούπολης Neom στην έρημο, ύψους 500 δισεκατομμυρίων δολαρίων, μεταξύ άλλων σημαντικών επενδύσεων. Ωστόσο, η τεράστια κλίμακα και το κόστος αυτών των έργων οδήγησαν τη Σαουδική Αραβία να καταφύγει σε δανεισμό και πώληση μετοχών της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας της, της Aramco, για να εξασφαλίσει τα απαραίτητα κεφάλαια.

Το Ταμείο Δημοσίων Επενδύσεων, το κρατικό επενδυτικό ταμείο της Σαουδικής Αραβίας, διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη χρηματοδότηση αυτών των φιλόδοξων εγχειρημάτων, γνωστών ως «megaprojects». Ωστόσο, σύμφωνα με την εφημερίδα The Wall Street Journal, τα διαθέσιμα μετρητά του ταμείου έχουν μειωθεί στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Δεκέμβριο του 2020, καθώς ανέρχονται σε περίπου 15 δισεκατομμύρια δολάρια. Αυτή η οικονομική πίεση ανάγκασε το βασίλειο να προσφύγει σε δανεισμό για πρώτη φορά εδώ και χρόνια, παράλληλα με την εκποίηση πρόσθετων μεριδίων στην Aramco.

Saudi Arabia is reportedly borrowing to help fund its megaprojects as oil prices struggle https://t.co/IZj8r4pz3z

— Business Insider (@BusinessInsider) February 20, 2024

Εμπειρογνώμονες όπως ο Tim Callen από το Ινστιτούτο Αραβικών Κρατών του Κόλπου και η Karen Young από το Ινστιτούτο Μέσης Ανατολής έχουν εκφράσει ανησυχίες σχετικά με την οικονομική βιωσιμότητα αυτών των έργων. Ο Callen υπογράμμισε την τεράστια οικονομική απαίτηση επιπλέον 270 δισεκατομμυρίων δολαρίων έως το 2030 για τη διατήρηση των επενδύσεων του PIF, γεγονός που απαιτεί περαιτέρω δανεισμό και πιθανή μείωση των συναλλαγματικών αποθεμάτων. Ο Young πρότεινε ότι ορισμένα έργα του προγράμματος ίσως χρειαστεί να μειωθούν ή να αναβληθούν λόγω της κλιμάκωσης του κόστους και των προκλήσεων χρηματοδότησης.

Εκτός από το Neom, η Σαουδική Αραβία έχει δεσμεύσει δισεκατομμύρια για άλλα έργα, συμπεριλαμβανομένης μιας επένδυσης 62 δισεκατομμυρίων δολαρίων στην αρχαία πόλη Ντίρια, ενός πολυτελούς οικολογικού θέρετρου στην Ερυθρά Θάλασσα αξίας 23,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων και ενός θέρετρου περιπετειώδους τουρισμού αξίας 5 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε μια εξέδρα άντλησης πετρελαίου στον Περσικό Κόλπο. Για τη στήριξη αυτών των εγχειρημάτων, η σαουδαραβική κυβέρνηση άντλησε 12 δισεκατομμύρια δολάρια μέσω της πώλησης ομολόγων τον Ιανουάριο. Η πώληση επιπλέον 1% της Aramco θα μπορούσε ενδεχομένως να αποφέρει άλλα 20 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με εκτιμήσεις.

Το φιλόδοξο σχέδιο δαπανών του βασιλείου εξαρτάται από τα ισχυρά έσοδα από το πετρέλαιο. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έχει επισημάνει ότι η Σαουδική Αραβία απαιτεί οι τιμές του πετρελαίου να είναι γύρω στα 86 δολάρια το βαρέλι για να ανταποκριθεί στις οικονομικές της υποχρεώσεις.